Antonio de Montesinos en de preek uit 1511 die de Taíno verdedigde



  • Antonio de Montesinos was een van de eerste Dominicanen op Hispaniola, die in 1510 aankwam onder hun vicaris Pedro de Córdoba, toen 28 jaar oud, en in een hut aan het einde van de tuin van een kolonist woonde.
  • Op de vierde zondag van de advent in 1511, de zondag van Johannes de Doper's "Ik ben de stem van een die roept in de woestijn", hield hij een preek die elke broeder had ondertekend en vroeg hij aan de kolonisten van Santo Domingo: "Zijn dit geen mensen?"
  • Toen de kolonisten naar de deur van de broeders kwamen om een rectificatie te eisen, bleef Pedro de Córdoba achter de preek staan, en de volgende zondag predikte Montesinos deze opnieuw en zei hij dat de broeders hun de biecht zouden weigeren.
  • Montesinos bracht de zaak van de Indianen voor koning Ferdinand, drong zijn kamer binnen en knielde neer om voor te lezen wat er in de oorlogen en de mijnen gebeurde, en de Wetten van Burgos werden op 27 december 1512 afgekondigd.
  • De wetten beperkten het werk en stelden voedsel en lonen vast, maar ze lieten de Indianen verdeeld onder de kolonisten, en op het eiland bleven de Taíno sterven.
  • Bartolomé de las Casas, die het verhaal vertelt, gaf zijn eigen Indianen op na het lezen van Jezus Sirach 34 met Pinksteren 1514, en kreeg later spijt van zijn advies om Afrikaanse slaven te halen.
  • Paus Paulus III's Sublimis Deus uit 1537 verklaarde dat "de Indianen werkelijk mensen zijn", en de Nieuwe Wetten van 1542 van Karel V verboden het tot slaaf maken van hen, hoewel de belangrijkste artikelen in 1545 werden ingetrokken.

Christian Pure schreef deze pagina. Als een link naar jesusforrevolutionaries.org u hier heeft gebracht: dat adres was ooit eigendom van een blog over geloof, ras en rechtvaardigheid. Wij beheren het verlopen adres nu, we hebben geen enkele band met dat blog of de auteur ervan, en niets hier is daarvan overgenomen.

Antonio de Montesinos was een Dominicaanse broeder op het eiland Hispaniola die op de vierde zondag van de advent in 1511 vanaf de kansel tegen de Spaanse kolonisten van Santo Domingo zei dat ze allemaal in doodzonde verkeerden vanwege wat ze de bevolking van het eiland, de Taíno, aandeden. "Zijn dit geen mensen?" vroeg hij hen. Hij predikte namens zijn hele gemeenschap, die de preek met hem had ondertekend, en toen de kolonisten klaagden bij Spanje, ging hij zelf naar koning Ferdinand. De Wetten van Burgos volgden in december 1512.

Bijna alles wat we weten over die weken komt van Bartolomé de las Casas, een priester die in 1502 naar Hispaniola was gekomen, die tot 1514 zelf Indianen in bezit had, en die uiteindelijk Dominicaan werd en het hele verhaal vertelde in zijn Historia de las Indias.

Pedro de Córdoba en de eerste Dominicanen op Hispaniola

De Dominicanen kwamen in 1510 naar het eiland, "ik geloof in de maand september", schrijft Las Casas. Er waren er vier. Hun vicaris, Pedro de Córdoba, kwam uit een adellijke christelijke familie uit Córdoba en was pas 28, jonger dan de twee broeders die hij leidde. Bij hem waren Antón Montesino, zoals Las Casas hem spelt, de broeder die wij kennen als Antonio de Montesinos; Bernardo de Santo Domingo; en een lekenbroeder die al snel terugkeerde naar Castilië. Pedro had het habijt aangenomen in San Esteban in Salamanca, en Montesinos legde zijn professie af in hetzelfde huis. Over het vroege leven van Montesinos is weinig bekend, zelfs niet het jaar waarin hij werd geboren, maar Las Casas herinnert zich hem als een man die hield van het strikte leven van zijn orde, zeer vroom en een goede prediker.

Een kolonist genaamd Pedro de Lumbreras gaf hen een hut aan het uiteinde van zijn tuin. Daar leefden ze van cassavebrood, met af en toe een ei en kool, vaak gekookt zonder olie, en ze sliepen op frames van palen bedekt met stro en droegen ruwe wol. Anderen sloten zich bij hen aan, en tegen eind 1511 waren er twaalf of vijftien. Eén man die ze als lekenbroeder opnamen, had twee jaar eerder zijn Indiaanse vrouw vermoord en was naar de bossen gevlucht, en wat hij hen vertelde, voegde toe aan wat ze al wisten over hoe de Indianen werden behandeld.

De mensen van het eiland waren de Taíno, die onder hun eigen stamhoofden, de caciques, leefden. Sinds 1493 hadden de Spanjaarden hen onderworpen en verdeeld onder de kolonisten in de encomienda, en op Hispaniola betekende het werk dat ze moesten doen de goudmijnen en de landgoederen van de kolonisten.

De preek die elke broeder ondertekende

De broeders baden over wat ze hadden geleerd, vastten en hielden wake, en besloten er in het openbaar tegen te preken. Op bevel van Pedro de Córdoba kwamen de meest geleerden onder hen overeen om samen de eerste preek voor te bereiden, en ieder van hen ondertekende deze met zijn naam, zodat het duidelijk zou zijn dat het van hen allen kwam. De vicaris gaf het aan Montesinos om te preken, de beste prediker die ze na hemzelf hadden, een man die Las Casas zeer streng noemt in het berispen van ondeugden, zeer driftig en zeer effectief op de kansel. Las Casas verwoordt de nieuwe leer als volgt: "de nieuwigheid was niets anders dan bevestigen dat het doden van deze mensen een grotere zonde was dan het doden van bedwantsen."

Omdat het Advent, kwamen ze overeen om het op de vierde zondag te preken, "wanneer het Evangelie wordt gezongen waarin de evangelist Sint-Johannes vertelt: 'De Farizeeën stuurden om aan Sint-Johannes de Doper te vragen wie hij was, en hij antwoordde hen: Ego vox clamantis in deserto.'" In dat Evangelie heeft Johannes zijn ondervragers al verteld dat hij niet de Christus is, noch Elia, noch die profeet, en ze dringen bij hem aan: "Wat zegt gij van uzelf?" Hij geeft hen geen naam, alleen dit: "Ik ben de stem van een die roept in de woestijn, maakt recht de weg des Heren, zoals de profeet Jesaja zei" (Johannes 1:22–23). De broeders namen dat antwoord voor zichzelf over. In 1511 viel Kerstmis op een donderdag, dus de vierde zondag was 21 december. Vooraf gingen ze naar de tweede admiraal, Don Diego Colón, die het eiland bestuurde, naar de ambtenaren van de koning en naar elke advocaat in de stad, ieder bij zijn eigen huis, en vertelden hen dat ze iets te zeggen hadden dat hen allen aanging.

Wat Montesinos predikte op de vierde zondag van de advent in 1511

Montesinos ging de kansel op met de preek al uitgeschreven en ondertekend door de anderen, en koos zijn tekst uit dat Evangelie, Ik ben de stem van een roepende in de woestijn. Hij sprak eerst over de Advent, toen over de dorre woestijn van het geweten van de kolonisten, en daarna vertelde hij hun wie er tot hen sprak. (Hier en verderop is het Engels van Las Casas onze eigen vertaling, gemaakt op basis van de editie uit Madrid van 1875–76.)

“Om hen aan u bekend te maken ben ik hierheen gekomen, ik die de stem van Christus ben in de woestijn van dit eiland, en daarom moeten jullie er met aandacht naar luisteren, en niet zomaar met enige aandacht, maar met heel je hart en met al je zintuigen; want deze stem zal de nieuwste zijn die je ooit hebt gehoord, de hardste en strengste, de meest angstaanjagende en gevaarlijke die je ooit dacht te horen.”

Er is geen volledig exemplaar van de preek bewaard gebleven, maar Las Casas geeft ons de kern ervan, en dit is wat de stem zei:

“Deze stem, zei hij, zegt dat jullie allemaal in doodzonde verkeren, en daarin leven en sterven jullie, vanwege de wreedheid en tirannie die jullie gebruiken tegen deze onschuldige volkeren. Zeg mij, met welk recht en met welke rechtvaardigheid houden jullie deze Indianen in zo'n wrede en vreselijke slavernij? Met welke autoriteit hebben jullie zulke verfoeilijke oorlogen gevoerd tegen deze volkeren, die zachtmoedig en vredig in hun eigen land leefden, waar jullie oneindige aantallen van hen hebben verteerd met sterfgevallen en vernietiging zoals nooit tevoren gehoord? Hoe kunnen jullie hen zo onderdrukt en uitgeput houden, zonder hen te voeden of voor hen te zorgen in hun ziekten, zodat ze door de buitensporige arbeid die jullie hen opleggen ziek worden en sterven, of liever gezegd, jullie doden hen, om elke dag goud op te graven en te winnen? En welke zorg dragen jullie ervoor dat iemand hen onderwijst, zodat ze hun God en schepper kunnen kennen, gedoopt kunnen worden, de Mis kunnen bijwonen, de feesten en zondagen kunnen vieren? Zijn dit geen mensen? Hebben zij geen rationele zielen? Zijn jullie niet verplicht hen lief te hebben als jezelf? Begrijpen jullie dit niet? Voelen jullie dit niet? Hoe kunnen jullie zo diep in een zo lethargische slaap liggen? Wees ervan verzekerd dat jullie in de staat waarin jullie verkeren net zo min gered kunnen worden als de Moren of Turken die het geloof van Jezus Christus missen en het niet willen.”

Achter de vraag “Zijn jullie niet verplicht hen lief te hebben als jezelf?” staat het gebod dat Jezus het tweede noemde: “Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf” (Matteüs 22:39), hoewel Las Casas het vers niet bij naam noemt. De preek, zegt hij, “liet hen verbijsterd achter, velen alsof ze hun verstand verloren hadden, anderen meer verhard, en sommigen enigszins geprikt in hun geweten, maar niemand, voor zover ik later begreep, bekeerd.” Hij zegt niet dat hij zelf in de kerk was; hij vertelt het zoals hij het later vernam. Montesinos ging met zijn metgezel naar huis naar hun strooien hut, “waar ze misschien niets te eten hadden dan koolsoep zonder olie, zoals hen soms overkwam.”

De kolonisten aan de deur van de broeders

Na het diner verzamelde de hele stad zich in het huis van de Admiraal, Don Diego Colón, zoon van de eerste Admiraal, Christoffel Columbus, en met hen kwamen de schatbewaarder van de Koning en de andere koninklijke ambtenaren. Montesinos, zeiden ze, had gepreekt tegen de heerschappij van de Koning over de Indiën, “bevestigend dat ze de Indianen niet konden houden, zelfs niet als de Koning ze gaf,” en ze gingen naar de broeders om te klagen. Pedro de Córdoba kwam alleen naar hen toe. Eerst wilde hij de prediker niet laten roepen, en pas toen ze zachter spraken, riep hij Montesinos.

De vicaris antwoordde namens hen allen. Wat die vader had gepreekt, vertelde hij hen, “was geweest met zijn eigen oordeel, wil en instemming, en die van hen allen.” Ze hadden het gepreekt als de waarheid van het Evangelie, nodig voor de redding van de Spanjaarden en van de Indianen, “die ze elke dag zagen omkomen zonder dat er meer zorg aan hen werd besteed dan aan het vee in het veld,” en ze bedoelden geen miskenning van de Koning, die hen had gestuurd om te prediken wat zij geloofden dat zielen nodig hadden. De kolonisten vertelden hem dat als de prediker het niet zou intrekken, de broeders zich maar beter konden klaarmaken om naar Spanje te schepen. “Waarlijk, heren,” antwoordde Pedro de Córdoba, “dat zal ons heel weinig moeite kosten.” Las Casas voegt eraan toe dat alles wat de broeders bezaten “misschien allemaal in twee kisten had gepast.” Uiteindelijk kwamen de broeders overeen dat Montesinos de volgende zondag opnieuw over dezelfde zaak zou preken, en de kolonisten gingen weg in de verwachting dat hij alles zou intrekken.

De tweede zondag

Niemand had de volgende week een uitnodiging nodig, want de hele stad kwam om hem te horen rectificeren. Montesinos koos zijn tekst uit Job, waarbij hij twee verzen van het zesendertigste hoofdstuk samenvoegde zoals Las Casas ze geeft: “Repetam scientiam meam a principio, et sermones meos sine mendacio esse probabo,” en gaf hen de betekenis: “Ik zal vanaf het begin mijn kennis en de waarheid die ik afgelopen zondag aan jullie heb gepreekt, opnieuw doornemen, en ik zal aantonen dat die woorden van mij, die jullie zo verbitterden, waar zijn.” In de King James Bijbel luiden de verzen: “Ik zal mijn kennis van verre halen, en rechtvaardigheid toeschrijven aan mijn Maker. Want voorwaar, mijn woorden zullen niet vals zijn” (Job 36:3–4). Hij herhaalde alles wat hij had gezegd en maakte het sterker, en vertelde hen dat de broeders de biecht van geen van hen zouden horen, “net zomin als die van struikrovers.” Daarna daagde hij hen uit om in Spanje over hem te klagen.

Montesinos voor koning Ferdinand

Het eerste antwoord van de Kroon viel ongunstig uit voor de broeders. Op 20 maart 1512 beval Koning Ferdinand de gouverneur, Diego Colón, om Montesinos en de andere Dominicanen het zwijgen op te leggen, en de Dominicaanse overste in Spanje, Alonso de Loaysa, schreef om Montesinos te berispen en hem te vertellen te stoppen, anders zou hij naar Spanje worden teruggestuurd en zouden er geen Dominicanen meer volgen. Ondertussen schreven de kolonisten naar de Koning en kozen een Franciscaan, Alonso de Espinal, om hun klacht over te brengen, en de Dominicanen stuurden Montesinos zelf, wiens overtocht werd betaald door enkelen die de kant van de broeders kozen. Aan het hof, zoals de biograaf van Las Casas, Francis MacNutt, vertelt, vond de man van de kolonisten elke deur open, terwijl de broeder daar geen vrienden had en bij de Koning vandaan werd gehouden. Toen opende de deurwachter op een dag de kamer van de Koning voor iemand anders, en Montesinos en zijn metgezel, een lekenbroeder, drongen langs hem heen en gingen naar binnen.

“Sire, ik smeek Uwe Hoogheid om mij aan te horen,” zei Montesinos, “want wat ik te zeggen heb, zijn zaken die zeer belangrijk zijn voor uw dienst.” “Zeg wat u wilt, vader,” antwoordde de Koning vriendelijk. Montesinos knielde aan zijn voeten, haalde zijn papier tevoorschijn en las voor wat er met de Indianen werd gedaan in de oorlogen en in de mijnen. “Beveelt Uwe Hoogheid dat dit gedaan wordt? Ik ben er heel zeker van dat u dit niet beveelt.” “Nee, bij God,” zei Ferdinand, “noch heb ik ooit in mijn leven zoiets bevolen.” Ferdinand was ontroerd en zei dat hij het onmiddellijk zou laten onderzoeken, en al snel had Montesinos zelfs Alonso de Espinal voor zich gewonnen, de man die de kolonisten tegen hem hadden gestuurd.

Wat de Wetten van Burgos voorschreven

De wetten die daaruit voortkwamen, werden op 27 december 1512 in Burgos afgekondigd, “dertig-en-zoveel” in totaal, zegt Las Casas. Ze begonnen met het verplaatsen van de caciques en hun volk naar de buurt van de Spaanse steden, zodat ze in het geloof onderwezen konden worden, met een kerk binnen een mijl van hen. Ze stelden het werk vast op vijf maanden goud graven en dan veertig dagen rust, hoewel Las Casas opmerkt dat ze in die veertig dagen nog steeds de heuvels moesten maken waarin de gewassen werden geplant. Ze stelden het voedsel vast: cassavebrood, yams en chili voor degenen op de landgoederen, met vlees op zondagen en feestdagen, en voor de mijnwerkers brood, chili en een pond vlees per dag, met vis op de dagen zonder vlees, vis waarvan Las Casas zegt dat die nooit werd gezien. Het loon was “één peso goud per jaar voor elke persoon,” om zichzelf te kleden, en een peso kocht toen, vertelt hij ons, een paar kammen met een spiegel en een hoofddoek, of een enkele rode muts.

De wetten bepaalden dat “geen zwangere vrouw na de vierde maand naar de mijnen gestuurd mocht worden, noch om heuvels te maken.” Ze lieten een cacique wiens volk was verdeeld, er een paar houden om hem te dienen, twee als hij er veertig had en nooit meer dan zes. En ze gaven elke Spaanse stad twee Inspecteurs die de Indianen twee keer per jaar moesten bezoeken, hoewel “één wet beval dat de Inspecteurs Indianen in toewijzing kregen.”

Elk van deze wetten ging ervan uit dat de Indianen verdeeld zouden blijven onder de Spanjaarden, en dat is wat Las Casas hen verweet. De raad van de Koning, schreef hij, zag niet in dat “de wortel van de dodelijke wond die de Indianen doodde … was dat de Spanjaarden hen verdeeld hielden.” Dus de wetten verzachtten het werk en lieten de wond open. Toch kon MacNutt ze noemen als “de eerste publieke erkenning van de rechten van de Indianen en een poging, tenminste, om hun onrecht te herstellen.”

Pedro de Córdoba was ook naar Spanje gekomen, en de mannen van de Koning vroegen hem wat hij van de nieuwe wetten vond. Hij vertelde hen dat de Indianen op zichzelf moesten wonen en helemaal niet aan Spanjaarden gegeven moesten worden. Hij maakte bezwaar tegen zwangere vrouwen die tot hun vierde maand werkten, en tegen vrouwen die überhaupt moesten werken als het werk van hun echtgenoten genoeg was, en tegen kinderen die werkten zoals ze deden. Op 28 juli 1513 werden er toevoegingen aan de wetten gedaan: getrouwde Indiaanse vrouwen hoefden niet met hun echtgenoten naar de mijnen “tenzij uit eigen wil,” en jongens en meisjes onder de veertien mochten niet aan het werk worden gezet.

Op het eiland hielden de opzichters die de Indianen van hovelingen die in Spanje woonden lieten werken, zich aan geen enkele wet of verordening, zegt Las Casas, en in elke ploeg van vijf maanden stierf de helft of een derde van de Indianen in een toewijzing. Eén opzichter, die er zeventig of meer had laten sterven in één ploeg, antwoordde een Dominicaan die hem berispte: “Ga door, vader: als ik alle Indianen op één dag dood, heb ik een meester aan wie de Koning de volgende dag weer net zoveel zal geven.”

Toen de wetten werden gemaakt, zo berekende Las Casas, waren er op Hispaniola nog zo'n 20.000 Indianen over van de drie of vier miljoen die er ooit hadden gewoond. Historici hebben zijn grote aantallen lang als te hoog beschouwd. Moderne schattingen plaatsen alle Taíno van de eilanden op tussen ongeveer één miljoen en meer dan drie miljoen toen de Spanjaarden kwamen, en tegen 1520, na slavernij, honger en de nieuwe ziekten, waren er nog maar een paar duizend over. De Catholic Encyclopedia van 1908 vond hem “uiterst onpraktisch” en geneigd tot overdrijving, terwijl MacNutt, die ook aan zijn cijfers twijfelde, volhield dat wat Las Casas met eigen ogen zag, waar was.

Hoe Bartolomé de las Casas van gedachten veranderde

Las Casas werd geboren in Sevilla, waarschijnlijk in 1474, en zijn vader was meegevaren op de tweede reis van Columbus. Hij kwam in 1502 naar Hispaniola, was in 1510 priester, en op Cuba had hij zelf een toewijzing van Indianen en stuurde hen net als iedereen naar de mijnen. Hij behandelde hen zachtmoedig, geeft hij toe, maar gaf er niet meer om dan de anderen om hen te onderwijzen. Op Hispaniola had een Dominicaan geweigerd zijn biecht te horen omdat hij Indianen hield, dezelfde weigering die Montesinos vanaf de kansel had aangekondigd. Las Casas discussieerde met hem, en de broeder beëindigde het: “Ik concludeer, vader, met dit: de waarheid heeft altijd veel tegenstanders gehad, en de leugen veel helpers.” Las Casas hield zijn Indianen toch.

Met Pinksteren in 1514 was er geen andere priester in dat deel van Cuba, en hij ging de Mis opdragen en preken voor de Spanjaarden die de stad Sancti Espíritus stichtten. Tijdens het studeren voor zijn preken kwam hij bij het vierendertigste hoofdstuk van Jezus Sirach, “Immolantes ex iniquo oblatio est maculata.” De Douay-Rheims Bijbel geeft het in het Engels als “Het offer van hem die offert van een onrechtmatig verkregen zaak, is bevlekt, en de spotternijen van de onrechtvaardigen zijn niet aanvaardbaar” (Jezus Sirach 34:21), en een paar verzen verder: “Hij die een offer brengt van de goederen van de armen, is als iemand die de zoon offert in aanwezigheid van zijn vader. Het brood van de behoeftigen is het leven van de armen: hij die hen daarvan berooft, is een man van bloed” (34:24–25). Las Casas, schrijvend over zichzelf, zegt dat hij “begon, zeg ik, na te denken over de ellende en slavernij die die volkeren leden,” en dat “hij bij zichzelf besloot, overtuigd door de waarheid zelf, dat alles wat in deze Indiën met de Indianen werd gedaan, onrechtvaardig en tiranniek was.”

Hij gaf zijn Indianen op aan de gouverneur, Diego Velázquez. Hij wist dat ze naar iemand zouden gaan die hen dood zou laten werken, maar hij kon niet preken tegen het houden van Indianen terwijl hij ze zelf hield. Toen preekte hij het. In september 1515 stuurde Pedro de Córdoba Montesinos met hem naar Spanje, en in Sevilla stelde Montesinos hem voor aan de aartsbisschop, Fray Diego de Deza, een Dominicaan. Rond 1522 trad Las Casas zelf toe tot de orde, en kort daarna, in een Dominicaans huis op Santo Domingo, begon hij de Historia de las Indias. Hij voltooide het in 1561, en het werd voor het eerst gedrukt in 1875 en 1876.

Hij schreef zijn eigen falen in hetzelfde boek op. Hij was de eerste, schrijft hij, die adviseerde om toestemming te geven zwarte slaven naar de eilanden te brengen, niet lettend op het onrecht waarmee de Portugezen hen namen en tot slaven maakten, en toen hij het eenmaal zag, “zou hij het niet hebben gegeven voor alles wat er in de wereld was … want dezelfde redenering geldt voor hen als voor de Indianen.” Zwarte slaven werden sinds 1505 naar de eilanden verscheept, lang voordat hij sprak, maar rond 1517 drong hij erop aan dat er meer gestuurd zouden worden, en pas later zag hij in dat hij ongelijk had.

Sublimis Deus en de Nieuwe Wetten van 1542

De vraag die Montesinos aan de kolonisten stelde, “Zijn dit geen mensen?”, is de vraag die Paus Paulus III in juni 1537 beantwoordde in de bul Sublimis Deus. Sommigen, schreef de Paus, “hebben niet geaarzeld om in het buitenland te publiceren dat de Indianen van het Westen en het Zuiden … behandeld moeten worden als stomme beesten die voor onze dienst zijn geschapen.” Hij verklaarde dat “de Indianen werkelijk mensen zijn,” dat zij “op geen enkele wijze beroofd mogen worden van hun vrijheid of het bezit van hun eigendom, ook al staan zij buiten het geloof van Jezus Christus,” “noch mogen zij op enige wijze tot slaaf gemaakt worden,” en dat zij “bekeerd moeten worden tot het geloof van Jezus Christus door het prediken van het woord van God en door het voorbeeld van een goed en heilig leven.” De bul citeert Genesis niet, maar in “werkelijk mensen” horen we wat de Schrift leert over ieder van ons, gemaakt naar het beeld van God: “Zo schiep God de mens naar zijn eigen beeld” (Genesis 1:27).

Op 20 november 1542 ondertekende Keizer Karel V in Barcelona de Nieuwe Wetten. “Geen enkele Indiaan mag tot slaaf gemaakt worden omdat hij heeft gevochten, noch om enige andere reden,” zeiden ze, en “wij wensen dat zij behandeld worden als onze vazallen van de Kroon van Castilië, want dat zijn zij.” Niemand mocht Indianen krijgen in encomienda door enige nieuwe toewijzing, en wanneer een houder stierf, moesten zijn Indianen “terugkeren naar onze koninklijke Kroon”. We kunnen niet bewijzen dat Las Casas ze heeft geschreven, hoewel veel van de artikelen als hem klinken. Ze beperkten het systeem zonder het te beëindigen, en toch brak er in de Indiën een storm tegen hen los. In 1545, op verzoek van de kolonisten, trok de Keizer hun belangrijkste artikelen in.

datum Wat er gebeurde
1510 De eerste Dominicanen landen op Hispaniola onder Pedro de Córdoba
21 December 1511 De eerste preek van Montesinos, “Ego vox clamantis in deserto”
1512 Montesinos bepleit de zaak van de Indianen voor koning Ferdinand
27 December 1512 De Wetten van Burgos afgekondigd
28 juli 1513 Toevoegingen voor getrouwde vrouwen en kinderen onder de veertien jaar
Pinksteren 1514 Las Casas leest Ecclesiasticus 34 en geeft zijn Indianen op
September 1515 Las Casas en Montesinos varen naar Spanje
Juni 1526 Montesinos vaart met de kolonisten van Ayllón naar Guandape
Juni 1537 Paulus III, Sublimis Deus
20 November 1542 Karel V ondertekent de Nieuwe Wetten
1545 De belangrijkste artikelen van de Nieuwe Wetten herroepen

Wat is er van Montesinos geworden?

Over de prediker zelf weten we naarmate de jaren verstrijken steeds minder. Hij werd uiterlijk in 1486 geboren en trad op 1 juli 1502 toe tot de Dominicanen in San Esteban in Salamanca, volgens de New Catholic Encyclopedia, die ook drie verdere reizen naar Spanje namens de Indianen telt, in 1515, in 1522–24 en eind 1527. Rond 1516 schreef hij een Latijnse verdediging van de Indianen, de Informatio juridica in Indorum defensionem.

In juni 1526 voer hij met de kolonisten van Ayllón naar een plek aan de kust van Noord-Amerika die de Spanjaarden Guandape noemden. Er werd een kapel opgericht en de mis werd daar opgedragen, en de Catholic Encyclopedia van 1911 stelt dat dit “voor het eerst op het huidige grondgebied van de Verenigde Staten” was, hoewel niemand zeker weet waar Guandape lag. Ayllón stierf die oktober en de kolonie keerde terug naar Santo Domingo. De oudere encyclopedie zegt dat Montesinos rond 1528 met twintig van zijn broeders naar Venezuela trok; de nieuwere vindt daar geen bewijs voor. Daarna eindigt het verslag in een aantekening in de kantlijn van het professieboek in Salamanca, “Obiit martyr in Indiis”, hij stierf als martelaar in Indië. Niets anders is bekend over zijn dood. De Catholic Encyclopedia geeft het jaar 1545 aan, de New Catholic Encyclopedia ongeveer 1530, en we kunnen niet zeggen welke juist is.

Dus de broeder die zichzelf “de stem van Christus in de woestijn van dit eiland” noemde, komt bij ons over zoals Johannes de Doper toen ze hem vroegen: “Wat zegt gij van uzelf?” We hebben de stem en heel weinig van de man, en de stem riep wat het Evangelie van die adventszondag riep: “Maakt recht de weg van de Heer” (Johannes 1:23).





Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...