The Hail Mary



Wees gegroet, Maria, vol van genade, de Heer is met u. Gezegend zijt gij boven alle vrouwen en gezegend is de vrucht van uw lichaam, Jezus. Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons, zondaars, nu en in het uur van onze dood. Amen.

Katholieken bidden het vooral tijdens de rozenkrans, waarbij tien Weesgegroeten volgen op elk Onze Vader, en bij het Angelus. De tweede helft, waarin we Maria vragen voor ons te bidden, werd in 1495 gedrukt en in 1568 opgenomen in het Romeins Brevier.

Het Weesgegroet zoals gedrukt door de Amerikaanse Bisschoppenconferentie, de traditionele Engelse bewoording.

Wanneer elke kerk het bidt

Katholieken

Katholieken bidden het Weesgegroet het vaakst in de Rozenkrans, waarbij een Onze Vader elk tientje opent en tien Weesgegroeten volgen terwijl we mediteren over een mysterie uit het leven van Christus. Johannes Paulus II noemde de naam van Jezus “het zwaartepunt in het Weesgegroet,” de scharnier die de twee helften verbindt, en de hele Rozenkrans draait daaromheen. In het Angelus worden drie Weesgegroeten geplaatst tussen de regels van de Aankondiging: “De engel des Heren heeft aan Maria geboodschapt,” “Zie de dienstmaagd des Heren,” en “het Woord is vlees geworden,” en veel katholieken bidden het op vaste momenten van de dag.

Orthodoxen en Byzantijnse katholieken

De orthodoxen zingen hun eigen vorm van de groet van de engel, “Verheug u, o Maagd Theotokos,” die de woorden van Gabriël en Elisabeth behoudt en eindigt met “want u hebt de Verlosser van onze zielen gebaard.” Bij de wake voor een groot feest wordt het gezongen vlak voordat de priester de broden, tarwe, wijn en olie zegent, en op doordeweekse avonden in de vastentijd wordt het gezongen tegen het einde van de Vespers. De heilige Serafim van Sarov gaf een korte regel voor degenen met weinig tijd voor de volledige gebeden: het Onze Vader drie keer, deze hymne drie keer en de Geloofsbelijdenis één keer, bij het opstaan, voor de middagmaaltijd en voor het slapengaan.

Byzantijnse katholieken zingen dezelfde hymne aan het einde van de Vespers voor de zegening van het brood op grote feesten, en vaak voor of na hun diensten.

Koptisch-Orthodox

De Koptische Kerk gebruikt het westerse Weesgegroet niet. Kopten begroeten Maria met hun eigen gebed, “Gegroet u,” in het Eerste Uur van de Agpeya, hun getijdenboek, en zingen het voor de doxologieën wanneer er wierook wordt geofferd tijdens het avond- en ochtendgebed. Het vraagt de Theotokos om onze gebeden tot haar Zoon te verheffen, “opdat Hij ons onze zonden vergeve.”

Anglo-katholieken

De meeste anglicanen bidden het Weesgegroet niet, maar anglo-katholieken wel, in de Rozenkrans en het Angelus, met dezelfde woorden als katholieken. In het anglicaanse heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Walsingham komen pelgrims elke avond samen in de heiligdomkerk, gericht op het Heilige Huis, om de Rozenkrans te bidden, en leden van de Society of Our Lady of Walsingham beloven elke dag het Angelus te bidden.

Kerken die het niet bidden

Elke kerk op deze pagina leest de groeten van Gabriël en Elisabeth als Schrift, in het eerste hoofdstuk van Lucas. Waar de kerken uiteenlopen is over de tweede helft van het gebed, “bid voor ons zondaars,” en over de vraag of we überhaupt tot Maria moeten spreken, aangezien de Bijbel ons vertelt dat er “één middelaar tussen God en mensen is, de mens Christus Jezus” (1 Timoteüs 2:5).

Het Book of Common Prayer van de Kerk van Engeland behield de feesten van Maria en zingt elke avond haar Magnificat, maar het bevat geen Weesgegroet, en de Negenendertig Artikelen van de Reformatie verwerpen de “Aanroeping van Heiligen” als “niet gebaseerd op enige garantie van de Schrift.” In 2005 kwamen anglicaanse en katholieke theologen, bijeen als de Anglican–Roman Catholic International Commission, overeen dat het vragen aan heiligen om voor ons te bidden “niet als onschriftuurlijk moet worden uitgesloten,” hoewel de Schrift het niet vereist, en dat het de kerken niet hoeft te verdelen. Hun verklaring werd aan beide kerken aangeboden voor studie; het is niet de leer van een van beide.

Maarten Luther behield de eerste helft in zijn Persoonlijk Gebedenboek van 1522, eindigend bij “Jezus Christus. Amen.” Hij noemde het lof en eer in plaats van een gebed, en waarschuwde dat niemand zijn vertrouwen op Maria of haar verdienste moest stellen. De Augsburgse Confessie van 1530 stelt de heiligen voor als voorbeelden van geloof, maar zegt dat de Schrift ons niet leert hen aan te roepen, “aangezien zij ons de ene Christus als de Middelaar voorhoudt.” Lutheranen bidden vandaag de dag, in de woorden van het tijdschrift van de Missouri Synode, “alleen tot de Drie-enige God,” en hun kalenders bevatten nog steeds Mariafeesten, waarvan 15 augustus, Maria, Moeder van onze Heer, de belangrijkste is.

Baptisten, presbyterianen en gereformeerde christenen geven dezelfde reden in bijna dezelfde woorden. De Westminster Confessie van 1647 en de Baptist Confession van 1689 zeggen beide dat aanbidding toekomt aan God, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest, “en aan Hem alleen,” niet aan engelen of heiligen, en alleen door Christus. De Baptist Faith and Message noemt Christus “de Enige Middelaar,” en de Heidelbergse Catechismus van 1563 rekent de “aanroeping van heiligen” tot de zaken die het eerste gebod verbiedt. Methodisten en de African Methodist Episcopal Church houden vast aan John Wesley’s Artikelen van Religie, die het anglicaanse artikel tegen de aanroeping van heiligen handhaven.

Zevendedagsadventisten leren dat tot de opstanding “de dood een onbewuste staat is voor alle mensen,” dus de overledenen, waaronder Maria, kunnen onze gebeden niet horen. Latter-day Saints richten hun gebeden tot de Hemelse Vader in de naam van Jezus Christus, en Jehova's getuigen bidden alleen tot God in de naam van Jezus, waarbij zij opmerken dat geen enkele gelovige in de Bijbel tot een heilige bidt.

Waar het Weesgegroet vandaan komt

De eerste helft van het Weesgegroet is het Evangelie zelf. Toen de engel Gabriël naar Nazareth kwam, zei hij: “Gegroet, vol van genade, de Heer is met u: gezegend zijt gij onder de vrouwen” (Lucas 1:28, Douay-Rheims), en de King James Bijbel geeft dezelfde groet als “Gegroet, gij die hoog begenadigd zijt.” Het Griekse woord achter “Gegroet” is ook het woord voor “Verheug u,” en de Catechismus geeft beide, wat de reden is dat de orthodoxe hymne begint met “Verheug u.” Gabriël spreekt de naam van Maria pas een moment later uit, “Vrees niet, Maria” (Lucas 1:30), en het gebed plaatst deze in zijn groet. Toen Maria het huis van haar nicht bereikte, riep Elisabeth, “vervuld met de Heilige Geest,” uit: “Gezegend zijt gij onder de vrouwen, en gezegend is de vrucht van uw schoot” (Lucas 1:41–42).

In het Oosten werden de twee groeten samengevoegd in de liturgie. De Liturgie van de heilige Jacobus, zoals die tot ons is gekomen, zingt “Gegroet, Maria, hoog begenadigd,” met de woorden van Elisabeth, en eindigt met “want u hebt de Verlosser van onze zielen gebaard,” dezelfde afsluiting die de orthodoxen vandaag de dag zingen. Een Syrische dienst toegeschreven aan Severus, patriarch van Antiochië, rond het jaar 513, en de geschriften van Andreas van Kreta en Johannes van Damascus gebruiken soortgelijke woorden.

In het Westen groeide de groet uit het Kleine Officie van de Heilige Maagd, en Angelsaksische manuscripten, waarvan er een wellicht zo oud is als 1030, bevatten de woorden, maar de Catholic Encyclopedia vindt weinig sporen van het gebed als zelfstandig gebed voor ongeveer 1050. Rond 1196 beval Odo van Sully, bisschop van Parijs, dat de gelovigen het moesten kennen, en in Engeland stelde de Synode van Durham in 1217 dezelfde regel vast. Eeuwenlang eindigde het bij “de vrucht van uw schoot,” en de naam Jezus werd later toegevoegd; het verhaal dat paus Urbanus IV het in 1261 toevoegde, is nooit bewezen.

De tweede helft, “Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons zondaars, nu en in het uur van onze dood,” kreeg vorm in de vijftiende eeuw, waarschijnlijk in Italië. Een boek van Savonarola gedrukt in 1495 geeft het volledige gebed, waarbij slechts één woord ontbreekt van het Latijn dat we vandaag de dag zeggen, en in 1568 gaf het Romeins Brevier van paus Pius V het volledige gebed zijn officiële plaats. De Catechismus van het Concilie van Trente schreef dat de Kerk de bede “zeer terecht” had toegevoegd.

Hoe het gebed vorm kreeg

  1. ca. 513Een Syrische dienst die wordt toegeschreven aan Severus van Antiochië gebruikt woorden die dicht bij de groet van de engel liggen.
  2. ca. 1030Angelsaksische manuscripten van het Kleine Officie van Onze-Lieve-Vrouw bevatten de woorden van de groet.
  3. ca. 1196Odo van Sully, bisschop van Parijs, beveelt dat de gelovigen het Weesgegroet moeten kennen.
  4. 1217De Synode van Durham stelt dezelfde regel vast in Engeland.
  5. 1495Een boek van Savonarola drukt het Weesgegroet af met de tweede helft, bijna woord voor woord zoals katholieken het nu bidden.
  6. 1522Het Persoonlijk Gebedenboek van Maarten Luther behoudt de eerste helft als lofprijzing, niet als gebed.
  7. 1568Het Romeins Breviarium van paus Pius V maakt het volledige gebed officieel.
  8. 1906Isabel Hapgood publiceert de orthodoxe hymne in het Engels: “Wees gegroet, o Maagd, Moeder van de Heer!”

Hail Mary

Wees gegroet, Maria, vol van genade, de Heer is met u. Gezegend zijt gij boven alle vrouwen en gezegend is de vrucht van uw lichaam, Jezus. Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons, zondaars, nu en in het uur van onze dood. Amen.

Lucas 1:28 en 1:42, zoals katholieken het bidden

christianpure.com

Bronnen: Lucas 1 in de Douay-Rheims en King James Bijbels, en 1 Timoteüs 2:5; het Weesgegroet zoals afgedrukt door de United States Conference of Catholic Bishops; het Compendium van de Catechismus van de Katholieke Kerk, 563 en de bijlage; de Catechismus van de Katholieke Kerk, 2676–2678; Johannes Paulus II, Rosarium Virginis Mariae, 32–33; Paulus VI, Marialis Cultus, 40–41; Herbert Thurston, “Hail Mary,” in de Katholieke Encyclopedie (1910); de Goddelijke Liturgie van de H. Jacobus, in de Ante-Nicene Fathers, deel 7; Isabel Hapgoods Dienstboek (1906); de Orthodoxe Kerk in Amerika, De Vasten-troparia; het Metropolitan Cantor Institute van de Byzantijns-katholieke aartseparchie van Pittsburgh; de gebedsregel van de H. Serafim van Sarov, zoals weergegeven op Eer aan God voor alle dingen; het Eerste Uur van de Agpeya, zoals copticchurch.net het afdrukt; de Negenendertig Artikelen, Artikel XXII; de Anglicaanse-Rooms-Katholieke Internationale Commissie, Maria: Genade en hoop in Christus (2005), 46 en 67–75; de Society of Mary; het Anglicaanse heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Walsingham; Maarten Luther, Persoonlijk gebedenboek, vertaald door Matthew Carver, op Eredienst; de Augsburgse Confessie, Artikel XXI, in de Triglot Concordia (1921); William Weedon, The Lutheran Witness (2017); Levend Luthers (2018); de Westminster Confessie, 21.2; de Tweede Londense Baptistenbelijdenis (1689), 22.2; het Baptist Faith and Message (2000), Artikel II; de Heidelbergse Catechismus, V&A 94; de Methodist Articles of Religion, Artikel XIV, en de Articles of Religion van de African Methodist Episcopal Church, Artikel 14; de Seventh-day Adventist Fundamental Beliefs, 26; de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, Gids bij de Schriften, “Gebed”; Ontwaakt!, November 2010.




Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...