19 Bijbelverzen over de doop, en waar christenen er verschillend over denken



  • In het Nieuwe Testament wordt de doop altijd van iemand anders ontvangen, en 1 Korintiërs 12:13 geeft het doel ervan aan: “om één lichaam te vormen.”
  • Paulus’ beeld in Romeinen 6 is een begrafenis: ondergaan is begraven worden, opkomen is opstanding.
  • 1 Petrus 3:21 zegt dat de doop redt, “niet als een verwijdering van vuil van het lichaam, maar als een belofte van een goed geweten aan God,” door de opstanding van Jezus.
  • Kerken die zuigelingen dopen lezen Kolossenzen 2:11-12 en de huishoudens in Handelingen; kerken die gelovigen dopen lezen Marcus 16:16 en Lucas’ volgorde van geloof en daarna water. Beide lezingen zijn oud en serieus.
  • Beide tradities beoefenen de doop als een gebod van Jezus, en in Handelingen 22:16 vraagt Ananias aan Paulus: “waarom aarzelt u?”

De doop is geboden door Jezus, en de apostelen beschrijven het als verenigd worden met Hem in Zijn dood en opstanding. In het Nieuwe Testament wordt het altijd van iemand anders ontvangen, en het brengt een persoon in de kerk.

Christenen zijn het eens over veel van wat deze teksten zeggen en verschillen van mening over de vraag of zuigelingen gedoopt moeten worden. De negentien verzen hieronder behandelen het gebod, wat de doop geacht wordt te doen, water en de Geest, één doop in één lichaam, de mensen die in Handelingen gedoopt werden, en de verzen waarop kerken aan beide kanten van die vraag vertrouwen.

Het gebod

Mattheüs 28:19-20

“Ga dan heen, onderwijs al de volken, hen dopend in de Naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest, hun lerend alles wat Ik u geboden heb, in acht te nemen. En zie, Ik ben met u al de dagen.”

Reflectie: In het Grieks is het hoofdwerkwoord “maak discipelen.” Gaan, dopen en onderwijzen zijn deelwoorden die eraan verbonden zijn, dus de doop is onderdeel van het werk om discipelen te maken. De belofte aan het einde, “Ik ben met u al de dagen,” hoort bij het gebod.

Handelingen 2:38

“Petrus antwoordde: ‘Bekeer u en laat ieder van u gedoopt worden in de naam van Jezus Christus, tot vergeving van de zonden. En u zult de gave van de Heilige Geest ontvangen.’”

Reflectie: Petrus’ toehoorders hadden gevraagd: “Wat moeten wij doen, mannen broeders?” (2:37). Dit is het eerste antwoord op die vraag in de prediking die in Handelingen is opgetekend: bekeer u en laat u dopen, met de belofte van vergeving en de gave van de Heilige Geest.

Handelingen 22:16

“En nu, waarom aarzelt u? Sta op, laat u dopen en uw zonden afwassen, onder aanroeping van Zijn Naam.”

Reflectie: Paulus vertelt zijn bekering na. Na Jezus op de weg naar Damascus te hebben ontmoet, was hij drie dagen blind geweest (9:9), en Ananias sprak deze woorden tot hem.

Wat de teksten zeggen dat het doet

Romeinen 6:3-4

“Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? Wij zijn dan met Hem begraven door de doop in de dood, opdat evenals Christus uit de doden opgewekt is door de heerlijkheid van de Vader, ook wij in een nieuw leven zouden wandelen.”

Reflectie: Paulus beantwoordt een vraag die hij zelf opwierp: “Zullen wij in de zonde blijven, opdat de genade toeneemt?” (6:1). Zijn antwoord is gebaseerd op de doop. Onder het water gaan verbeeldt de begrafenis met Christus, en opstaan verbeeldt het delen in Zijn nieuwe leven, dus de oude manier van leven is voorbij.

Kolossenzen 2:12

“U bent immers met Hem begraven in de doop, waarin u ook met Hem bent opgewekt door het geloof in de werking van God, Die Hem uit de doden heeft opgewekt.”

Reflectie: Hetzelfde beeld van begrafenis en opstanding verschijnt hier. Geloof wordt genoemd als het middel, en God, Die Christus uit de doden heeft opgewekt, is Degene Die aan het werk is.

Galaten 3:27

“Want zovelen als u in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.”

Reflectie: Het volgende vers zegt: “Daarbij is het niet van belang dat men Jood of Griek is; daarbij is het niet van belang dat men slaaf of vrije is; daarbij is het niet van belang dat men mannelijk of vrouwelijk is; want allen bent u één in Christus Jezus” (3:28). Bekleed zijn met Christus is wat de gedoopten nu gemeen hebben.

Titus 3:5

“maakte Hij ons zalig, niet op grond van de werken in rechtvaardigheid die wij gedaan zouden hebben, maar vanwege Zijn barmhartigheid, door het bad van de wedergeboorte en de vernieuwing door de Heilige Geest.”

Reflectie: Het vers koppelt wassing en wedergeboorte. De reden die voor redding wordt gegeven is Gods barmhartigheid, niet de rechtvaardige dingen die mensen hadden gedaan.

1 Petrus 3:21

“En dit water is een symbool van de doop, die ook u nu redt—niet als een verwijdering van vuil van het lichaam, maar als het verzoek aan God om een zuiver geweten. Het redt u door de opstanding van Jezus Christus.”

Reflectie: Petrus heeft zojuist Noachs familie genoemd, acht mensen die door water heen gered werden (3:20). Hij zegt vervolgens dat de doop redt, en specificeert hoe: niet door het lichaam te wassen, maar als een belofte aan God, door de opstanding van Jezus.

Water en Geest

Matteüs 3:11

“Ik doop u wel met water tot bekering, maar wie na mij komt, is sterker dan ik. Ik ben het niet waard zijn sandalen te dragen. Hij zal u dopen met de Heilige Geest en met vuur.”

Reflectie: Johannes de Doper plaatst zijn eigen doop onder de doop van Degene die na hem komt. De zijne is met water tot bekering; die van de Komende is met de Heilige Geest en vuur.

Acts 1:5

“Want Johannes doopte wel met water, maar u zult met de Heilige Geest gedoopt worden, niet vele dagen na deze.”

Reflectie: Jezus herhaalt Johannes’ contrast als een belofte met een nabije datum. De Heilige Geest kwam met Pinksteren (2:1-4), en op die dag werden ongeveer drieduizend mensen gedoopt (2:41).

Eén doop, één lichaam

1 Korintiërs 12:13

“Want wij zijn allen door één Geest tot één lichaam gedoopt, hetzij Joden, hetzij Grieken, hetzij slaven, hetzij vrijen; en wij zijn allen met één Geest gedrenkt.”

Reflectie: Het doel dat Paulus aangeeft is om “één lichaam te vormen”, en hij noemt de groepen die het samenbrengt: Joden en Grieken, slaven en vrijen.

Ephesians 4:4-5

“Eén lichaam en één Geest, zoals u ook geroepen bent tot de ene hoop van uw roeping, één Heere, één geloof, één doop.”

Reflectie: De doop verschijnt in een lijst van zeven dingen waarvan er slechts één is: één lichaam, één Geest, één hoop, één Heere, één geloof, één doop en één God en Vader van allen (4:6).

1 Corinthians 1:13-14

“Is Christus verdeeld? Is Paulus voor u gekruisigd? Of bent u in de naam van Paulus gedoopt?”

Reflectie: De Korinthiërs waren in groepen verdeeld; sommigen zeiden “Ik ben van Paulus” en anderen noemden Apollos, Kefas of Christus (1:12). Paulus zegt dat hij blij is dat hij slechts enkelen van hen heeft gedoopt, “zodat niemand kan zeggen dat u in mijn naam gedoopt bent” (1:15).

Wie er daadwerkelijk gedoopt werden

Handelingen 2:41

“Zij dan die zijn woord met vreugde aannamen, werden gedoopt; en er werden op die dag ongeveer drieduizend zielen aan hen toegevoegd.”

Reflectie: Ongeveer drieduizend mensen werden gedoopt op de dag van Pinksteren, dezelfde dag dat Petrus preekte. Lukas vermeldt niet waar de dopen plaatsvonden.

Handelingen 8:12

“Maar toen zij Filippus geloofden, die het Evangelie van het Koninkrijk van God en van de Naam van Jezus Christus verkondigde, werden zij gedoopt, zowel mannen als vrouwen.”

Reflectie: Filippus predikte in een stad in Samaria (8:5). Lukas merkt op dat zowel mannen als vrouwen werden gedoopt, en het volgende vers voegt eraan toe dat Simon de tovenaar ook geloofde en werd gedoopt (8:13).

Handelingen 8:36-38

“Terwijl zij onderweg waren, kwamen zij bij wat water, en de kamerling zei: ‘Zie, daar is water. Wat verhindert mij gedoopt te worden?’ En hij gaf bevel de wagen te laten stoppen. Toen daalden zij beiden af in het water, Filippus en de kamerling, en hij doopte hem.”

Reflectie: De kamerling was een hoge ambtenaar belast met de schatkist van de koningin van de Ethiopiërs, die terugkeerde van de aanbidding in Jeruzalem (8:27). De wet sloot eunuchen uit van de vergadering van de Heere (Deuteronomium 23:1), wat zijn vraag gewicht geeft. De NIV laat vers 37 weg, dat ontbreekt in de oudste manuscripten.

Handelingen 16:33

“Op dat uur van de nacht nam de gevangenbewaarder hen mee en waste hun striemen; en hij werd onmiddellijk gedoopt, hij en al de zijnen.”

Reflectie: Paulus en Silas hadden tegen de gevangenbewaarder gezegd: “Geloof in de Heere Jezus en u zult zalig worden, u en uw huis” (16:31). Hij waste hun wonden en daarna werden hij en zijn huisgenoten diezelfde nacht gedoopt.

Waar christenen oprecht van mening verschillen

Colossians 2:11-12

“In Hem bent u ook met een besnijdenis besneden die niet met handen is verricht, door het uittrekken van het lichaam van de zonden van het vlees, door de besnijdenis van Christus, omdat u met Hem begraven bent in de doop.”

Reflectie: Paulus plaatst de doop naast de besnijdenis, die in Israël aan zuigelingen werd gegeven. Kerken die zuigelingen dopen, lezen dit gedeelte, evenals de huisdopen in Handelingen, als tekenen dat de doop zowel bij gezinnen als bij individuen hoort.

Marcus 16:16

“Wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, zal zalig worden, maar wie niet geloofd zal hebben, zal verdoemd worden.”

Reflectie: Kerken die alleen gelovigen dopen, wijzen op de volgorde hier: geloof en dan de doop, en op het patroon in Handelingen, waar het geloof altijd eerst komt wanneer Lukas beide noemt. De NIV merkt op dat de oudste manuscripten Marcus 16:9-20 niet bevatten.

Beide lezingen worden aangehangen door mensen die de tekst serieus nemen, en het meningsverschil is oud. Wat geen van beide partijen beweert, is dat de doop decoratief is, of dat we deze stilletjes kunnen overslaan.

Als je niet gedoopt bent

Ananias vroeg aan Paulus: “Waarom aarzelt u?” (Handelingen 22:16), een paar dagen nadat Paulus naar Damascus was vertrokken om christenen te arresteren. Door heel Handelingen heen volgt de doop kort na het geloof.

Als u niet gedoopt bent, is de praktische stap om met uw eigen kerk te spreken, die een visie zal hebben op het wanneer en hoe. Het verschil tussen doop en kinderdoop is een nuttig beginpunt. In het Nieuwe Testament doopt niemand zichzelf; de doop wordt altijd van iemand anders ontvangen.




Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...