16 Bijbelverzen over het vergeven van anderen

Efeziërs 4:32

“Wees vriendelijk voor elkaar en barmhartig, en vergeef elkaar, zoals ook God in Christus u vergeven heeft.”

Reflectie: Paulus eindigt een lijst van dingen om weg te doen, “alle bitterheid, woede en toorn, geschreeuw en laster, samen met elke vorm van kwaadaardigheid” (4:31), met dit gebod. Vriendelijkheid, mededogen en vergeving vervangen die lijst, en de gegeven reden is wat God al heeft gedaan “in Christus”.

Kolossenzen 3:13

“Verdraag elkaar en vergeef elkaar als iemand een ander iets te verwijten heeft. Zoals de Heer u vergeven heeft, zo moet u elkaar vergeven.”

Reflectie: Paulus zegt tegen de Kolossenzen, “als Gods uitverkorenen”, om mededogen, vriendelijkheid, nederigheid, zachtmoedigheid en geduld als kleding aan te trekken (3:12). Het vers noemt twee dingen: elkaar verdragen en een “klacht tegen iemand” vergeven. De maatstaf is de vergeving van de Heer zelf, en vers 14 plaatst liefde boven alles, “die hen allen samenbindt in volmaakte eenheid.”

Matteüs 18:21-22

“Toen kwam Petrus naar Jezus toe en vroeg: ‘Heer, hoe vaak moet ik mijn broeder of zuster die tegen mij zondigt vergeven? Tot zeven keer toe?’ Jezus antwoordde: ‘Ik zeg je, niet zeven keer, maar zevenenzeventig keer.’”

Reflectie: Petrus vraagt over het vergeven van “mijn broeder of zuster die tegen mij zondigt” en stelt een limiet van zeven voor. Jezus vervangt dit door “zeventig maal zeven” en vertelt vervolgens de gelijkenis van de onbarmhartige schuldeiser om zijn antwoord uit te leggen (18:23-35).

Matteüs 18:32-35

“Toen riep de heer de dienaar bij zich. ‘Jij slechte dienaar,’ zei hij, ‘ik heb al die schuld van jou kwijtgescholden omdat je me erom smeekte. Had jij niet ook medelijden moeten hebben met je mededienaar, zoals ik met jou had?’ In woede leverde zijn heer hem over aan de beulen totdat hij alles zou terugbetalen wat hij verschuldigd was. ‘Zo zal mijn hemelse Vader met ieder van jullie omgaan, tenzij je je broeder of zuster vanuit je hart vergeeft.’”

Reflectie: De dienaar wiens heer een schuld van “tienduizend talenten” kwijtschold, liet een mededienaar in de gevangenis werpen vanwege “honderd denarie” (18:24, 28-30). De vraag van de heer plaatst de twee schulden naast elkaar. Jezus past het verhaal toe in vers 35: de Vader zal ieder van zijn toehoorders op dezelfde manier behandelen “tenzij je je broeder of zuster vanuit je hart vergeeft.”

Matteüs 6:12

“En vergeef ons onze schulden, zoals ook wij onze schuldenaars hebben vergeven.”

Reflectie: In het gebed dat Jezus leert in de Bergrede, bevat het verzoek om vergeving een clausule over de persoon die bidt. Zonden worden schulden genoemd, hetzelfde beeld als de gelijkenis in Mattheüs 18. De versie van Lukas luidt: “Vergeef ons onze zonden, want ook wij vergeven iedereen die tegen ons zondigt” (Lukas 11:4).

Matteüs 6:14-15

“Want als u anderen vergeeft wanneer zij tegen u zondigen, zal uw hemelse Vader u ook vergeven. Maar als u anderen hun zonden niet vergeeft, zal uw Vader uw zonden niet vergeven.”

Reflectie: Direct na het gebed komt Jezus terug op de regel over vergeving en legt deze in twee helften uit. De eerste belooft dat degenen die anderen vergeven, vergeven zullen worden; de tweede waarschuwt dat degenen die anderen niet vergeven, niet vergeven zullen worden. Geen enkele andere regel van het gebed krijgt commentaar; vers 16 gaat verder met vasten.

Marcus 11:25

“En wanneer u staat te bidden, vergeef, als u iets tegen iemand hebt, opdat ook uw Vader, Die in de hemelen is, u uw overtredingen vergeeft.”

Reflectie: Jezus zegt dit nadat de discipelen de vijgenboom zien die Hij vervloekte, verdord vanaf de wortels (11:20-21), in onderwijs over geloof en gebed. De instructie omvat “iets tegen iemand hebben”, en het is van toepassing op het moment van bidden, “wanneer je staat te bidden”.

Lucas 17:3-4

“Pas dus op jezelf. ‘Als je broeder of zuster tegen je zondigt, bestraf hen; en als ze berouw tonen, vergeef hen. Zelfs als ze zeven keer per dag tegen je zondigen en zeven keer bij je terugkomen en zeggen: “Ik heb berouw,” moet je hen vergeven.’”

Reflectie: Jezus spreekt tot zijn discipelen vlak nadat Hij hen heeft gewaarschuwd om “kleintjes” niet te laten struikelen (17:1-2). De instructie heeft stappen: bestraf de broeder of zuster die zondigt, vergeef wanneer ze berouw tonen, en blijf vergeven, zelfs zeven keer op één dag. De zeven keer zijn dezelfde persoon die terugkomt met dezelfde woorden: “Ik heb berouw.”

Matteüs 5:23-24

“Als u dus uw offergave naar het altaar brengt en u zich daar herinnert dat uw broeder of zuster iets tegen u heeft, laat uw offergave dan daar voor het altaar liggen. Ga eerst en verzoen u met hen; kom dan terug en breng uw offergave.”

Reflectie: In de Bergrede volgt dit op Jezus’ onderwijs over woede (5:21-22). Hier loopt de klacht de andere kant op: de broeder of zuster “heeft iets tegen jou.” Het offer blijft voor het altaar liggen totdat de aanbidder is gegaan en zich heeft verzoend.

Romeinen 12:18

“Als het mogelijk is, voor zover het van u afhangt, leef in vrede met iedereen.”

Reflectie: Paulus stelt twee voorwaarden aan het gebod, “Als het mogelijk is” en “voor zover het van u afhangt”, die toegeven dat vrede ook afhangt van de andere persoon. De verzen eromheen verbieden het vergelden van kwaad: “Neem geen wraak, mijn geliefde vrienden, maar laat ruimte voor Gods toorn” (12:19), eindigend met “overwin het kwade door het goede” (12:21).

2 Korintiërs 2:5-8

“Als iemand verdriet heeft veroorzaakt, heeft hij niet zozeer mij verdriet gedaan als wel jullie allemaal tot op zekere hoogte – om het niet te streng uit te drukken. De straf die hem door de meerderheid is opgelegd, is voldoende. In plaats daarvan zouden jullie hem nu moeten vergeven en troosten, zodat hij niet overweldigd wordt door overmatig verdriet. Ik dring er daarom bij jullie op aan om je liefde voor hem te bevestigen.”

Reflectie: Paulus schrijft over een lid van de Korinthische kerk die verdriet had veroorzaakt en was gestraft door “de meerderheid”. Hij zegt dat de straf genoeg is en vraagt de kerk om de man te vergeven en te troosten, “zodat hij niet overweldigd wordt door overmatig verdriet,” en om hun liefde voor hem te bevestigen. Vers 10 voegt eraan toe: “Wie u vergeeft, vergeef ik ook.” De brief noemt noch de man, noch de overtreding.

Lucas 15:20

“En hij stond op en ging naar zijn vader. Maar toen hij nog ver van hem verwijderd was, zag zijn vader hem en hij was met innerlijke ontferming bewogen; hij rende op hem af, viel hem om de hals en kuste hem.”

Reflectie: In de gelijkenis van de verloren zoon heeft de jongere zoon zijn deel van de erfenis uitgegeven en komt hij thuis met een biecht klaar (15:18-19), maar de vader ziet hem “terwijl hij nog ver weg was” en rent naar hem toe, en beveelt dan een gewaad, een ring en een feestmaal (15:22-23). De oudere broer “werd boos en weigerde naar binnen te gaan” (15:28), en wanneer zijn vader hem smeekt, klaagt hij dat hij nooit “zelfs maar een geitenbokje” had gekregen (15:29). De gelijkenis eindigt met het antwoord van de vader: “deze broer van jou was dood en is weer levend” (15:32), en zegt niet of de oudere zoon naar binnen ging. Jezus vertelde dit aan Farizeeën en wetgeleerden die klaagden: “Deze man verwelkomt zondaars en eet met hen” (15:2).

Spreuken 17:9

“Wie liefde bevordert, bedekt een overtreding, maar wie de zaak blijft herhalen, scheidt goede vrienden.”

Reflectie: Het spreekwoord contrasteert twee manieren om met een overtreding om te gaan: bedek het, of herhaal het. Bedekken gaat samen met het bevorderen van liefde; de zaak herhalen “scheidt goede vrienden”. De regel gaat over wat er daarna met een onrecht wordt gedaan, of het stil wordt gehouden of naverteld.

Spreuken 10:12

“Haat verwekt twisten, maar de liefde dekt alle overtredingen toe.”

Reflectie: Haat en liefde worden vergeleken door wat ze doen: de een wakkert conflict aan, de ander “bedekt alle overtredingen”. Eerste Petrus 4:8 gebruikt hetzelfde beeld van liefde die overtredingen bedekt: “heb elkaar vurig lief, want liefde bedekt een menigte van zonden.”

Genesis 50:19-21

“Maar Jozef zei tegen hen: ‘Wees niet bang. Ben ik in de plaats van God? Jullie waren van plan mij kwaad te doen, maar God was van plan het ten goede te keren om te bereiken wat nu wordt gedaan, het redden van vele levens. Wees dus niet bang. Ik zal voor jullie en jullie kinderen zorgen.’ En hij stelde hen gerust en sprak vriendelijk tot hen.”

Reflectie: Nadat Jakob is gestorven, vrezen Jozefs broers dat hij hen nu zal terugbetalen “voor al het kwaad dat wij hem hebben aangedaan” en sturen ze een bericht waarin ze in de naam van hun vader om vergeving vragen (50:15-17). Jozef huilt. Zijn antwoord weigert hen te veroordelen (“Ben ik in de plaats van God?”), benoemt wat zij deden als opzettelijk kwaad, en belooft voor hen en hun kinderen te zorgen.

Lucas 23:34

“Jezus zei: ‘Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen.’ En ze verdeelden zijn kleren door erom te loten.”

Reflectie: Jezus bidt dit aan het kruis, tussen twee misdadigers, terwijl zijn kleren door het lot worden verdeeld. Het vers daarvoor zegt “ze kruisigden hem daar” (23:33), en het gebed vraagt de Vader om “hen” te vergeven en geeft een reden: “ze weten niet wat ze doen.” In Handelingen 7:60 bidt Stefanus, terwijl hij gestenigd wordt, op dezelfde manier: “Heer, reken hun deze zonde niet aan.”