Hoeveel pausen zijn er geweest? 267, van de heilige Petrus tot Leo XIV

Katholicisme ontrafeldBekijk alle 45 artikelen in deze reeks

Er zijn 267 pausen geweest en Leo XIV is de 267e. Dat is de eigen telling van de Heilige Stoel: de lijst van Opperste Pausen loopt van de heilige Petrus, die stierf in 64 of 67, tot Leo XIV, gekozen op 8 mei 2025. Eén man staat drie keer op de lijst, dus 265 verschillende mannen hebben het ambt bekleed.

Het is een lange rij, en die begint met één man uit Bethsaïda in Galilea. In bijna tweeduizend jaar heeft geen enkele paus zijn naam aangenomen: er is nooit een Petrus II geweest. Elk record dat volgt behoort toe aan de mannen die na hem kwamen.

U kunt de meeste van die gegevens direct aflezen van de lijst op vatican.va, die het nummer, de naam, de data en de geboorteplaats van elke paus vermeldt. De belangrijkste, per oktober 2026:

Het pausdom in cijfers	Figuur	Bron, datum
Pausen, inclusief Leo XIV	267	Lijst Heilige Stoel, 2025
Verschillende mannen	265	Benedictus IX drie keer vermeld
Langste regeerperiode	Pius IX, 31 jaar 7 maanden	1846–1878
Kortste regeerperiode	Urbanus VII, 13 dagen	1590
Meest gebruikte naam	Johannes, 21 pausen	Lijst van de Heilige Stoel
Geboorteplaats in het huidige Italië	203 van 267	Lijst van de Heilige Stoel, geboorteplaatsen
Geëerd als heiligen	81 of 82	New Advent; Aleteia, 2026
Kardinalen (kiesgerechtigden)	240 (116)	GCatholic, 18 okt. 2026
Katholieken wereldwijd	1,422 miljard	Annuario Pontificio 2026, eind 2024

Leo XIV is de 267e paus. De biografie van het Vaticaan noemt hem de 267e opvolger van de heilige Petrus, de eerste paus uit de Verenigde Staten en de eerste augustijnse paus. Hij werd geboren als Robert Francis Prevost in Chicago op 14 september 1955 en begon zijn ambt tijdens zijn inauguratiemis op 18 mei 2025.

Terugkijkend op dezelfde lijst was Franciscus de 266e paus (2013–2025), Benedictus XVI de 265e (2005–2013) en Johannes Paulus II de 264e (1978–2005). Wie de paus is, wat hij doet en hoe hij wordt gekozen, wordt uitgelegd in feiten over de paus.

De lijst van het Vaticaan bevat 267 vermeldingen, en andere lijsten van pausen kunnen iets hoger of lager uitvallen. De verschillen komen voort uit vier punten.

• Eén man die drie keer is geteld. Benedictus IX bekleedde het ambt drie keer tussen 1032 en 1048, en de lijst nummert hem als 145e, 147e en 150e. Geteld als personen in plaats van ambtsperiodes, worden 267 er 265.
• Een gekozen paus die stierf. Een man genaamd Stefanus werd in 752 gekozen om paus Zacharias op te volgen en stierf voordat hij kon worden gewijd. Oudere lijsten telden hem mee en moderne lijsten laten hem weg, wat de reden is dat de volgende Stefanus in sommige boeken Stefanus II wordt genoemd en in andere Stefanus III.
• Tegenpausen. Een rivaliserende aanspraakmaker die tegenover een rechtmatige paus wordt geplaatst, wordt een tegenpaus genoemd. De Katholieke Encyclopedie van 1907 drukte een lijst van dertig af, inclusief Leo VIII en Sylvester III. De huidige lijst van het Vaticaan rekent hen beiden tot de pausen.
• Onzekere vroege data. Voor de eerste eeuwen geeft de lijst vaak twee mogelijke jaren aan, en voor Petrus wordt helemaal geen begindatum gegeven, alleen zijn overlijden in 64 of 67.

De nummers die pausen aannemen, komen ook niet altijd overeen met hun plaats in de rij. Er zijn 21 pausen geweest met de naam Johannes, maar de laatste was Johannes XXIII: geen enkele paus werd ooit Johannes XX genummerd, en een Johannes XVI verschijnt onder de tegenpausen. Benedictus X wordt ook als tegenpaus beschouwd, dus Benedictus XVI was de vijftiende man die die naam aannam.

Eén. De Katholieke Kerk heeft één bisschop van Rome tegelijk, en het ambt gaat pas over wanneer een paus sterft of aftreedt. Bijna tien jaar lang leefde een voormalige paus naast een regerende paus: Benedictus XVI trad eind februari 2013 af en was paus emeritus tot zijn dood in het Vaticaan op 31 december 2022, gedurende het grootste deel van het pontificaat van Franciscus.

De grote uitzondering was het Westers Schisma aan het einde van de middeleeuwen, toen rivaliserende lijnen van aanspraakmakers in Rome en Avignon zetelden. In 1409 zette een concilie in Pisa beiden af en koos een derde man, Alexander V, maar geen van de eerste twee gaf toe. Het Concilie van Konstanz beëindigde de verdeeldheid, en in 1415 trad de Romeinse aanspraakmaker, Gregorius XII, daar af. De lijst van het Vaticaan rekent Gregorius XII tot de paus van die jaren.

Pius IX regeerde het langst van alle pausen van wie de data bekend zijn: van 16 juni 1846 tot 7 februari 1878, 31 jaar en 7 maanden. De traditie schrijft Sint-Petrus een lange tijd toe als hoofd van de Kerk, maar de lijst van het Vaticaan geeft geen datum voor het begin ervan, dus zijn duur kan niet op dezelfde manier worden gemeten.

Paus	Pontificaat	duur
Pius IX	1846–1878	31 jaar, 7 maanden
John Paul II	1978–2005	26 jaar, 5 maanden
Leo XIII	1878–1903	25 jaar, 5 maanden
Pius VI	1775–1799	24 jaar, 6 maanden
Adrian I	772–795	23 jaar, 10 maanden

Vier van de vijf langste regeerperiodes begonnen na 1770. Over de hele linie is het gemiddelde veel korter: van de dood van Petrus tot die van Franciscus in 2025 is ongeveer 1960 jaar, wat verspreid over de 265 regeerperiodes van Linus tot Franciscus neerkomt op iets minder dan zeven en een half jaar per paus.

Urbanus VII, gekozen op 15 september 1590, stierf op 27 september, voordat hij gekroond kon worden: 13 dagen, inclusief de eerste en de laatste dag.

De volgende kortste, op dezelfde manier geteld vanaf de data in de lijst van het Vaticaan, zijn Bonifatius VI (16 dagen, in 896), Celestinus IV (17 dagen, in 1241), Sisinnius (21 dagen, in 708), Marcellus II (23 dagen, in 1555) en Damasus II (24 dagen, in 1048). In het levend geheugen stierf Johannes Paulus I op 28 september 1978, 33 dagen na zijn verkiezing.

Johannes is de meest voorkomende naam, met 21 pausen. Een nieuwe paus kiest zijn eigen naam: aan het einde van het conclaaf wordt hem gevraagd: “Bij welke naam wenst u genoemd te worden?” De gewoonte begon in 533, toen Mercurius, die niet de naam van de Romeinse god Mercurius wilde dragen, de naam Johannes II aannam. De laatste paus die zijn eigen doopnaam behield was Marcellus II in 1555.

naam in	Pausen	Meest recent
Johannes	21	Johannes XXIII, 1958–1963
Gregorius	16	Gregorius XVI, 1831–1846
Benedictus	15 (17 regeerperiodes)	Benedictus XVI, 2005–2013
Clement	14	Clemens XIV, 1769–1774
Leo	14	Leo XIV, sinds 2025
Innocentius	13	Innocentius XIII, 1721–1724
Pius	12	Pius XII, 1939–1958

Aan de andere kant zijn 47 namen slechts één keer gebruikt, waaronder Petrus en Franciscus. Geen enkele paus heeft de naam Petrus II aangenomen. In 1978 werd Albino Luciani de eerste paus met een dubbele naam, Johannes Paulus I.

Leo XIV legde zijn keuze twee dagen na zijn verkiezing uit aan de kardinalen. Hij nam de naam “voornamelijk omdat paus Leo XIII in zijn historische encycliek Rerum Novarum de sociale kwestie adresseerde in de context van de eerste grote industriële revolutie.”

Meestal uit Italië. Van de 267 vermeldingen in de lijst van het Vaticaan geven 203 een geboorteplaats in het huidige Italië, en 95 daarvan zijn in Rome zelf. Frankrijk volgt met 15 en Griekenland met 11, geteld volgens dezelfde geboorteplaatsen op de kaart van vandaag; twaalf vermeldingen geven geen geboorteplaats op.

De eerste pausen kwamen uit de hele Romeinse wereld. Petrus kwam uit Bethsaïda in Galilea, en de vroege lijsten bevatten pausen uit Syrië, Griekenland, Jeruzalem en Afrika. Na Gregorius III, een Syriër die regeerde van 731 tot 741, werd bijna 1300 jaar lang geen enkele paus buiten Europa geboren.

Meer dan vier eeuwen lang was elke paus Italiaans. Adrianus VI, uit Utrecht in Nederland, stierf in 1523, en zoals het Pew Research Center het verwoordde: “Vóór de verkiezing van paus Johannes Paulus II in 1978 kwamen alle pausen sinds het begin van de 16e eeuw uit Italië.” Sindsdien loopt de lijn van Polen (Johannes Paulus II, geboren in Wadowice) naar Duitsland (Benedictus XVI, geboren in Marktl am Inn) naar Argentinië (Franciscus, geboren in Buenos Aires, de eerste paus uit Amerika) naar de Verenigde Staten (Leo XIV, geboren in Chicago, die in 2015 ook het Peruaanse staatsburgerschap aannam na daar vele jaren als missionaris te hebben gewerkt).

De jongst bekende was Johannes XII, gekozen op 16 december 955 toen hij, in de woorden van de Catholic Encyclopedia, “toen achttien jaar oud was.” Van Benedictus IX wordt vaak gezegd dat hij twaalf was; dezelfde encyclopedie schat hem op “ongeveer twintig” in 1032. De oudst bekende was Celestinus III, gekozen in 1191 “in zijn vijfentachtigste jaar,” en Clemens X was 79 toen hij in 1670 werd gekozen.

Paus	elected	Tijdperk
John Paul II	16 okt. 1978	58
Benedictus XVI	19 apr. 2005	78
Franciscus	13 mrt. 2013	76
Leo XIV	8 mei 2025	69

Slechts een handvol, in bijna tweeduizend jaar. Een van de eersten was Pontianus, die tijdens een vervolging naar Sardinië werd verbannen en op 28 september 235 aftrad zodat er een nieuwe paus gekozen kon worden. Benedictus IX gaf het ambt op en kwam later terug. Celestinus V trad in december 1294 na vijf maanden af, en Gregorius XII trad in 1415 af om een einde te maken aan het Westers Schisma. Daarna trad er 598 jaar lang geen paus meer af, tot Benedictus XVI in 2013. Het canoniek recht staat een paus toe af te treden, mits hij dit in vrijheid doet.

Ongeveer 81. De editie van New Advent van de lijst met pausen, bijgehouden tot Leo XIV, markeert er 81 als heiligen. De meesten zijn uit de vroege periode: de eerste 35 pausen, van Petrus tot Julius I, zijn allemaal heiligen, en 73 van de 81 regeerden vóór het jaar 1000. De drie meest recente werden door Franciscus heilig verklaard: Johannes XXIII en Johannes Paulus II samen op 27 april 2014, en Paulus VI op 14 oktober 2018. De aantallen verschillen per lijst met één of twee, deels omdat, zoals Aleteia opmerkt, er in de eerste 1000 jaar van de Kerk “zeer weinig formeel proces bestond voor de heiligverklaring van een heilige.” Aleteia’s eigen telling, bijgewerkt in mei 2026, maakt van Paulus VI de 82e heilig verklaarde paus. Pius IX, de paus met het langste pontificaat, wordt geëerd als Zalige, en Johannes Paulus I werd in 2022 zalig verklaard.

Op 18 oktober 2026 zijn er 240 kardinalen, van wie er 116 jonger zijn dan 80 jaar en dus zouden kunnen stemmen in een conclaaf, volgens de telling van GCatholic. Kardinalen die 80 worden voordat de zetel vacant komt, stemmen niet, en de regels die Johannes Paulus II in 1996 vastlegde, beperken het aantal kiesgerechtigden tot 120.

Die limiet werd overschreden tijdens het conclaaf van mei 2025, toen 133 kardinaal-kiezers deelnamen. Een nieuwe paus heeft twee derde van de stemmen van de aanwezige kiezers nodig, dus er waren er 89 nodig. Het conclaaf opende op 7 mei en Leo XIV werd gekozen in de vierde stemronde, op de middag van 8 mei.

De Katholieke Kerk telde eind 2024 iets meer dan 1,422 miljard gedoopte leden, ongeveer 17,8 procent van de wereldbevolking, volgens de Annuario Pontificio 2026 en het statistisch jaarboek van de Kerk. Bijna de helft woont in Amerika (47,7 procent), gevolgd door Afrika (20,3) en Europa (20,1), daarna Azië (11,0) en Oceanië (0,9). Zij worden bediend door 5.525 bisschoppen en 407.421 priesters. Het overzicht per land staat in Hoeveel katholieken er in de wereld zijn.

De getallen zijn erg groot geworden. Toch begint de lijst die ze bevat nog steeds met een visser die zijn netten achterliet toen Jezus tegen hem en zijn broer zei: “Volg mij, en ik zal u vissers van mensen maken” (Matteüs 4:19, KJV).

---

• Feiten over de paus: wie hij is, wat hij doet en hoe hij wordt gekozen
• Hoeveel katholieken zijn er in de wereld?
• Groeit de Katholieke Kerk?
• Petrus in de Bijbel: zijn reis met Jezus
• Orthodox versus katholiek: hoe de twee kerken verschillen

Meer uit deze reeksKatholicisme ontrafeldBekijk alle 45 artikelen