Doop voor de doden: 1 Korintiërs 15:29 en wie het beoefent

Denominaties vergelekenBekijk alle 117 artikelen in deze reeks

Doop voor de doden betekent dat een levend persoon zich in water laat dopen namens iemand die al is overleden. We ontlenen de uitdrukking aan een enkel vers, waarin Paulus in discussie gaat met christenen in Korinthe die twijfelden of de doden zouden opstaan: “Anders, wat zullen zij doen die zich voor de doden laten dopen, als de doden in het geheel niet opgewekt worden? Waarom worden zij dan voor de doden gedoopt?” (1 Korintiërs 15:29). Hij vertelt ons nooit wie die mensen waren of wat ze precies deden, en christenen proberen dit sindsdien te achterhalen. Van de kerken op deze pagina voeren er vandaag twee het ritueel uit: de heiligen der laatste dagen, vaak mormonen genoemd, en de Nieuw-Apostolische Kerk. De anderen hebben het niet, en degenen die erover spreken, wijzen het direct af.

Onder het ritueel ligt een vraag die steeds terugkeert: wat gebeurt er met iemand die stierf voordat hij gedoopt kon worden? Epiphanius hoorde in de vierde eeuw over één antwoord bij een sekte in Azië, en de Catechismus van de Katholieke Kerk geeft een ander antwoord voor kinderen die ongedoopt sterven. Dit is het standpunt van elke kerk.

Kerk of familie	Doop voor de doden?	its position
Heiligen der laatste dagen	Beoefend	Wordt in tempels gedaan; de overledene kan het aanvaarden of weigeren
Nieuw-Apostolische Kerk	Beoefend	Drie keer per jaar ontvangen twee ambtsdragers de sacramenten “namens de doden”
Koptisch-orthodox (één bisdom in de VS)	rejected	“Een valse praktijk die nooit door de Kerk is waargenomen”
Luthers (Missouri-synode)	rejected	Onder leringen “in strijd met de Heilige Schrift”
Church of Christ (één bediening, Apologetics Press)	rejected	“Geen verdere gelegenheid tot bekering” na dit leven
Jehovah’s getuigen	rejected	De Schrift spreekt alleen over een doop die een persoon zelf ondergaat
Katholiek	Niet onderwezen	Alleen ongedoopten kunnen worden gedoopt; kinderen die ongedoopt sterven, worden toevertrouwd aan Gods barmhartigheid
Oosters-Orthodox	Niet onderwezen	Bidt in plaats daarvan voor de doden
Anglicaans, Presbyteriaans, Gereformeerd, Methodistisch, United Church of Christ, Nazarener, evangelisch	Niet onderwezen	Dopen de levenden; de hier geciteerde documenten maken geen melding van plaatsvervangende doop
Baptistisch, Pinkstergemeente, Apostolisch, Disciples, Mennonitisch, Adventistisch	Niet onderwezen	Dopen degenen die zelf geloven; de hier geciteerde documenten maken geen melding van plaatsvervangende doop
Leger des Heils, Quakers	Niet onderwezen	Hanteren helemaal geen waterdoop

Onze gratis tool, Vergelijk christelijke denominaties, plaatst willekeurig twee van de 23 kerken naast elkaar over deze vraag en 54 andere.

We moeten het vers binnen zijn hoofdstuk horen. Sommigen van de Korinthiërs zeiden dat niemand opstaat uit de dood, en Paulus gaat er direct op in: “hoe zeggen sommigen onder u dat er geen opstanding van de doden is?” (1 Korintiërs 15:12). Hij werkt dat idee stap voor stap uit. Als dat zo zou zijn, “dan is Christus niet opgewekt” en “uw geloof is ook tevergeefs” en “zijn wij de ellendigste van alle mensen”, en aan het eind van de redenering zegt hij de zin waar het hele hoofdstuk om draait: “Maar nu is Christus opgewekt uit de doden, en is de eersteling geworden van hen die ontslapen zijn” (15:13–20).

Vers 29 komt kort daarna, wanneer hij overstapt van wat wij geloven naar wat mensen doen. “Anders” betekent “als er geen opstanding is”. Waarom zou iemand zich in dat geval laten dopen voor de doden? Waarom zou Paulus zelf zijn nek blijven riskeren? “En waarom zijn wij elk uur in gevaar?” vraagt hij (15:30), en als de doden niet opstaan, kunnen we net zo goed “eten en drinken; want morgen sterven wij” (15:32). Het vers is dus een item op een lijst van zaken die geen zin zouden hebben zonder een opstanding, en dat is alles waar Paulus het voor nodig heeft.

Hij zegt niet eens wiens gewoonte het was. Paulus zegt “wij” en “jullie” gedurende het grootste deel van dit hoofdstuk, maar hier zegt hij “zij” en gaat direct terug naar “wij” in het volgende vers, en Apologetics Press, een bediening van de Church of Christ, voert dat aan als een teken dat hij mogelijk wijst op iets wat buitenstaanders deden. Lezers verschillen van mening over wat hij ervan vond, en de voetnoot in de New American Bible van de katholieke bisschoppen stelt de vraag voorzichtig: “deze praktijk wordt hier niet verder uitgelegd, noch wordt deze noodzakelijkerwijs met goedkeuring vermeld, maar Paulus citeert het als iets in hun ervaring dat op nog een manier getuigt van het geloof in de opstanding.” Zelfs het kleine Griekse woord achter ons “voor”, hyper, laat ruimte open. Jehovah's Getuigen wijzen erop, onder verwijzing naar het lexicon van Liddell en Scott, dat het “over”, “ten behoeve van”, “in plaats van” of “met het doel” kan betekenen.

De Bijbel spreekt hier nergens anders over, wat betekent dat we geen tweede vers hebben om naast het eerste te leggen. Een artikel uit 1981 in bediening, het tijdschrift voor geestelijken van de Zevende-dags Adventisten, vond “ten minste dertig voorgestelde oplossingen” in de literatuur. Een professor aan het Covenant Theological Seminary, schrijvend voor The Gospel Coalition, noemt de uitdrukking “zo duister en verwarrend” dat het “onmogelijk lijkt om te weten wat de uitdrukking betekent.”

Eén lezing neemt de woorden zoals ze er staan, dat levende mensen in Korinthe werden gedoopt ten behoeve van mensen die waren gestorven. Een artikel in BYU Studies, het tijdschrift van de universiteit van de Latter-day Saints, stelt dat "voor een meerderheid van de geleerden het vers letterlijk moet worden gelezen." Latter-day Saints gaan nog een stap verder en concluderen dat de rite bij de kerk hoort, en zij zeggen: "Het Nieuwe Testament geeft aan dat dopen voor de doden werden uitgevoerd tijdens de tijd van de apostel Paulus." De catechismus van de Nieuw-Apostolische Kerk zegt hetzelfde: "Reeds in de gemeente van Korinthe werden de levenden gedoopt ten behoeve van de doden."

De woorden letterlijk nemen laat nog steeds in het midden of Paulus het eens was met wat hij beschreef. Hij gebruikt wellicht alleen wat sommige mensen in Korinthe deden om zijn punt te maken, op dezelfde manier als hij meer dan eens een heidense dichter citeerde zonder het heidendom goed te keuren (Handelingen 17:28; Titus 1:12), zoals Apologetics Press ons herinnert. De schrijver van The Gospel Coalition neemt "de passage voor waar aan" en vermoedt dat de Korinthiërs "zich zorgen maakten over gelovigen die stierven voordat ze gedoopt konden worden" en "de waarde van de doop overdreven." Het Koptische bisdom van het zuiden van de Verenigde Staten gaat verder en zegt dat Paulus "de absurditeit van dit valse geloof aantoont," aangezien "sommige Korinthiërs, beïnvloed door hun heidense opvoeding, nog steeds de doop voor de doden praktiseerden."

Verschillende vroege kerkvaders hoorden iets anders: een beschrijving van de gewone doop. Johannes Chrysostomus, die in de vierde eeuw over dit hoofdstuk preekte, herinnerde zijn mensen aan de woorden die zij bij het doopvont hadden uitgesproken: "Ik geloof in de opstanding van de doden, en op dit geloof worden wij gedoopt," en hij vatte "de doden" op als "de dode lichamen." Volgens zijn lezing werden wij allen gedoopt met het oog op het graf en wat daarna komt: "de opstanding van uw dode lichaam, in het geloof dat het niet langer dood blijft." Tertullianus had veel hetzelfde geschreven: "Gedoopt worden voor de doden betekent daarom in feite gedoopt worden voor het lichaam." We kunnen horen hoe dicht dat bij Paulus zelf komt: "wij zijn met hem begraven door de doop in de dood: opdat, zoals Christus uit de doden is opgewekt door de heerlijkheid van de Vader, zo ook wij in nieuwheid van leven zouden wandelen" (Romeinen 6:4). Johannes Calvijn dacht aan de stervenden, bekeerlingen die om de doop vroegen op wat zij verwachtten hun sterfbed te zijn, en hij schreef dat "degenen die voor doden worden gedoopt, zij zijn die als reeds dood worden beschouwd en die alle hoop op het leven hebben opgegeven."

Anderen horen een stijlfiguur. Jezus noemde zijn lijden een doop: "met de doop waarmee ik gedoopt word, zult gij gedoopt worden" (Marcus 10:39), en aartsbisschop MacEvilly, geciteerd in de Katholieke Encyclopedie, geeft als "andere waarschijnlijke interpretatie" een lezing waarin de doop het lijden van de apostelen is en de doden degenen zijn die "geestelijk dood zijn voor genade en rechtvaardigheid." Jehovah's Getuigen horen een doop "in een levensloop die zal leiden tot een dood van integriteit zoals die van Christus," en hun Nieuwe-Wereldvertaling geeft het vers weer als: "Anders, wat zullen zij doen die gedoopt worden met het doel dode mensen te zijn?"

Weer anderen laten de kwestie rusten op het kleine woordje "voor." Als het "ten behoeve van" betekent, dan zijn de mensen in Korinthe degenen die tot Christus kwamen omdat iemand van wie zij hielden was gestorven en zij hoopten hen weer te zien. Het bediening artikel verkiest deze lezing, en het citeert The Expositor’s Greek Testament, dat Paulus "eerder verwijst naar een veel algemenere, inderdaad normale ervaring, dat de dood van christenen leidt tot de bekering van overlevenden, die in de eerste plaats 'ten behoeve van de doden' (hun geliefde doden), en in de hoop op hun hereniging, zich tot Christus wenden." Als het "in de naam van" betekent, dan werden deze mensen misschien gedoopt in de naam van een overleden heilige, wat een orthodoxe priester die voor Ancient Faith schrijft suggereert, hoewel hij toegeeft dat de kerkvaders die commentaar geven op het vers het niet met elkaar eens zijn. Aartsbisschop MacEvilly, in een passage die de Katholieke Encyclopedie citeert, eindigt zijn eigen overzicht op dezelfde plek: "Alles wat in deze verre periode over hun betekenis bekend kan zijn, kan de grenzen van waarschijnlijke gissingen niet overschrijden."

Sommige mensen lijken het te hebben gedaan, hoewel we alleen van hen horen via schrijvers die het afkeurden, en de twee genoemde groepen werden door de mannen die hen benoemden als ketters beschouwd. Tertullianus van Carthago schreef in de tweede en derde eeuw over degenen die veronderstelden "dat de plaatsvervangende doop (in kwestie) gunstig zou zijn voor het vlees van een ander in afwachting van de opstanding." Elders wuifde hij de kwestie weg: "Laat die praktijk nu maar zitten, (wat het ook geweest mag zijn)," en herinnerde zijn lezer eraan dat de apostel "slechts één doop" definieert (zie Efeziërs 4:5). In de vierde eeuw gaf Epiphanius van Salamis door wat hij een traditie noemde die hij had gehoord over de Cerinthianen in Azië en Galatië, dat "wanneer sommigen van hun mensen te vroeg stierven, zonder doop, anderen voor hen in hun naam gedoopt zouden worden," zodat zij niet gestraft zouden worden omdat ze ongedoopt opstonden. Hij voegde eraan toe dat "anderen de tekst bevredigend uitleggen" als zijnde over catechumenen die gedoopt werden toen ze bijna dood waren.

Het meest levendige verslag dat we hebben komt van Chrysostomus, die het vertelde om zijn mensen ervoor te waarschuwen. Onder degenen die "besmet waren met de marcionitische ketterij," zegt hij, wanneer een catechumeen stierf, "nadat ze de levende man onder de bank van de dode hadden verborgen, benaderen ze het lijk en praten met hem, en vragen hem of hij de doop wil ontvangen; dan, wanneer hij geen antwoord geeft, zegt degene die eronder verborgen is in zijn plaats dat hij natuurlijk gedoopt zou willen worden; en zo dopen ze hem in plaats van de overledene." Een ander misbruik, het dopen van lijken zelf, werd verboden door de Afrikaanse bisschoppen wier canons in 419 in Carthago werden aangenomen: "Laat de onwetendheid van de presbyters niet degenen dopen die dood zijn."

Een vroegchristelijk boek, De Herder van Hermas, schetst weer iets anders. In zijn visioen staat niemand op aarde in voor de doden. De apostelen, "nadat ze in slaap waren gevallen in de kracht en het geloof van de Zoon van God, predikten het niet alleen aan degenen die sliepen, maar gaven hen zelf ook het zegel van de prediking," en "Het zegel is dan het water."

Latter-day Saints beginnen met wat Jezus tegen Nicodemus zei: "Tenzij iemand geboren wordt uit water en Geest, kan hij het koninkrijk van God niet binnengaan" (Johannes 3:5), en zij leren dat "de doop essentieel is voor de redding van allen die op aarde hebben geleefd." Velen zijn zonder doop gestorven, en de kerk voegt een tweede groep toe: "Anderen werden gedoopt zonder het juiste gezag." Haar geschiedenispagina zegt dat de doop "moest worden uitgevoerd met hersteld priesterschapsgezag," dus in haar ogen valt een doop in een andere kerk in die tweede groep. Over degenen die nooit de kans hebben gehad, zegt de kerk: "Omdat Hij een liefdevolle God is, verdoemt de Heer die mensen niet die, buiten hun eigen schuld, nooit de gelegenheid voor de doop hebben gehad. Hij heeft daarom gemachtigd dat dopen bij volmacht voor hen worden uitgevoerd." En zij zegt over de rite: "Deze verordening werd hersteld met de oprichting van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen."

Het werk wordt verricht in de tempels van de kerk, waar een levend persoon, “vaak een afstammeling”, wordt gedoopt namens iemand die is overleden. Tegen degenen die denken dat de doden tegen hun wil worden ingeschreven, antwoordt de kerk: “Dit is niet het geval. Elk individu heeft handelingsvrijheid, of het recht om te kiezen.” De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen leert dat “De geldigheid van een plaatsvervangende doop afhangt van het feit of de overledene deze aanvaardt en ervoor kiest om de Heiland te aanvaarden en te volgen terwijl hij in de geestenwereld verblijft”, en voegt eraan toe dat “De namen van overleden personen niet worden toegevoegd aan de lidmaatschapsregisters van de Kerk.” Wij plaatsen hun leer naast die van Jehovah’s Getuigen in hoe Heiligen der Laatste Dagen en Jehovah’s Getuigen verschillen.

De kerk dateert de praktijk op 15 augustus 1840, op de toekomstige locatie van Nauvoo, Illinois. Joseph Smith predikte tijdens de begrafenis van een kerklid toen hij een aanwezige vrouw opmerkte “die haar zoon had verloren voordat hij gedoopt kon worden”, en hij vertelde de heiligen dat zij “nu konden handelen voor hun vrienden die dit leven hadden verlaten.” Het verslag van de kerk noemt haar niet. De eerste doop die in de archieven staat, vond plaats in de Mississippi, waar Jane Neyman werd gedoopt voor haar zoon Cyrus. In januari 1841 verklaarde een openbaring dat “deze verordening tot mijn huis behoort”, en tegen die november stond er een houten doopvont in de kelder van de onvoltooide Nauvoo-tempel. Brieven uit 1842, nu in de Leer en Verbonden van de kerk, gaven de theologie weer en verbonden 1 Korintiërs 15:29 met de laatste verzen van het Oude Testament, waar Elia komt om “het hart van de vaders tot de kinderen te keren, en het hart van de kinderen tot hun vaders” (Maleachi 4:6). Er moet, schreef Joseph Smith, “een verbindingsschakel van de een of andere soort zijn tussen de vaders en de kinderen”, en hij voegde eraan toe: “Want wij zonder hen kunnen niet tot volmaking komen; noch kunnen zij zonder ons tot volmaking komen.” Een visioen dat in 1918 werd opgetekend, nu sectie 138 van hetzelfde boek, citeert 1 Petrus 4:6: “Want hiertoe is ook aan de doden het evangelie verkondigd”, en zegt dat de doden “plaatsvervangende doop voor de vergeving van zonden” werd onderwezen.

Jonge Heiligen der Laatste Dagen worden tegenwoordig aangemoedigd om onderzoek te doen naar hun voorouders en naar de tempel te gaan om als plaatsvervanger te dienen. In de twintigste eeuw doopten leden ook mensen wier namen uit beschikbare registers kwamen, en de kerk zegt dat “In sommige gevallen waren dit beroemdheden en individuen die betrokken waren bij historische gebeurtenissen zoals de Holocaust.” Sommige waarnemers van buitenaf uitten in de jaren negentig hun bezorgdheid, en “Als gebaar van respect en goede wil”, zegt de kerk, “verwijderden haar leiders de namen van deze individuen uit de databases van de Kerk, vaardigden richtlijnen uit die bedoeld waren om het voortdurend indienen van hun namen voor de doop te voorkomen, en moedigden zij kerkleden aan om zich te concentreren op het verrichten van tempelverordeningen namens hun eigen voorouders.”

De Nieuw-Apostolische Kerk heeft haar eigen vorm van de rite, en haar Catechismus zegt dat bij “godsdienstoefeningen voor de ontslapenen”, gehouden op de eerste zondag van maart, juli en november, “twee ambtsdragers de Heilige Doop met water, de Heilige Verzegeling en het Heilig Avondmaal namens de doden ontvangen.” De Stamapostel en de Districtsapostelen leiden die diensten, en in andere gemeenten “wordt de ontslapenen herdacht in een speciaal gebed na de viering van het Heilig Avondmaal.” De leden van de kerk bidden ook “dat zielen die in een onverloste staat zijn gestorven, verlossing in Christus mogen vinden.”

Vier antwoorden van kerken zonder de rite benoemen deze en wijzen haar af. Het Koptisch-Orthodoxe Bisdom van het Zuiden van de Verenigde Staten antwoordt dat “Doop voor de doden een valse praktijk is die nooit door de Kerk is waargenomen” en dat het “nutteloos is omdat er na de dood geen berouw meer is.” Apologetics Press, in de Churches of Christ, wijst de rite af en schrijft: “Wij hebben alleen dit leven om onze beslissingen te nemen, en wanneer wij dit leven verlaten, hebben wij geen verdere gelegenheid tot bekering (Lukas 16:25-31; Hebreeën 9:27).” Beiden sluiten de deur bij de dood, en de verzen waar Apologetics Press naar verwijst, spreken van een eenmalige dood: “En zoals het voor de mensen beschikt is dat zij eenmaal sterven, en daarna het oordeel”, en van de “grote kloof” tussen de rijke man en Lazarus. In de Lutheran Church–Missouri Synod benoemt de Commissie voor Theologie en Kerkelijke Betrekkingen “doop voor de doden” onder de leerstellingen van de Heiligen der Laatste Dagen “die Lutheranen als in strijd met de Heilige Schrift beschouwen.” Jehovah’s Getuigen argumenteren vanuit wat de Bijbel elders zegt, en zij antwoorden in hun boek Redeneren aan de hand van de Schrift dat “De enige andere geschriften die direct de dood in verband met de doop noemen, verwijzen naar een doop die het individu zelf ondergaat, niet een doop namens een ander persoon, iemand die dood is.”

De andere kerken op deze pagina noemen het niet in de documenten die hier worden geciteerd, en het zou verkeerd zijn om hen woorden in de mond te leggen. Zij vertellen ons wel voor wie de doop is, en wat zij denken dat er voor de doden gedaan kan worden. De Katholieke Kerk kent geen doop voor de doden, en haar Wetboek van Canoniek Recht zegt dat “Ieder mens die nog niet gedoopt is en alleen zo iemand, in staat is om gedoopt te worden.” Oosters-orthodoxe christenen wenden zich tot gebed, en de Orthodoxe Kerk in Amerika zegt: “Orthodoxe christenen bidden voor de doden zodat de Heer genade zal hebben voor hun zielen, dat Hij hun eeuwige rust zal schenken.” Onze pagina over Gebeden voor geliefden die zijn overleden verzamelt enkele van die gebeden.

Protestanten zijn het er niet allemaal over eens wat de levenden voor de doden kunnen doen. Gereformeerde protestanten zeggen in de Tweede Helvetische Belijdenis van 1566: “Want wij geloven dat de gelovigen, na de lichamelijke dood, direct naar Christus gaan, en daarom de lofredes en gebeden van de levenden voor de doden en hun diensten niet nodig hebben.” Het Gebedenboek van de Episcopal Church vraagt het andersom: “Waarom bidden wij voor de doden?” en het antwoordt: “Wij bidden voor hen, omdat wij hen nog steeds in onze liefde vasthouden, en omdat wij erop vertrouwen dat in Gods aanwezigheid degenen die ervoor gekozen hebben Hem te dienen, zullen groeien in Zijn liefde, totdat zij Hem zien zoals Hij is.” Geen van beide documenten spreekt over het dopen van iemand voor hen.

Wat zij en de kerken om hen heen ons wel vertellen, is wie er naar het water komt, en elk beschrijft een levend persoon die komt, of een kind dat door gelovige ouders wordt gebracht. Presbyterianen leren in de Westminster Larger Catechism dat “De doop niet mag worden toegediend aan iemand die buiten de zichtbare kerk staat, en dus vreemdeling is van het verbond van de belofte, totdat zij hun geloof in Christus en gehoorzaamheid aan Hem belijden”, terwijl de zuigelingen van gelovige ouders “binnen het verbond zijn en gedoopt moeten worden.” Episcopaliërs vragen iets van degene die komt, en hun Book of Common Prayer zegt over de doop dat “Het vereist is dat wij de Satan verzaken, berouw hebben van onze zonden en Jezus aanvaarden als onze Heer en Heiland.” Methodisten geven om hoe het sacrament wordt ontvangen, en de Methodist Articles of Religion zeggen over de sacramenten: “En alleen in degenen die deze waardig ontvangen, hebben zij een heilzaam effect of werking.” De United Church of Christ denkt aan het gezin en de gemeente, en noemt de doop “een persoonlijke viering in het leven van de individuele dopelingen en hun families”, en zegt dat deze “wordt gevierd in de aanwezigheid van de gemeenschap die is samengekomen voor de eredienst.” De Articles of Faith van de Church of the Nazarene zeggen dat de doop “moet worden toegediend aan gelovigen die hun volledig voornemen tot gehoorzaamheid in heiligheid en rechtvaardigheid aangeven”, en zij laten ruimte voor de allerkleinsten, eraan toevoegend dat “jonge kinderen en de moreel onschuldigen gedoopt kunnen worden op verzoek van ouders of voogden.” Evangelicals van de Lausanne Movement benadrukken dat het in het openbaar gebeurt, en zij zeggen in de Seoul Statement dat “De christelijke doop een teken en zegel is van Gods genade, een publieke verklaring van onze nieuwe trouw aan Christus en onze nieuwe identificatie met Zijn kerk.”

De kerken die gelovigen dopen, verbinden de rite aan het eigen geloof van de persoon. De Baptist Faith and Message, de Southern Baptist belijdenis, zegt: “De christelijke doop is de onderdompeling van een gelovige in water in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.” De Disciples of Christ plaatsen die keuze tegenover de kinderdoop en zeggen: “Wij beoefenen de gelovigendoop – dat een persoon de keuze maakt om Gods roeping te volgen in plaats van dat de keuze voor hen wordt gemaakt als zuigeling.” De Assemblies of God, een pinksterkerk, stellen bekering voorop en zeggen in de Statement of Fundamental Truths: “Allen die zich bekeren en in Christus geloven als Heiland en Heer, moeten worden gedoopt.” De United Pentecostal Church International, een apostolisch lichaam, zegt in haar Articles of Faith: “De schriftuurlijke wijze van dopen is onderdompeling en is alleen voor degenen die volledig berouw hebben getoond, zich hebben afgekeerd van hun zonden en een liefde voor de wereld.” Mennonieten houden vol dat het verzoek vrij moet zijn, en hun Confession of Faith uit 1995 zegt: “De doop is voor degenen die de leeftijd van verantwoording hebben bereikt en die op basis van hun antwoord op Jezus Christus in geloof vrijelijk om de doop verzoeken.” Zevendedagsadventisten zeggen in hun Fundamental Beliefs: “Door de doop belijden wij ons geloof in de dood en opstanding van Jezus Christus, en getuigen wij van onze dood aan de zonde en van ons voornemen om in nieuwheid van leven te wandelen.” Geen van die zes documenten noemt de doop voor de doden.

Voor twee christelijke families komt de vraag nooit op, omdat zij helemaal geen waterdoop onderhouden. Het Handbook of Doctrine van het Leger des Heils zegt: “Vroeg in onze geschiedenis werd het Leger des Heils door God geleid om geen specifieke sacramenten, dat wil zeggen de doop en het Heilig Avondmaal, als voorgeschreven rituelen in acht te nemen.” Quakers die vasthouden aan de Richmond Declaration of Faith uit 1887 zeggen: “Wij zouden onze voortdurende overtuiging willen uitdrukken dat onze Heer geen uiterlijke rite of ceremonie heeft aangesteld voor naleving in Zijn kerk.”

Hier komt het vers dicht bij iedereen die iemand ongedoopt heeft begraven, en de kerken antwoorden verschillend. De Heiligen der Laatste Dagen zeggen dat de doden nog steeds kunnen kiezen, en dat de levenden de weg voor hen kunnen openen. De Nieuw-Apostolische Kerk bidt voor hen en deelt de sacramenten voor hen uit. De Tweede Helvetische Belijdenis houdt vol dat de zaak bij de dood is beslecht, en dat voor ongelovigen “geen uitgang wordt geopend voor de goddelozen door enige diensten van de levenden”, en onze pagina over of gelovigen naar de hemel gaan als ze sterven volgt die vraag verder.

Katholieken houden twee dingen samen: dat “God de redding heeft gebonden aan het sacrament van de Doop, maar Hijzelf niet gebonden is door Zijn sacramenten”, en de Kerk noemt degenen die Hij zonder de doop kan bereiken: martelaren, catechumenen die sterven vóór hun doop, en degenen die nooit het Evangelie hebben gehoord maar de waarheid zochten. Wat kinderen betreft, zegt de Catechismus van de Katholieke Kerk: “Wat betreft kinderen die zonder Doop zijn gestorven, kan de Kerk hen alleen toevertrouwen aan de barmhartigheid van God, zoals zij doet in haar begrafenisrituelen voor hen”, en dat Gods barmhartigheid en “Jezus’ tederheid jegens kinderen” “ons toestaan te hopen dat er een weg naar redding is.”

Paulus gaat nooit in op die vraag in Korinthe, omdat het niet de vraag was die hij stelde. De vraag die hij stelde, had hij negen verzen eerder al beantwoord: “Maar nu is Christus opgewekt uit de doden, en is de eersteling geworden van hen die ontslapen zijn” (15:20).

---

• Vergelijk christelijke denominaties: wat 23 kerken leren over 55 vragen
• 18 Bijbelverzen over de opstanding
• Bijbelverzen over doop en redding
• Hoe Jehovah’s Getuigen dopen
• Hoe de Nieuw-Apostolische Kerk verschilt van Baptisten
• Hoeveel tempels van de Heiligen der Laatste Dagen er zijn
• Heiligen der Laatste Dagen en Mormonen: wat de twee namen betekenen

Meer uit deze reeksDenominaties vergelekenBekijk alle 117 artikelen