In de Bijbel is een vergeven persoon iemand wiens zonde God niet langer toerekent. Psalm 32:2 noemt die persoon gezegend, en Romeinen 5:1 noemt het eerste wat het brengt: vrede met God.
De onderstaande passages beschrijven de God die vergeeft (Psalm 130:4), wat Hij doet met de zonde zelf (Psalm 103:12, Jesaja 1:18), de dood van Christus als fundament daarvan (Efeziërs 1:7, 1 Petrus 2:24), en wat er verandert voor de vergevenen: reiniging (1 Johannes 1:9), een nieuwe schepping (2 Korintiërs 5:17), liefde (Lucas 7:47) en de plicht om anderen te vergeven (Kolossenzen 3:13).
Hoe de God die vergeeft is

Nehemia 9:17
“Maar U bent een God van vergeving, genadig en barmhartig, geduldig en rijk aan liefde. Daarom hebt U hen niet in de steek gelaten.”
Reflectie: Deze regel hoort bij het gebed dat de Levieten leiden in Nehemia 9, nadat de Israëlieten in rouwgewaad bijeenkwamen en “hun zonden en de zonden van hun voorouders beleden” (9:2). Het plaatst Gods karakter tegenover de opstand in de woestijn, en het volgende vers noemt het gouden kalf als een van de dingen waarvoor God hen niet in de steek liet. De lijst van hoe God is, herhaalt de woorden die Hij aan Mozes verkondigde na het kalf: “barmhartig en genadig … geduldig en rijk aan liefde” (Exodus 34:6).

Psalm 86:5
“U, Heer, bent vergevingsgezind en goed, rijk aan liefde voor allen die U aanroepen.”
Reflectie: David noemt zichzelf “arm en behoeftig” (86:1) en zegt dat hij “de hele dag” tot God roept (86:3). Vers 5 geeft zijn reden om een antwoord te verwachten: Gods vergeving en liefde zijn overvloedig “voor allen die U aanroepen.” De volgende regel gaat direct terug naar het verzoek: “Luister, Heer, naar mijn gebed, sla acht op mijn smeken om genade.”

Psalm 130:4
“Maar bij U is vergeving, opdat wij U met ontzag kunnen dienen.”
Reflectie: De psalm roept “uit de diepten” en stelt een vraag in vers 3: “Als u, HEERE, de ongerechtigheden in gedachten zou houden, HEERE, wie zou dan bestaan?” Vers 4 beantwoordt dit en geeft vergeving een doel: eerbied en dienstbaarheid vloeien voort uit het vergeven zijn. De psalm eindigt met de hoop dat God “Israël zal verlossen van al zijn ongerechtigheden” (130:8).
Wat God doet met vergeven zonde

Psalm 103:12
“zo ver als het oosten is van het westen, zo ver heeft Hij onze overtredingen van ons gedaan.”
Reflectie: David zegt tegen zijn eigen ziel dat hij “al zijn weldaden niet moet vergeten,” en de eerste die hij noemt is dat God “al uw ongerechtigheden vergeeft” (103:3). Vers 10 zegt dat God “niet met ons handelt naar onze zonden,” vers 11 meet Zijn liefde aan de hoogte van de hemel, en vers 12 meet het wegnemen van de zonde aan de afstand van het oosten tot het westen. Vers 13 vergelijkt Gods ontferming met die van een vader, en vers 14 geeft de reden: “Hij weet wat wij van maaksel zijn, Hij gedenkt dat wij stof zijn.”

Jesaja 1:18
“‘Kom, laten we de zaak bespreken,’ zegt de Heer. ‘Al waren je zonden als scharlaken, ze zullen wit worden als sneeuw; al waren ze rood als karmozijn, ze zullen worden als wol.’”
Reflectie: Het aanbod wordt gedaan aan mensen die vers 10 “oversten van Sodom” en “volk van Gomorra” noemt, wiens offers God weigert (1:11-14) en wiens gebeden Hij niet zal horen: “uw handen zijn vol bloed” (1:15). Het komt na bevelen om te wassen, op te houden met kwaad doen, recht te zoeken en de onderdrukten te verdedigen (1:16-17). De verzen daarna zetten twee uitkomsten uiteen: “Als u gewillig bent en luistert, zult u het goede van het land eten; maar als u weigert en ongehoorzaam bent, zult u door het zwaard verslonden worden” (1:19-20).

Psalm 32:1-2
“Gelukkig is de mens wiens overtredingen vergeven zijn, wiens zonden bedekt zijn. Gelukkig is de mens aan wie de Heer zijn schuld niet toerekent en in wiens geest geen bedrog is.”
Reflectie: De psalm opent met twee zegeningen die het kwaad doen benoemen als overtredingen en zonde en zeggen wat God ermee doet: Hij vergeeft het, bedekt het en rekent het niet toe. De verzen 3-5 vertellen Davids eigen zaak, eindigend met “U vergaf de ongerechtigheid van mijn zonde.” Paulus citeert de verzen 1-2 in Romeinen 4:7-8 als David die spreekt over “de mens aan wie God gerechtigheid toerekent zonder werken” (4:6).

Jesaja 43:25
“Ik, Ik ben het die uw overtredingen uitwist, omwille van Mijzelf, en Ik zal aan uw zonden niet meer denken.”
Reflectie: De verzen daarvoor zijn een aanklacht tegen Israël: zij hebben God niet aangeroepen of Hem geëerd met offers, maar “u hebt Mij belast met uw zonden en Mij vermoeid met uw ongerechtigheden” (43:24). De vergeving volgt direct op de aanklacht, zonder dat er een daad van Israël tussen staat, en de reden die God geeft is “omwille van Mijzelf.”

Micha 7:19
“Hij zal Zich weer over ons ontfermen, Hij zal onze ongerechtigheden vertrappen. Ja, U zult al hun zonden werpen in de diepten van de zee.”
Reflectie: Deze regels behoren tot de lofzang die het boek Micha afsluit, die begint met “Wie is een God als U, Die de ongerechtigheid vergeeft” (7:18) en zegt dat God niet voor eeuwig toornig blijft maar “behagen schept in goedertierenheid.” Vers 19 beeldt zonden uit die vertrapt worden en in de diepten van de zee geworpen. Vers 20 voegt eraan toe dat God trouw zal zijn aan Jakob en liefde zal tonen aan Abraham, “zoals U gezworen hebt aan onze vaderen.”
Wat vergeving heeft gekost

Efeziërs 1:7
“In Hem hebben wij de verlossing door Zijn bloed, namelijk de vergeving van de overtredingen, overeenkomstig de rijkdom van Zijn genade.”
Reflectie: Het vers behoort tot de lofprijzing die de brief opent, voor “alle geestelijke zegening in Christus” (1:3). Vergeving wordt genoemd nadat God ons heeft uitgekozen “om heilig en onberispelijk te zijn” (1:4) en ons heeft geadopteerd (1:5), en de prijs ervan wordt genoemd: verlossing “door Zijn bloed.” De maatstaf ervan is genade “die Hij ons overvloedig heeft geschonken” (1:8). Kolossenzen 1:14 gebruikt dezelfde uitdrukking “verlossing, de vergeving van de zonden.”

Hebrews 9:22
“Sterker nog, volgens de wet wordt bijna alles met bloed gereinigd, en zonder het vergieten van bloed is er geen vergeving.”
Reflectie: Het vers vat samen wat de wet deed bij de Sinaï, waar Mozes de boekrol, het volk, de tabernakel en de vaten besprenkelde met bloed (9:19-21). “Bijna alles” is precies: de wet liet iemand die geen twee duiven kon betalen meel brengen als zondoffer, “en zij zullen vergeven worden” (Leviticus 5:11-13). De schrijver wendt zich vervolgens tot Christus, die “eenmaal verschenen is … om de zonde weg te doen door Zijn offer” (9:26).

1 Petrus 2:24
“‘Hijzelf heeft onze zonden in zijn lichaam gedragen’ aan het kruis, opdat wij voor de zonden zouden sterven en voor de gerechtigheid zouden leven; ‘door zijn striemen bent u genezen.’”
Reflectie: Petrus spreekt slaven aan, inclusief degenen wier meesters streng zijn (2:18), en hij wijst hen op Christus, die leed zonder terug te slaan. De geciteerde regels komen uit Jesaja 53, en Petrus benoemt waarvoor Christus’ dragen van zonden was: “opdat wij, voor de zonden dood, voor de gerechtigheid zouden leven.” Vers 25 voltooit Jesaja’s beeld van dwalende schapen: “want u was als dwalende schapen, maar u bent nu teruggekeerd naar de Herder en Opziener van uw zielen.”
Wat er verandert voor de vergeven persoon

1 Johannes 1:9
“Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid.”
Reflectie: Johannes schrijft aan mensen die hij “mijn lieve kinderen” noemt (2:1), en de belofte staat tussen twee valse beweringen in: zonder zonde zijn (1:8) en nooit gezondigd hebben (1:10). De vergeven persoon ontvangt twee dingen, vergeving van zonden en reiniging “van alle ongerechtigheid,” en de belofte rust op het feit dat God “getrouw en rechtvaardig” is. Twee verzen later noemt Johannes Jezus Christus als de voorspraak van iedereen die zondigt en “het zoenoffer voor onze zonden” (2:1-2).

Kolossenzen 1:13-14
“Want Hij heeft ons gered uit de macht van de duisternis en ons overgebracht naar het koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde, in Wie wij de verlossing hebben, de vergeving van de zonden.”
Reflectie: Deze verzen sluiten het gebed af dat Paulus begon in 1:9, dat eindigt in dank aan de Vader “Die ons bekwaam gemaakt heeft om deel te hebben aan de erfenis van de heiligen” (1:12). De redding wordt beschreven als een overplaatsing van de ene heerschappij naar de andere, en in de Zoon “hebben wij de verlossing, de vergeving van de zonden.”

Romeinen 5:1
“Wij dan, gerechtvaardigd uit het geloof, hebben vrede met God door onze Heere Jezus Christus.”
Reflectie: “Daarom” kijkt terug naar Romeinen 4, waar Abrahams geloof wordt toegerekend als gerechtigheid en Psalm 32 wordt geciteerd over de vergeven mens. Het eerste resultaat dat Paulus noemt is vrede met God, en vers 2 voegt toe “de toegang door het geloof tot deze genade waarin wij nu staan.” Vers 10 zegt wat de vrede verving: “want als wij vijanden waren, met God verzoend zijn door de dood van Zijn Zoon.”

2 Korintiërs 5:17
“Daarom, als iemand in Christus is, dan is hij een nieuwe schepping: het oude is voorbijgegaan, zie, alles is nieuw geworden!”
Reflectie: Paulus plaatst de nieuwe schepping in zijn verslag van verzoening. Twee verzen later is God “in Christus de wereld met Zichzelf aan het verzoenen, door hun hun overtredingen niet toe te rekenen” (5:19), de uitdrukking die Psalm 32:2 gebruikt voor de vergeven persoon. Vers 19 voegt eraan toe dat God “het woord van de verzoening in ons gelegd heeft,” en vers 21 stelt de uitwisseling vast: God “heeft Hem die geen zonde kende, voor ons tot zonde gemaakt, opdat wij zouden worden gerechtigheid van God in Hem.”

Lucas 7:47
“Daarom zeg Ik u: Haar zonden, die vele zijn, zijn vergeven, want zij heeft veel liefgehad; maar aan wie weinig vergeven wordt, die heeft weinig lief.”
Reflectie: Tijdens het diner in het huis van een Farizeeër genaamd Simon, bevochtigt een vrouw “die een zondig leven leidde” Jezus’ voeten met haar tranen en giet er parfum op. Jezus beantwoordt Simons onuitgesproken bezwaar met een verhaal over twee schuldenaars wier schulden beide worden kwijtgescholden, en Simon stemt ermee in dat degene die meer vergeven is, meer zal liefhebben (7:41-43). In het verhaal volgt de liefde op de kwijtgescholden schuld, en de NIV geeft vers 47 op dezelfde manier weer: haar liefde toont aan hoeveel er vergeven is. Jezus zegt dan tegen haar: “Uw zonden zijn vergeven” en “ga heen in vrede” (7:48, 50).
Anderen vergeven

Kolossenzen 3:13
“Verdraag elkaar en vergeef elkaar als iemand een ander iets te verwijten heeft. Zoals de Heer u vergeven heeft, zo moet u elkaar vergeven.”
Reflectie: Het bevel staat in een lijst van wat Gods volk moet “aandoen” (3:12), en zij worden “uitverkorenen …, heiligen en geliefden” genoemd voordat hen wordt verteld iets te doen. De maatstaf voor het vergeven van anderen is de vergeving die al ontvangen is: “Vergeef zoals de Heere u vergeven heeft.” Efeze 4:32 maakt dezelfde vergelijking.

Lucas 6:37
“Oordeel niet, dan zul je niet geoordeeld worden. Veroordeel niet, dan zul je niet veroordeeld worden. Vergeef, dan zul je vergeven worden.”
Reflectie: In de preek die Jezus houdt op “een vlakke plaats” (6:17), volgt dit op “Wees barmhartig, zoals jullie Vader barmhartig is” (6:36). Elk gebod wordt gekoppeld aan het resultaat ervan, en vers 38 stelt de regel: “met de maat waarmee jullie meten, zal er bij jullie gemeten worden.” Matteüs plaatst dezelfde leer direct na het Onze Vader, waarbij de negatieve kant wordt benadrukt: “als jullie anderen hun zonden niet vergeven, zal jullie Vader jullie zonden ook niet vergeven” (Matteüs 6:15).
Bidden met Psalm 86:5, Psalm 130:3-4 en Nehemia 9:17
Psalm 86:5 en Psalm 130:3-4 zijn gericht aan God en kunnen worden gebeden zoals ze geschreven staan; beide beschrijven wie God is als basis voor het verzoek. Nehemia 9:17 komt uit het schuldbelijdenisgebed van een gemeenschap en is zeer geschikt voor een gemeente die samen bidt.
Psalm 130 bevat geen antwoord: na vers 4 wacht de psalmist “meer dan wachters op de morgen” (130:6). Lucas 7:48 is het tegenovergestelde geval, waarbij iemand met zoveel woorden te horen krijgt: “Je zonden zijn vergeven.”

Een reactie plaatsen