Dutch 
English 
Chinese 
Arabic 
Spanish 
Portuguese 
Russian 
French 
Italian 
German 
Japanese De Bijbel geeft de leeftijd van Jeremia niet. Toen God hem riep, in het dertiende jaar van koning Josia, rond 627 v.Chr., antwoordde Jeremia: “Ik ben een kind” (Jeremia 1:6). Het Hebreeuwse woord, na’ar, omvat iedereen van een baby tot een jongeman. Een veelvoorkomende schatting is ongeveer twintig, maar niemand kan het zeker weten.
Wat we wel hebben is het gesprek zelf, en het is een van de tederste gesprekken onder de profeten. God vertelt de jongeman dat hij al bekend was voordat hij werd geboren: “Voordat Ik u in de moederschoot vormde, heb Ik u gekend; en voordat u uit de baarmoeder voortkwam, heb Ik u geheiligd en u tot een profeet voor de volken aangesteld” (Jeremia 1:5). Jeremia antwoordt met zijn jeugd. “Ach, Heere HEERE! zie, ik kan niet spreken, want ik ben een kind.” En God gaat niet in discussie over zijn leeftijd. Hij zet die opzij. “Zeg niet: Ik ben een kind; want overal waarheen Ik u zenden zal, zult u gaan, en alles wat Ik u gebieden zal, zult u spreken. Wees niet bevreesd voor hun gezichten, want Ik ben met u om u te verlossen” (Jeremia 1:7–8). Daarna reikt Hij uit en raakt de mond van de jongeman aan.
Wat betekent “Ik ben een kind” in Jeremia 1:6?
De Statenvertaling zegt “kind”. De English Standard Version gebruikt “only a youth” en de New International Version “too young”. Daarachter ligt in alle gevallen na’ar. Strong’s concordantie definieert het als een jongen “van de leeftijd van de kindertijd tot de adolescentie”, en de Bijbel gebruikt het over die hele periode. De baby Mozes is een na’ar wanneer de dochter van Farao de mand opent: “zie, het kind weende” (Exodus 2:6). Zo ook Jozef op zeventienjarige leeftijd, “de jongen” die de kudden van zijn vader hoedde (Genesis 37:2). Zo ook Absalom, een volwassen man die een leger tegen zijn vader leidde, wanneer David smeekt: “Doe toch zachtjes met de jongeman, om mijnentwil” (2 Samuël 18:5).
Het woord kan zelfs beschrijven hoe een man zich voelt in plaats van hoe oud hij is. Toen Salomo koning werd, bad hij: “Ik ben maar een klein kind: ik weet niet hoe ik moet uitgaan of ingaan” (1 Koningen 3:7), en het Hebreeuws is opnieuw na’ar. Salomo was geen kind. Hij regeerde veertig jaar (1 Koningen 11:42), en zijn zoon Rechabeam was eenenveertig toen hij de troon besteeg (1 Koningen 14:21), dus Salomo was waarschijnlijk al vader toen hij koning werd. In zijn mond betekende “een klein kind”: ik ben hier niet klaar voor.
Dus Jeremia’s woord vertelt ons twee dingen. Hij was jong. En hij voelde zich veel te klein voor wat God vroeg. Het is het tweede waar God antwoord op geeft.
Wanneer werd Jeremia geroepen om profeet te zijn?
Het boek dateert de roeping zelf. Het woord van de HEERE kwam tot Jeremia “in de dagen van Josia, de zoon van Amon, de koning van Juda, in het dertiende jaar van zijn regering” (Jeremia 1:2). Dat was ongeveer 627 v.Chr. Drieëntwintig jaar later kon Jeremia nog steeds terugtellen: “Vanaf het dertiende jaar van Josia … tot op deze dag, dat is het drieëntwintigste jaar, is het woord van de HEERE tot mij gekomen” (Jeremia 25:3).
De data bevatten nog een detail. Josia “was acht jaar oud toen hij begon te regeren” (2 Koningen 22:1), dus in het dertiende jaar van zijn regering was de koning zelf ongeveer twintig. Juda had een jonge koning en, in een priesterdorp op vijf kilometer van Jeruzalem, een jonge profeet. Jeremia was “de zoon van Hilkia, van de priesters die in Anathoth in het land van Benjamin waren” (Jeremia 1:1).
Eén standaardreferentie, de International Standard Bible Encyclopedia uit 1915, schat hem op ongeveer twintig. Er staat dat Jeremia werd geroepen “terwijl hij nog een jongeling was (1:6), ongeveer 20 jaar oud”. Oudere Bijbelwoordenboeken zeggen alleen dat hij “zeer jong” of “nog jong” was. Het Hebreeuwse woord zou ook een jongere jongen kunnen toelaten.
Geleerden debatteren nog steeds over de datum van de roeping zelf. Sommigen hebben een later jaar voorgesteld. Zdzisław Małecki van de Universiteit van Silezië noemt het “een andere overtuigende suggestie” dat het dertiende jaar van Josia het jaar was waarin Jeremia werd geboren. Die lezing koppelt de datum aan “voordat u uit de baarmoeder voortkwam” in vers 5. Robert Hastings, in een proefschrift aan de Universiteit van St Andrews, pleitte voor de datum die het boek zelf geeft, 627.
Hoe lang heeft Jeremia geprofeteerd?
Ongeveer veertig jaar in Jeruzalem, en meer nadat het viel. Zijn bediening liep vanaf het dertiende jaar van Josia “tot het einde van het elfde jaar van Zedekia … tot de wegvoering van Jeruzalem in de vijfde maand” (Jeremia 1:3), toen de Babyloniërs de stad in 586 v.Chr. innamen. Zelfs toen stopte hij niet. Tegen zijn advies in vluchtten de overlevenden naar Egypte en namen “Jeremia, de profeet, en Baruch, de zoon van Neria” met zich mee (Jeremia 43:6–7), en hij bleef daar spreken. De encyclopedie schat zijn werk op “in totaal ongeveer 50 jaar”, en noemt de man die naar Egypte werd weggevoerd “de bejaarde profeet”. De jongeman die zei dat hij niet kon spreken, liet ons het boek na met meer woorden dan enig ander in de Hebreeuwse Bijbel, het langste boek in de oorspronkelijke taal.
Was Jeremia de jongste profeet?
Waarschijnlijk niet. Samuel lijkt jonger te zijn geweest. Hij was een jongen die in het huis van de Heer sliep toen hij zijn naam in de nacht hoorde roepen, en “de jongen Samuel diende de HEERE voor Eli” (1 Samuël 3:1). De leeftijd van de meeste profeten wordt helemaal niet genoemd, en voor de bekendste vertelt de Schrift ons dit:
| profeet | Leeftijd bij roeping | Wat de Bijbel zegt |
|---|---|---|
| Samuel | Een jongen | “de jongen Samuel” (1 Samuël 3:1) |
| Jeremiah | Jong, misschien ongeveer 20 | “Ik ben een kind” (Jeremia 1:6) |
| Ezechiël | Misschien 30 | “in het dertigste jaar” (Ezechiël 1:1) |
| Isaiah | Niet vermeld | “In het jaar dat koning Uzzia stierf” (Jesaja 6:1) |
| Amos | Niet gegeven; een volwassen herder | “Ik was een herder” (Amos 7:14) |
| Mozes | 80 toen hij naar de Farao ging | “Mozes was tachtig jaar oud” (Exodus 7:7) |
Ezechiëls “dertigste jaar” wordt meestal als zijn leeftijd beschouwd, hoewel sommige oudere commentatoren het vanaf een ander startpunt telden. Mozes’ tachtig jaar worden geteld op het moment dat hij en Aäron “tot de Farao spraken”, niet lang nadat God hem “uit het midden van de braamstruik” bij Horeb had geroepen (Exodus 3:4).
Naast elkaar geplaatst, lijken de roepingen meer op elkaar dan hun leeftijden. Mozes zei: “Ik ben traag van spraak en traag van tong,” en God antwoordde: “Ik zal met uw mond zijn en u leren wat u moet zeggen” (Exodus 4:10–12). Jesaja riep: “Ik ben een man van onreine lippen,” en een seraf raakte zijn mond aan met een gloeiende kool van het altaar (Jesaja 6:5–7). Jeremia zei: “Ik kan niet spreken,” en de Heer zelf “stak zijn hand uit en raakte mijn mond aan. En de HEERE zei tegen mij: Zie, Ik heb mijn woorden in uw mond gelegd” (Jeremia 1:9). Een herder die de kudde van zijn schoonvader hoedde, een man die de Heer in de tempel zag, en de zoon van een priester uit een dorp: ieder dacht dat zijn mond het probleem was, en God antwoordde bij de mond.
Waarom riep God iemand die zo jong was?
Het boek zegt nooit waarom, en we moeten geen reden verzinnen. Wat het wel laat zien, is dat Gods antwoord niets te maken had met Jeremia’s paraatheid. Hij vertelde hem niet dat hij ouder was dan hij dacht, of wijzer, of begaafder. Hij vertelde hem wie hem stuurde en wie naast hem zou staan: “want Ik ben met u om u te verlossen”. De belofte komt opnieuw aan het einde van het hoofdstuk, nadat God heeft gewaarschuwd dat koningen, vorsten en priesters tegen hem zullen vechten: “zij zullen niet tegen u overwinnen; want Ik ben met u, spreekt de HEERE, om u te verlossen” (Jeremia 1:19).
Paulus’ woord aan Timotheüs draagt hetzelfde vertrouwen uit naar de kerk. “Laat niemand uw jeugd verachten; maar wees een voorbeeld voor de gelovigen, in woord, in wandel, in liefde, in geest, in geloof, in reinheid” (1 Timotheüs 4:12). Samuel was een jongen en Mozes was tachtig. Wat onze jaren ook zijn, de roeping vraagt hetzelfde van ons als van Jeremia: gaan waar we gestuurd worden en spreken wat ons gegeven is.
Hoe zag het leven van Jeremia eruit na zijn roeping?
Moeilijk, en dat vertelt hij ons ook. God vroeg hem niet te trouwen: “U mag voor uzelf geen vrouw nemen, en u mag in deze plaats geen zonen of dochters hebben” (Jeremia 16:2). Hij werd bespot om de boodschap die hij bracht, en op een gegeven moment probeerde hij helemaal te stoppen met spreken. “Ik ben de hele dag een bespotting, iedereen bespot mij,” zegt hij, en dan: “Ik zal aan Hem niet meer denken en in Zijn Naam niet meer spreken. Maar Zijn woord was in mijn hart als een brandend vuur, opgesloten in mijn beenderen; ik was moe van het inhouden, en ik kon het niet verdragen” (Jeremia 20:7–9). De jonge man die zei dat hij niet kon spreken, merkte dat hij niet kon zwijgen.
En er was ook vreugde in, de vreugde van een man die gevoed was. “Uw woorden werden gevonden en ik at ze op; en Uw woord was voor mij de vreugde en de blijdschap van mijn hart” (Jeremia 15:16). De woorden die God op de dag van zijn roeping in zijn mond legde, waren het brood waarvan hij vijftig jaar leefde.
Het boek Klaagliederen draagt geen auteursnaam, maar de Joodse traditie en de oude Griekse vertaling schrijven het toe aan Jeremia, die ooit om koning Josia had gerouwd (2 Kronieken 35:25). Wie het ook schreef, hij had Jeruzalem zien branden en kon nog steeds zeggen: “Het is goed voor een man dat hij het juk draagt in zijn jeugd.” Een paar regels eerder komt het vers waarvan het hele leven van de oude profeet bewees dat het waar was, vanaf de dag dat een jonge man zei “Ik ben een kind” tot de dag dat hij naar Egypte werd gevoerd: “Zijn barmhartigheden houden niet op. Zij zijn elke morgen nieuw: groot is Uw trouw” (Klaagliederen 3:22–23).
Een reactie plaatsen