Genesis zegt nooit hoeveel dieren er op de ark van Noach waren. Er staat dat er twee “van elke soort” naar binnen gingen, mannetje en vrouwtje, en de reine dieren en de vogels “zeven aan zeven”, elk “naar zijn aard”. Christelijke schattingen variëren van ongeveer 2.000 tot 35.000 dieren, afhankelijk van wat een soort is en hoe ver de zondvloed reikte.

Wat zegt Genesis over de dieren?
Genesis spreekt steeds opnieuw over de dieren en noemt telkens dezelfde groepen: de dieren, het vee, het kruipend gedierte en de vogels. Geen enkele passage geeft een totaal.
| Passage | Wat er staat |
|---|---|
| Genesis 6:19–20 | “van al wat leeft, van alle vlees, zult gij twee van elk in de ark brengen, om die met u in het leven te behouden; mannetje en vrouwtje zullen zij zijn.” Vogels, vee en “al het kruipend gedierte van de aardbodem naar zijn aard.” |
| Genesis 6:21 | “neem voor u van al het voedsel dat gegeten wordt, en verzamel het bij u; het zal voor u en voor hen tot voedsel zijn.” |
| Genesis 7:2–3 | “Van alle reine dieren zult gij voor u nemen zeven aan zeven, het mannetje en zijn wijfje; maar van de dieren die niet rein zijn, twee, het mannetje en zijn wijfje.” Ook de vogels komen “zeven aan zeven”. |
| Genesis 7:14–16 | “al het gedierte naar zijn aard, en al het vee naar zijn aard,” en “alle vogels van allerlei pluimage,” “twee aan twee van alle vlees, waarin de levensadem is.” Daarna “sloot de HEERE hem in.” |
| Genesis 8:17–19 | Ze gaan weer naar buiten “naar hun aard”, zodat “zij wemelen op de aarde en vruchtbaar zijn en vermenigvuldigen op de aarde.” |
In het Engels van de King James-vertaling is vee het tamme dier en kruipend gedierte de kleine dieren die zich over de grond voortbewegen.

Twee van elke soort, of zeven?
Genesis 6 vraagt om één paar van elke soort. Genesis 7 vraagt om meer van sommige: de reine dieren en de vogels “zeven aan zeven”, en alleen de dieren “die niet rein zijn” twee aan twee.
Christenen verklaren het verschil op twee manieren. De aantekeningen in de New American Bible van de katholieke bisschoppen nemen het standpunt in, gebruikelijk onder geleerden, dat het zondvloedverhaal twee oudere bronnen verweeft. In de ene neemt Noach “het minimum om alle soorten te behouden, één paar van elk”; de andere “vereist extra reine dieren (‘zeven paren’) voor voedsel en offer.” Commentatoren die het vanaf het begin als één verhaal lezen, zien een algemene regel gevolgd door een uitzondering, gemaakt, in de woorden van de Pulpit Commentary, “in het geval van de weinige reine dieren die voor offers werden gebruikt.”
De woorden “zeven aan zeven” roepen hun eigen vraag op. Het Hebreeuws herhaalt het getal, “zeven zeven”, en lezers hebben het opgevat als zeven paren of als zeven dieren, drie paren en nog één. De Pulpit Commentary rekent de Griekse Septuaginta tot degenen die zeven paren lezen, en Augustinus en Calvijn tot degenen die zeven dieren lezen.
Genesis zegt niet wat een dier rein maakte. De regel komt later, in de wet die via Mozes werd gegeven: “Wat gespleten hoeven heeft, en herkauwt, onder de beesten, dat zult gij eten” (Leviticus 11:3). Genesis toont wel één gebruik voor de extra reine dieren: na de zondvloed nam Noach “van elk rein vee, en van elk rein gevogelte, en offerde brandoffers op het altaar” (Genesis 8:20). BioLogos, een christelijke organisatie, ziet het gebod als een teken dat het verhaal geen eenvoudige kroniek is, aangezien de categorieën rein en onrein “pas aan het Hebreeuwse volk werden gegeven ten tijde van Mozes.”

Wat is een “soort”?
Het Hebreeuwse woord achter “soort” is min. Het Brown-Driver-Briggs lexicon definieert het als “soort, species,” en het loopt door het scheppingsverhaal heen: “Laat de aarde levende wezens voortbrengen naar hun aard, vee, en kruipend gedierte, en wild gedierte van de aarde naar zijn aard” (Genesis 1:24). De passages over de ark gebruiken hetzelfde woord, dus het zondvloedverhaal telt de dieren volgens de categorieën van de schepping. Genesis zegt niet hoe breed die categorieën zijn.
Het antwoord bepaalt de omvang van elke schatting. Creationistische organisaties houden vol dat een soort breder was dan een species. De Ark Encounter in Kentucky, beheerd door Answers in Genesis, stelt dat “de geschapen soort een veel bredere categorie was dan de moderne classificatieterm species,” en dat deze “waarschijnlijk het meest overeenkomt met het niveau van de familie in de huidige taxonomie,” zodat wolven, dingo's, coyotes, jakhalzen en huishonden één hondensoort vormen. Hugh Ross van Reasons to Believe leest het Hebreeuws op een andere manier. Volgens hem behoorde elk dier op de ark tot de categorie die Genesis noemt nephesh, wat hij vertaalt als “bezielde wezens,” dieren die een band met mensen kunnen aangaan, en “Alle vogel- en zoogdiersoorten en een handvol van de hogere reptielsoorten zijn nephesh-wezens.”

Welke schepselen hadden de ark niet nodig?
Genesis beperkt de passagiers tweemaal. Het waren de wezens “waarin de levensadem is” (Genesis 7:15), en de zondvloed doodde “al wat op het droge was” (Genesis 7:22). De Ark Encounter leest dit als een grens die “duidelijk vissen en andere zeedieren uitsluit, en waarschijnlijk ook de insecten en andere ongewervelden uitsluit.”
Augustinus, bisschop van Hippo van 396 tot 430, trok in De Stad Gods min of meer dezelfde grens. De woorden “al het kruipend gedierte van de aarde,” schreef hij, tonen aan dat “het niet nodig was om de dieren die in het water kunnen leven in de ark te bewaren, of het nu de vissen zijn die erin ondergedompeld leven, of de zeevogels die op het oppervlak zwemmen.” Muildieren en andere hybriden, dacht hij, werden waarschijnlijk weggelaten, aangezien “het voldoende werd geacht om hun ouders te bewaren, namelijk het paard en de ezel,” hoewel hij eraan toevoegde dat ze er wel waren “als het nodig was voor de volledigheid van het mysterie.”

Hoeveel dieren? De schattingen naast elkaar
Elke schatting berust op een lezing van Genesis en van wat een soort is:
| Bron | Hoe het de zondvloed en de soort leest | Schatting |
|---|---|---|
| John C. Whitcomb en Henry M. Morris, De Genesis-zondvloed (1961) | Globaal; minder soorten dan moderne species | Niet meer dan 35.000 gewervelden “uiterlijk” |
| John Woodmorappe, De ark van Noach: een haalbaarheidsstudie (Institute for Creation Research, 1996) | Globaal; het genus als de soort | Ongeveer 16.000 dieren |
| Ark Encounter (Answers in Genesis) | Globaal; de soort waarschijnlijk dicht bij de familie | 1.398 soorten, of 6.744 dieren in de “worst-case” telling |
| Hugh Ross, Reasons to Believe | Regionaal, over de landen waar mensen woonden | 1.000 tot 2.000 paren, ongeveer 2.000 tot 4.000 dieren |
| BioLogos | Een feitelijke gebeurtenis naverteld in de theologie van Israël; geen zondvloed over de hele aarde | Geen telling |
| New American Bible aantekeningen (Katholiek) | Twee oudere bronnen verweven tot één verhaal | Geen telling |
De drie grootste aantallen komen van christenen die de zondvloed lezen als een gebeurtenis die de hele aarde bedekte. In De Genesis-zondvloed, John Whitcomb en Henry Morris gingen uit van de 17.600 soorten zoogdieren, vogels, reptielen en amfibieën die door de taxonoom Ernst Mayr werden vermeld, stelden dat de oorspronkelijke soorten minder in aantal waren, en concludeerden dat “er in het uiterste geval niet meer dan 35.000 individuele gewervelde dieren op de Ark nodig waren.”
John Woodmorappe nam het geslacht als de geschapen soort, volgens de recensie van zijn boek door Glenn Morton en volgens Answers in Genesis. Eén paar van elk geslacht, levend en uitgestorven, geeft 7.428 zoogdieren, 4.602 vogels en 3.724 reptielen, oftewel 15.754 dieren in de telling van Morton. De Ark Encounter telt soorten op ongeveer het niveau van de familie, een bredere groep, en dat is het grootste deel van het verschil tussen zijn 16.000 en de 6.744 van de Ark Encounter: Answers in Genesis merkt op dat het verplaatsen van de soort van de familie naar het geslacht het totaal op “ongeveer 16.000 dieren in totaal brengt, zoals in de casestudy van onderzoeker John Woodmorappe.” In zijn eigen “worst-case” telling zegt de Ark Encounter: “Noach zorgde voor 6.744 dieren.”
Reasons to Believe stelt dat de zondvloed “de hele mensheid en de bijbehorende dieren wegvaagde, behalve degenen op de ark van Noach, zonder de hele wereld te bedekken.” Hugh Ross schrijft dat “er voor de ark van Noach geen noodzaak zou zijn geweest om bijvoorbeeld ijsberen en keizerspinguïns te redden,” en hij schat het aantal op “zo’n 1.000 tot 2.000 paren van nephesh-wezens.”
BioLogos en de katholieke aantekeningen noemen geen getal, om verschillende redenen. BioLogos leest het zondvloedverhaal als “een interpretatie van een feitelijke historische gebeurtenis, naverteld in de retoriek en theologie van het oude Israël.” Het stelt dat “er nooit een wereldwijde zondvloed is geweest die de hele aarde bedekte,” en het leest de overvolle ark als hyperbool, “niet bedoeld om lezers uit te dagen de praktische uitvoerbaarheid van dergelijke beschrijvingen te onderzoeken.” De aantekeningen in de New American Bible, die twee oudere verslagen in de tekst vinden, laten het aantal daar.

Hoe pasten alle dieren erin?
Genesis maakt de ark 300 el lang, 50 breed en 30 hoog, ongeveer 450 voet lang bij de gebruikelijke el van 18 inch; de getallen en vergelijkingen staan in hoe groot de ark van Noach was.
Degenen die de zondvloed als wereldwijd lezen, zeggen dat de dieren minder ruimte nodig hadden dan de afbeeldingen suggereren. Het Institute for Creation Research zegt dat Woodmorappe’s 16.000 dieren “slechts een derde van het volume van de ark zouden vereisen, waardoor er voldoende ruimte overblijft voor proviand en mensen.” Answers in Genesis voegt eraan toe dat veel van de dieren “waarschijnlijk kleiner waren dan op populaire afbeeldingen wordt getoond.” Hugh Ross, die veel minder dieren telt, noemt de ark “gemakkelijk groot genoeg om zoveel dieren en de adequate voorraden om ze in leven te houden te vervoeren.”

Waren er dinosaurussen op de ark?
Genesis noemt geen dinosaurussen, dus christenen antwoorden op basis van hun lezing van de zondvloed en de ouderdom van de aarde. Answers in Genesis zegt ja. Hun schrijver Troy Lacey schrijft dat “het geschatte aantal dinosaurussoorten (waarvan er slechts een paar van elk werd meegenomen) ongeveer 85 kan zijn geweest,” zodat “er maximaal 170 dinosaurussen aan boord werden genomen.” Hij voert aan dat “het logischer is om te denken dat God jonge (of bijna volwassen) dieren of kleinere variëteiten binnen dezelfde soort naar Noach zou hebben gestuurd,” aangezien “ze minder ruimte innemen, minder eten en minder afval produceren.”
Reasons to Believe accepteert de lange tijdschaal van de geologie, en BioLogos stelt dat geen enkele zondvloed de hele aarde bedekte, dus plaatst geen van beide dinosaurussen op de ark. Of de Bijbel überhaupt dinosaurussen noemt is een aparte vraag.

Hoe voerde Noach de dieren?
Genesis geeft één instructie: verzamel “alle voedsel dat gegeten wordt,” voedsel “voor u en voor hen” (Genesis 6:21). Er wordt niets gezegd over water, schoonmaken of het dagelijkse werk, en het verblijf duurde ongeveer een jaar, zoals de kalender van de zondvloed laat zien.
Lezers vullen de stilte al lang in. Augustinus dacht dat de vleeseters van ander voedsel hadden kunnen leven, aangezien “veel dieren waarvan het voedsel vlees is, ook plantaardige producten en vruchten eten, vooral vijgen en kastanjes.” In de Talmoed herinnert Noachs zoon Sem zich het werk: “We hebben groot lijden ervaren in de ark bij het verzorgen van de dieren.”
Moderne bedieningen hebben praktische antwoorden voorgesteld. Woodmorappe’s studie, zo merkt Answers in Genesis op, beschreef “praktische, arbeidsbesparende apparaten zoals voer- en waterbakken, lattenbodems voor afvalverwerking, ventilatiesystemen en verlichting.” Henry Morris van het Institute for Creation Research suggereerde in zijn studiebijbel dat de meeste dieren erdoorheen sliepen: “Nadat ze in hun respectievelijke ‘kamers’ in de ark waren geïnstalleerd, en na een goede maaltijd, brachten de meesten van hen waarschijnlijk het grootste deel van het zondvloedjaar door in een staat van winterslaap.” Genesis zelf zegt hier niets over. Er staat dat “God aan Noach dacht, en aan al het levende en al het vee dat bij hem in de ark was” (Genesis 8:1).

Was er een eenhoorn op de ark?
Niet in Genesis. De King James Version gebruikt “eenhoorn” voor een groot wild beest dat in het Hebreeuws de re’em wordt genoemd: “Kunt gij de eenhoorn met zijn band in de vore binden?” (Job 39:10). In Genesis Rabbah zegt Rabbi Yehuda dat alleen de jongen naar binnen gingen; Rabbi Nehemya, citerend uit dat vers van Job, zegt dat Noach “het aan de ark bond en het voren groef.” Het traktaat Zevachim van de Talmoed geeft drie antwoorden: de jongen gingen naar binnen, of alleen de punt van zijn neus, of “Ze bonden zijn hoorns aan de ark.” Het traktaat Sanhedrin voegt daar een feniks aan toe die Noach nooit om voedsel vroeg.

Wat gebeurde er met de dieren na de zondvloed?
God stuurde ze naar buiten “opdat zij overvloedig zouden voortbrengen op de aarde, en vruchtbaar zouden zijn en zich zouden vermenigvuldigen op de aarde” (Genesis 8:17), en Genesis laat de rest onvermeld. Augustinus, die zich afvroeg hoe wolven verre eilanden bereikten, liet verschillende antwoorden toe: zwemmend, menselijke jagers, engelen gestuurd door God, of de aarde die ze daar voortbracht “zoals bij hun eerste schepping.” Answers in Genesis stelt dat één paar van een soort aanleiding kon geven tot vele soorten: “Noach hoefde geen leeuwen, luipaarden en tijgers op de ark te brengen, alleen een enkel paar van de katachtige soort.” Reasons to Believe heeft dergelijke reizen niet nodig, aangezien de ark volgens hun lezing alleen de dieren uit één regio bevatte. BioLogos stelt dat de dieren van vandaag niet “afstammen van de passagiers van één enkel vaartuig,” en dat vragen over “dierlijke migraties na de zondvloed” het punt van het verhaal missen.
Voordat dat alles gebeurde, deed God een belofte, en de dieren worden daarin bij naam genoemd. Hij vestigde zijn verbond met Noach en zijn zonen, “en met elk levend wezen dat bij u is, van het gevogelte, van het vee en van elk dier van de aarde bij u; van alles wat uit de ark gaat” (Genesis 9:10), en hij plaatste zijn boog in de wolk als teken daarvan.


Een reactie plaatsen