16 Bijbelverzen over troost

2 Korintiërs 1:3-4

“Gezegend zij de God en Vader van onze Heere Jezus Christus, de Vader van de barmhartigheid en de God van alle vertroosting, Die ons troost in al onze verdrukking, zodat wij hen kunnen troosten die in allerlei verdrukking zijn, met de vertroosting waarmee wijzelf door God getroost worden.”

Reflectie: Paulus opent de brief met lofprijzing, en in de verzen die volgen, keren troost en de vormen daarvan steeds terug: “want zoals het lijden van Christus overvloedig over ons komt, zo is door Christus ook onze vertroosting overvloedig” (1:5). De troost wordt gegeven voor een doel dat in dezelfde zin wordt genoemd: “zodat wij hen kunnen troosten die in allerlei verdrukking zijn.” Vers 6 voegt eraan toe dat zelfs Paulus' verdrukking “voor uw vertroosting en redding” is.

Isaiah 40:1

“Troost, troost mijn volk, zegt uw God.”

Reflectie: Het bevel wordt in het Hebreeuws verdubbeld, net als in het Engels, beide vormen van nacham. Het volgende vers zegt waaruit de troost bestaat: Jeruzalem moet horen “dat haar harde diensttijd voorbij is, dat haar ongerechtigheid verzoend is.” De troost is nieuws dat aan een stad moet worden verteld: “Spreek naar het hart van Jeruzalem.”

Jesaja 66:13

“Zoals iemands moeder hem troost, zo zal Ik u troosten; ja, in Jeruzalem zult u getroost worden.”

Reflectie: Het vers daarvoor schildert Jeruzalem af als een zogende moeder: “u zult zogen en op de arm gedragen worden en op de knieën gekoesterd worden.” Dan neemt de Heer zelf de plaats van de moeder in en belooft Hij zijn volk te troosten zoals een moeder haar kind troost.

Psalm 23:4

“Al gaat mijn weg door een dal vol schaduw van de dood, ik vrees geen kwaad, want U bent bij mij; Uw stok en Uw staf, die vertroosten mij.”

Reflectie: De eerste drie verzen van de psalm spreken over de Heer als “hij”: “De HEERE is mijn herder.” In vers 4, in het donkerste dal, draait de psalmist zich om en spreekt hem direct aan: “want U bent bij mij.” De stok en de staf behoren toe aan de herder uit vers 1, en de troost die de psalmist noemt is dat de herder er is.

Psalm 34:19

“De Heer is nabij de gebrokenen van hart en redt de verslagenen van geest.”

Reflectie: De verzen eromheen beloven geen gemakkelijk leven. Vers 19 zegt: “De rechtvaardige heeft veel ellende, maar de HEERE redt hem uit dat alles,” en vers 17 zegt dat de Heer luistert naar degenen die tot hem roepen. De nabijheid in vers 18 wordt beloofd aan mensen die al gebroken en verslagen zijn.

Psalm 119:50

“Dit is mijn troost in mijn ellende: dat Uw belofte mij levend maakt.”

Reflectie: Psalm 119 is een lang gedicht over Gods woord, en in deze strofe komt de troost voort uit een belofte waaraan de schrijver vasthoudt terwijl “de hoogmoedigen mij zeer bespotten” (119:51). Twee verzen later zegt de schrijver hetzelfde over Gods “oude verordeningen”: “Ik vind troost in hen.” Later in de psalm bidt vers 76: “Laat Uw goedertierenheid mij tot troost zijn, overeenkomstig Uw belofte aan Uw dienaar.”

Mattheüs 5:4

“Zalig zijn zij die treuren, want zij zullen vertroost worden.”

Reflectie: De tweede zaligspreking in de Bergrede spreekt een zegen uit over treurenden en geeft de reden in een belofte. Het werkwoord is passief, “zij zullen getroost worden,” en het vers zegt niet wanneer.

Psalm 30:6

“Want Zijn toorn duurt slechts een ogenblik, maar Zijn welbehagen duurt een leven lang; 's avonds vernacht het geween, maar 's morgens is er gejuich.”

Reflectie: De psalm is een dankzegging door iemand die al gered is: “U hebt mij uit de diepte omhooggehaald” en “U hebt mij genezen” (30:1-2). Vers 4 roept Gods trouwe volk op om te zingen, en vers 5 geeft de reden. Het vers stelt een nacht van geween tegenover de morgen die erop volgt, en toorn die een moment duurt tegenover welbehagen dat een leven lang duurt.

Jesaja 43:2

“Wanneer u door het water trekt, zal Ik bij u zijn; wanneer u door rivieren trekt, zullen zij u niet overspoelen. Wanneer u door het vuur gaat, zult u niet verbranden; de vlammen zullen u niet verteren.”

Reflectie: De belofte is gericht aan Israël, dat de Heer bij naam noemt in het vers daarvoor: “Wees niet bevreesd, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, u bent van Mij.” Wateren, rivieren en vuur zijn er allemaal nog in vers 2. Wat de Heer belooft, is bij zijn volk te zijn terwijl ze erdoorheen gaan.

Matteüs 11:28-30

“Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven. Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart; en u zult rust vinden voor uw ziel. Want Mijn juk is zacht en Mijn last is licht.”

Reflectie: Jezus spreekt deze woorden nadat Hij hardop heeft gebeden dat de Vader dingen verborgen heeft gehouden voor de wijzen en ze heeft geopenbaard aan kleine kinderen (11:25-27). De uitdrukking “rust voor uw zielen” herhaalt Jeremia 6:16, waar de Heer Israël rust aanbood als ze op de oude paden zouden wandelen en zij antwoordden: “Wij zullen daarin niet wandelen.” Jezus biedt dezelfde rust aan iedereen die tot Hem komt.

Johannes 14:27

“Vrede laat Ik u, Mijn vrede geef Ik u; niet zoals de wereld die geeft, geef Ik die u. Laat uw hart niet in beroering raken en niet bevreesd worden.”

Reflectie: Jezus zegt dit tijdens de avondmaaltijd voor het Pascha, de nacht dat Judas Hem verraadt (Johannes 13:1-2). De verzen ervoor beloven de Heilige Geest, “een andere Trooster, opdat Hij bij u blijft tot in eeuwigheid” (14:16), en voegen eraan toe: “Ik zal u niet als wezen achterlaten; Ik kom naar u toe” (14:18). De vrede die Hij achterlaat wordt afgezet tegen wat “de wereld geeft.”

Johannes 16:33

“Deze dingen heb Ik tot u gesproken, opdat u in Mij vrede zult hebben. In de wereld zult u verdrukking hebben, maar heb goede moed: Ik heb de wereld overwonnen.”

Reflectie: Het vers vlak daarvoor voorspelt dat de discipelen verstrooid zullen worden en Jezus “alleen” zullen laten. Hij vertelt hen dit van tevoren zodat zij vrede in Hem kunnen hebben, en Hij belooft hen geen leven zonder problemen: “In de wereld zult u verdrukking hebben.” De grond om moed te vatten is wat Hij heeft gedaan: “Ik heb de wereld overwonnen.”

Romeinen 12:15

“Verheug u met hen die zich verheugen; treur met hen die treuren.”

Reflectie: De regel komt voor in een reeks korte instructies voor het leven in de kerk, tussen “Zegen wie u vervolgen” en “Wees eensgezind onder elkaar.” Het koppelt rouwen met wie rouwen aan blij zijn met wie blij zijn, en vraagt de kerk om beide te delen.

1 Tessalonicenzen 4:18

“Troost elkaar dan met deze woorden.”

Reflectie: Paulus schrijft aan een kerk die rouwt om haar doden, zodat zij “niet treuren zoals de rest van de mensheid, die geen hoop heeft” (4:13). “Deze woorden” zijn de verzen vlak daarvoor: Jezus stierf en stond op, en de doden in Christus zullen opstaan en “wij zullen voor altijd bij de Heer zijn.” Het werkwoord is parakaleo, hetzelfde werkwoord dat 2 Korintiërs 1:4 gebruikt, en de King James Version vertaalt het als “troost elkaar met deze woorden.”

Romeinen 8:18

“Want ik ben ervan overtuigd dat het lijden van de tegenwoordige tijd niet opweegt tegen de heerlijkheid die aan ons geopenbaard zal worden.”

Reflectie: Paulus weegt het huidige lijden af tegen de heerlijkheid die geopenbaard zal worden en vindt dat ze “niet te vergelijken” zijn. De verzen daarna verbreden het perspectief naar de hele schepping, die “zucht als in barensnood,” en naar gelovigen die “innerlijk zuchten terwijl we reikhalzend uitkijken” naar “de verlossing van ons lichaam” (8:22-23).

Openbaring 21:4

“‘Hij zal elke traan uit hun ogen wissen. Er zal geen dood meer zijn, geen rouw, geen geklaag en geen pijn, want de oude orde der dingen is voorbijgegaan.’”

Reflectie: Johannes hoort een luide stem vanaf de troon aankondigen dat Gods woning nu bij zijn volk is, “en God zelf zal bij hen zijn.” De woorden over tranen echoën Jesaja 25:8: “De Soevereine Heer zal de tranen van alle gezichten wissen.” Degene op de troon zegt vervolgens: “Ik maak alles nieuw!” (21:5).