De Bijbel zegt dat God de zieken geneest en draagt de zieken op om te bidden en de oudsten van de kerk te roepen om over hen te bidden. Het vermeldt ook gelovige mensen die een tijdlang ziek bleven of niet werden verlost, en het belooft een opgewekt lichaam zonder pijn.
Bij Mara noemt God zichzelf “de HEER, die u geneest” (Exodus 15:26). Jakobus 5:14-15 geeft de kerk haar instructies, en Openbaring 21:4 belooft een wereld zonder pijn. De psalmen van het ziekbed (Psalm 6, Psalm 30 en Psalm 41) en het herstel van Hizkia (2 Koningen 20:5) laten zien dat gebed om genezing verhoord wordt. Paulus' verzoek over zijn doorn (2 Korintiërs 12:9) werd geweigerd, en hij liet Trofimus ziek achter in Milete (2 Timoteüs 4:20). In Jakobus 5:14, Filippenzen 2:26 en 2 Timoteüs 4:20 is het Griekse woord voor ziek zijn astheneo, zwak zijn of zonder kracht zijn.
De HEER die geneest, en gebeden vanaf het ziekbed

Exodus 15:26
“Hij zei: ‘Als u aandachtig luistert naar de stem van de HEER, uw God, en doet wat juist is in zijn ogen, als u naar zijn geboden luistert en al zijn inzettingen in acht neemt, zal ik u geen van de ziekten opleggen die ik de Egyptenaren heb opgelegd, want ik ben de HEER, die u geneest.’”
Reflectie: De HEER spreekt bij Mara, drie dagen in de woestijn van Sur na de oversteek van de Rode Zee, waar het water te bitter was om te drinken totdat Mozes er een stuk hout in wierp. Vers 25 zegt dat de HEER hen daar “op de proef stelde”, en de belofte heeft voorwaarden: luisteren, doen wat juist is en zijn inzettingen in acht nemen. De ziekten die in beeld zijn, zijn degene die “ik de Egyptenaren heb opgelegd”, en de zin eindigt door God te benoemen als degene die geneest.

Psalm 103:2-3
“Loof de HEER, mijn ziel, en vergeet niet al zijn weldaden—die al uw zonden vergeeft en al uw ziekten geneest,”
Reflectie: De psalm, met het opschrift “Van David”, is gericht aan de ziel van de spreker zelf, en de weldaden die hij zichzelf opdraagt niet te vergeten, beginnen met vergeving en genezing in één regel. De lijst gaat verder met een leven verlost “uit de kuil” en jeugd “vernieuwd als die van een arend” (verzen 4-5). Later in dezelfde psalm staat dat God “zich herinnert dat wij stof zijn” en dat “het leven van de sterveling als gras is” (verzen 14-15).

Jesaja 53:5
“Maar Hij is om onze overtredingen doorboord, om onze ongerechtigheden verbrijzeld; de straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem, en door Zijn striemen is er voor ons genezing gekomen.”
Reflectie: Jesaja 53 beschrijft “een man van smarten, vertrouwd met ziekte” (vers 3), en de genezing in dit vers komt na overtredingen en ongerechtigheden en de straf die op hem werd gelegd. Waar het Nieuwe Testament de genezingstaal van het hoofdstuk overneemt, gebruikt Matteüs 8:17 vers 4 voor de genezingen van Jezus, en 1 Petrus 2:24 citeert “door zijn striemen bent u genezen” in een zin over zonde: Christus “droeg onze zonden” aan het kruis “opdat wij voor de zonden zouden sterven en voor de gerechtigheid zouden leven.”

Psalm 6:2-3
“Wees mij genadig, HEERE, want ik ben krachteloos; genees mij, HEERE, want mijn beenderen zijn verschrikt. Mijn ziel is zeer verschrikt. En U, HEERE, hoelang?”
Reflectie: De spreker vraagt om genade terwijl zijn lichaam bezwijkt, en de vraag “Hoe lang?” krijgt geen antwoord in deze regels. Vers 5 geeft God een reden om hem te sparen: “Want in de dood is er geen gedenken aan u; wie zou u loven in het dodenrijk?” Tegen vers 9 is de psalm omgeslagen: “De HEER heeft mijn smeken gehoord; de HEER aanvaardt mijn gebed.”

Psalm 30:3
“HEERE, mijn God, ik riep tot U om hulp, en U hebt mij genezen.”
Reflectie: Psalm 30 geeft dank nadat de genezing heeft plaatsgevonden. Het volgende vers beschrijft hoe dicht de ziekte bij de dood kwam: “HEER, u hebt mij uit het dodenrijk omhooggehaald; u hebt mij levend gehouden, zodat ik niet in de kuil zou dalen.” Vers 9 herinnert aan het gebed dat hij deed terwijl hij ziek was, met hetzelfde argument als Psalm 6: “Zal het stof u loven?”

Psalm 41:4
“De Heer ondersteunt hen op hun ziekbed en herstelt hen van hun ziekbed.”
Reflectie: De belofte behoort toe aan de mensen uit vers 1, “wie acht slaat op de zwakke”: degene die voor de zwakke zorgt, wordt door de HEER ondersteund wanneer hij ziek is. In het volgende vers richt de spreker zich op zijn eigen ziekte en koppelt deze aan zijn zonde: “Wees mij genadig, HEER; genees mij, want ik heb tegen u gezondigd.”

2 Koningen 20:5
“Ga terug en zeg tegen Hizkia, de vorst van mijn volk: ‘Dit zegt de HEER, de God van uw vader David: Ik heb uw gebed gehoord en uw tranen gezien; ik zal u genezen. Over drie dagen zult u naar het huis van de HEER gaan.’”
Reflectie: Hizkia was “ziek en stervende”, en Jesaja had hem net verteld: “u zult niet herstellen” (vers 1). Hizkia wendde zijn gezicht naar de muur, bad en weende, en voordat Jesaja de middelste voorhof had verlaten, werd hij teruggestuurd met dit antwoord en een belofte van nog vijftien jaar leven. Jesaja liet vervolgens een vijgenpap op de zweer van de koning aanbrengen, “en hij herstelde” (vers 7).
Jezus en de zieken

Matthew 8:16-17
“Toen de avond viel, brachten ze velen die bezeten waren bij hem, en hij dreef de geesten uit met een woord en genas alle zieken. Zo ging in vervulling wat gesproken was door de profeet Jesaja: ‘Hij heeft onze zwakheden op zich genomen en onze ziekten gedragen.’”
Reflectie: Die avond volgt op de genezing van de schoonmoeder van Petrus, wiens koorts verdween toen Jezus haar hand aanraakte (verzen 14-15). Matteüs leest de genezingen als de vervulling van Jesaja 53:4. Waar de HSV-vertaling van Jesaja 53:4 leest “hij heeft onze smarten gedragen en onze ziekten op zich genomen”, spreekt het citaat van Matteüs over “onze zwakheden” en “onze ziekten” en past de profetie toe op lichamelijke ziekte.

Marcus 5:34
“Hij zei tegen haar: ‘Dochter, uw geloof heeft u gered. Ga in vrede en wees bevrijd van uw lijden.’”
Reflectie: Jezus was op weg naar het huis van Jaïrus, wiens dochter stervende was (verzen 22-23), toen een vrouw die al twaalf jaar bloedvloeiingen had, zijn kleed aanraakte in de menigte. Zij “had veel geleden onder de handen van vele artsen” en alles wat ze had uitgegeven, “maar het hielp haar niets, het werd eerder erger” (vers 26). De bloeding stopte onmiddellijk, en toen ze naar voren kwam “bevend van angst” (vers 33), noemde Jezus haar “dochter” en prees haar geloof.

Johannes 9:2-3
“Zijn discipelen vroegen Hem: ‘Rabbi, wie heeft er gezondigd, deze man of zijn ouders, dat hij blind geboren is?’ ‘Noch deze man, noch zijn ouders hebben gezondigd,’ zei Jezus, ‘maar dit is gebeurd opdat de werken van God in hem openbaar zouden worden.’”
Reflectie: De discipelen gaan ervan uit dat blindheid vanaf de geboorte een straf moet zijn voor iemands zonde, hetzij van de man zelf of van zijn ouders. Jezus verwerpt beide antwoorden en noemt in plaats daarvan een doel, maakt dan modder, smeert die op de ogen van de man en stuurt hem om zich te wassen in het badwater van Siloam, “en hij kwam ziende terug” (verzen 6-7). In Psalm 41:5 koppelt een zieke man zijn eigen ziekte aan zijn zonde; hier ontkent Jezus elk dergelijk verband voor deze man.
Zorg voor de zieken

Matthew 25:36
“Ik had kleren nodig en jullie hebben me gekleed, ik was ziek en jullie hebben naar me omgezien, ik zat in de gevangenis en jullie zijn bij me op bezoek gekomen.”
Reflectie: In Jezus' verslag van de Mensenzoon die “alle volken” oordeelt (vers 32), is het zorgen voor de zieken een van de daden die de Koning als voor hem gedaan beschouwt. De rechtvaardigen vragen wanneer ze hem ooit ziek hebben gezien, en hij antwoordt: “voor zover u dit voor een van deze geringste broeders van mij gedaan hebt, hebt u dat voor mij gedaan” (vers 40).

Jakobus 5:14-15
“Is iemand onder u ziek? Laat hem de ouderlingen van de gemeente bij zich roepen en laten zij voor hem bidden en hem met olie zalven in de Naam van de Heere. En het gebed van het geloof zal de zieke behouden, en de Heere zal hem oprichten.”
Reflectie: De zieke is degene die de oudsten roept, en de oudsten bidden over hem en zalven hem met olie “in de naam van de Heer”. Het vers gaat verder: “En als hij zonden heeft gedaan, zal hem vergeving geschonken worden”, en vers 16 verbreedt de instructie naar de hele kerk: “belijd elkaar de zonden en bid voor elkaar, opdat u genezen wordt.” Het woord voor ziek in vers 14 is astheneo, zwak zijn; in vers 15 is het kamno, wat ook betekent vermoeid zijn.
Ziekte in het leven van de gelovigen

Job 2:7-8
“Toen ging de satan weg van het aangezicht van de HEERE, en hij trof Job met kwaadaardige zweren, van zijn voetzool tot zijn schedel. Hij nam een scherf om zich daarmee te schrapen, terwijl hij midden in de as zat.”
Reflectie: Jobs ziekte is de tweede klap in het boek, na het verlies van zijn kinderen en vee. Vlak daarvoor noemt de HEERE Job “vroom en oprecht” en zegt Hij dat de satan Hem heeft aangezet om Job “zonder reden” te gronde te richten (vers 3). Zijn vrouw zegt tegen hem: “Vervloek God en sterf!” en hij antwoordt: “Zouden wij het goede van God aannemen en het kwade niet?” (vers 9-10).

Philippians 2:27
“Want hij is inderdaad ziek geweest, tot nabij de dood. Maar God heeft Zich over hem ontfermd, en niet alleen over hem, maar ook over mij, opdat ik niet droefheid op droefheid zou hebben.”
Reflectie: Epafroditus was de bode die de Filippenzen stuurden “om in mijn behoeften te voorzien”, schrijft Paulus (vers 25), en hij werd ziek terwijl hij dat deed. Hij was bedroefd dat de gemeente van de ziekte had gehoord (vers 26). Paulus noemt zijn herstel Gods ontferming voor hen beiden, en vers 30 zegt dat hij “tot nabij de dood kwam voor het werk van Christus.”

2 Timothy 4:20
“Erastus is in Korinthe gebleven, en Trofimus heb ik ziek in Milete achtergelaten.”
Reflectie: Tussen de slotgroeten van de brief vermeldt Paulus zonder verder commentaar dat hij Trofimus ziek heeft achtergelaten. Het werkwoord is astheneo, hetzelfde woord dat Jakobus 5:14 gebruikt voor de zieke die de oudsten roept.

1 Timothy 5:23
“Drink niet langer alleen water, maar gebruik een klein beetje wijn voor uw maag en uw veelvuldige kwalen.”
Reflectie: Paulus' advies aan Timotheüs over zijn “menigvuldige ziekten” is om niet langer alleen water te drinken, maar een beetje wijn te nemen voor zijn maag. Het staat naast het vijgenverband dat Jesaja voor Hizkia voorschreef als een fysieke behandeling voor een fysieke klacht.

2 Korintiërs 12:9
“Maar Hij heeft tegen mij gezegd: Mijn genade is voor u genoeg, want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht. Daarom zal ik veel liever roemen in mijn zwakheden, opdat de kracht van Christus in mij komt wonen.”
Reflectie: Paulus had drie keer gepleit om zijn “doorn in het vlees” weg te nemen (vers 8), en dit was het antwoord. De passage zegt niet wat de doorn was; Paulus noemt het “een engel van de satan, om mij met vuisten te slaan” en zegt dat deze gegeven was om te voorkomen dat hij hoogmoedig zou worden (vers 7). Paulus zegt niet dat de doorn ooit is verwijderd, en vers 10 somt op waar hij nu in verheugd is: “in zwakheden, in smaad, in noden, in vervolgingen, in benauwdheden.”
Het opgewekte lichaam

Romeinen 8:18
“Want ik ben ervan overtuigd dat het lijden van de tegenwoordige tijd niet opweegt tegen de heerlijkheid die aan ons geopenbaard zal worden.”
Reflectie: Paulus' “huidige lijden” omvat het lichaam. Vers 23 zegt dat gelovigen “in onszelf zuchten, terwijl wij uitzien naar de aanneming tot kinderen, namelijk de verlossing van ons lichaam,” en de hele schepping zucht mee, wachtend om “bevrijd te worden van de slavernij van het verderf” (vers 21).

1 Korintiërs 15:42-43
“Zo zal het ook zijn met de opstanding van de doden. Het lichaam wordt gezaaid in vergankelijkheid, het wordt opgewekt in onvergankelijkheid. Het wordt gezaaid in oneer, het wordt opgewekt in heerlijkheid. Het wordt gezaaid in zwakheid, het wordt opgewekt in kracht.”
Reflectie: Paulus beantwoordt de vraag van vers 35: “Hoe worden de doden opgewekt? En met wat voor lichaam komen zij?” Het lichaam wordt in vergankelijkheid gezaaid en in zwakheid, en wordt in onvergankelijkheid en in kracht opgewekt. Later in het hoofdstuk citeert Paulus Jesaja 25:8: “De dood is verslonden tot overwinning” (vers 54).

Openbaring 21:4
“‘Hij zal elke traan uit hun ogen wissen. Er zal geen dood meer zijn, geen rouw, geen geklaag en geen pijn, want de oude orde der dingen is voorbijgegaan.’”
Reflectie: Johannes hoort deze woorden van “een luide stem uit de hemel” terwijl het nieuwe Jeruzalem neerdaalt (vers 2-3). Pijn wordt samen met de dood, rouw en geklaag genoemd als behorend tot “de eerste dingen”. De eerste regel sluit aan bij Jesaja 25:8: “De Heere HEERE zal de tranen van alle gezichten afwissen.”

Een reactie plaatsen