17 Bijbelverzen over het herstellen van relaties

Matteüs 5:23-24

“Als u dus uw offergave naar het altaar brengt en u zich daar herinnert dat uw broeder of zuster iets tegen u heeft, laat uw offergave dan daar voor het altaar liggen. Ga eerst en verzoen u met hen; kom dan terug en breng uw offergave.”

Reflectie: In de Bergrede heeft Jezus woede tegen een broeder of zuster zojuist onder hetzelfde oordeel geplaatst als moord (Matteüs 5:21-22). De aanbidder krijgt alleen te horen dat de ander “iets tegen u heeft”, en Jezus stelt het herstel boven het offer, en het volgende vers past dezelfde urgentie toe op een geschil op weg naar de rechter: “Wees er snel bij om het eens te worden met uw tegenstander.”

Matteüs 18:15

“Als uw broeder of zuster zondigt, ga dan naar hen toe en wijs hen op hun fout, alleen tussen jullie tweeën. Als ze naar u luisteren, hebt u hen gewonnen.”

Reflectie: Jezus vertelt degene die weet van de zonde van een broeder of zuster om eerst naar hen toe te gaan. Hij stelt het eerste gesprek vast als “tussen u en hem alleen”, en pas als dat mislukt, komen er een of twee anderen bij (18:16). Een paar verzen later vraagt Petrus of zeven keer vergeven aan een broeder genoeg is, en Jezus antwoordt: “niet zeven keer, maar zeventig maal zeven” (18:21-22).

Genesis 33:4

“Maar Ezau rende hem tegemoet, omhelsde hem, viel hem om de hals en kuste hem. En zij weenden.”

Reflectie: Jakob had de zegen genomen die Ezau verwachtte, en Ezau had gezegd: “Ik zal mijn broer Jakob doden” (Genesis 27:41). Toen Jakob thuiskwam en hoorde dat Ezau met vierhonderd man naderde, bad hij: “Red mij toch uit de hand van mijn broer Ezau” (32:11). Jakob boog zeven keer tot de grond toen hij dichterbij kwam; Ezau rende hem tegemoet en de broers weenden samen.

Matteüs 5:9

“Zalig zijn de vredestichters, want zij zullen kinderen van God worden genoemd.”

Reflectie: De zegen is voor degenen die vrede stichten tussen mensen. De titel die het belooft, keert later in hetzelfde hoofdstuk terug, waar Jezus zijn toehoorders vertelt hun vijanden lief te hebben en te bidden voor hun vervolgers, “opdat u kinderen zult zijn van uw Vader in de hemelen” (Matteüs 5:44-45).

Romeinen 12:18

“Als het mogelijk is, voor zover het van u afhangt, leef in vrede met iedereen.”

Reflectie: Paulus stelt twee beperkingen aan het gebod: “indien mogelijk” en “voor zover het van u afhangt”. De verzen eromheen leggen uit wat er wel van een persoon afhangt: geen kwaad met kwaad vergelden (12:17), geen wraak nemen (12:19) en een hongerige vijand te eten geven (12:20).

Philippians 4:2

“Ik smeek Euodia en ik smeek Syntyche eensgezind te zijn in de Heere.”

Reflectie: Euodia en Syntyche waren twee vrouwen in de gemeente te Filippi die, zegt Paulus, “aan mijn zijde gestreden hebben in het Evangelie” (4:3). Hij smeekt ieder van hen met dezelfde woorden en vraagt een “trouwe metgezel” in de gemeente om hen te helpen. “Eensgezind” herhaalt zijn oproep in Filippenzen 2:2 om “eensgezind te zijn, dezelfde liefde te hebben”.

Filippenzen 2:3-4

“Doe niets uit eigenbelang of ijdelheid. Maar laat in nederigheid de een de ander voortreffelijker achten dan zichzelf. Laat eenieder niet alleen oog hebben voor wat van hemzelf is, maar laat eenieder ook oog hebben voor wat van anderen is.”

Reflectie: Paulus schreef dit aan dezelfde gemeente waarin hij Euodia en Syntyche smeekt eensgezind te zijn (4:2). Het volgende vers geeft het patroon: “Laat die gezindheid in u zijn die ook in Christus Jezus was”, en de passage die volgt beschrijft Christus, die “Zichzelf vernederd heeft en gehoorzaam geworden is tot de dood” (2:8).

1 Petrus 3:8

“Tot slot, wees allen eensgezind, medelevend, heb elkaar lief, wees barmhartig en nederig.”

Reflectie: “Ten slotte, wees allen” volgt op Petrus' instructies aan vrouwen (3:1) en aan mannen (3:7), en richt zich tot de hele gemeente. Het volgende vers noemt wat deze kwaliteiten uitsluiten: “Vergeld geen kwaad met kwaad of scheldwoord met scheldwoord. Integendeel, vergeld kwaad met zegen.”

Jakobus 1:19

“Mijn geliefde broeders en zusters, let hierop: iedereen moet snel zijn om te luisteren, traag om te spreken en traag om kwaad te worden.”

Reflectie: Jakobus geeft zijn reden in het volgende vers: “want de toorn van een mens brengt de gerechtigheid van God niet teweeg.” Later in dezelfde brief vraagt hij: “Waaruit komen oorlogen en vechtpartijen onder u voort? Komen ze niet voort uit uw hartstochten, die in uw leden strijd voeren?” (Jakobus 4:1).

Spreuken 15:1

“Een zacht antwoord wendt de toorn af, maar een hard woord wakkert de woede aan.”

Reflectie: In de eerste regel keert een zacht antwoord de toorn af die er al is; in de tweede wakkert een hard woord woede aan. Drie verzen later keert het hoofdstuk terug naar het spreken: “Een zachte tong is een boom des levens, maar een valse tong verbrijzelt de geest” (15:4).

Efeziërs 4:29

“Laat geen ongezonde taal uit uw mond komen, maar alleen wat nuttig is voor de opbouw van anderen, naar hun behoeften, zodat het de hoorders ten goede komt.”

Reflectie: Paulus meet spreken af aan wat de luisteraar nodig heeft: woorden die “goed zijn tot opbouw, waar nodig”. Eerder in dezelfde passage schrijft hij: “Word toornig, maar zondig niet”, en voegt eraan toe: “Laat de zon niet ondergaan over uw toorn” (4:26).

Spreuken 17:9

“Wie liefde bevordert, bedekt een overtreding, maar wie de zaak blijft herhalen, scheidt goede vrienden.”

Reflectie: De tweede regel laat zien waartegen het bedekken van een overtreding is afgezet: de persoon die “de zaak weer ophaalt” en zo goede vrienden uit elkaar drijft. Vijf verzen later voegt het hoofdstuk eraan toe: “Het begin van een ruzie is als het doorsteken van een dam; laat daarom de zaak los voordat een geschil uitbreekt” (17:14).

Efeziërs 4:32

“Wees vriendelijk voor elkaar en barmhartig, en vergeef elkaar, zoals ook God in Christus u vergeven heeft.”

Reflectie: Het vers ervoor somt op wat weg moet: “bitterheid, woede, toorn, geschreeuw en laster, met alle slechtheid” (4:31). Vergeving wordt gemeten aan Gods vergeving in Christus, en het volgende vers vervolgt: “Wees dan navolgers van God, als geliefde kinderen” (5:1).

Kolossenzen 3:13

“Verdraag elkaar en vergeef elkaar als iemand een ander iets te verwijten heeft. Zoals de Heer u vergeven heeft, zo moet u elkaar vergeven.”

Reflectie: Paulus verwacht grieven: het gebod is van toepassing “als iemand tegen iemand een klacht heeft”. Het hoort bij een lijst van kwaliteiten waarmee gelovigen zich moeten “bekleden” (3:12), en vers 14 plaatst liefde boven alles, “die de band van de volmaaktheid is”.

1 Korintiërs 13:4-5

“De liefde is geduldig, de liefde is vriendelijk. Zij is niet afgunstig, zij praalt niet, zij is niet hoogmoedig. Zij kwetst anderen niet, zij is niet zelfzuchtig, zij laat zich niet kwaad maken, zij rekent het kwaad niet aan.”

Reflectie: Paulus schreef dit hoofdstuk aan een gemeente waar, zo was hem verteld, “er twisten onder u zijn” (1 Korintiërs 1:11), en wiens leden hij eraan herinnert dat God het lichaam zo heeft samengevoegd “opdat er geen verdeeldheid in het lichaam zou zijn” (12:24-25). Hij beschrijft liefde door hoe ze andere mensen behandelt, eindigend met “zij rekent het kwade niet toe”. De passage wordt vaak gelezen bij bruiloften, hoewel deze gericht was aan een hele gemeente.

Maleachi 2:15

“Heeft de ene God u niet gemaakt? U behoort Hem toe in lichaam en geest. En wat zoekt de ene God? Godvruchtig nageslacht. Wees dus op uw hoede en wees niet ontrouw aan de vrouw van uw jeugd.”

Reflectie: In Maleachi 2:13 huilt het volk bij het altaar omdat God hun offers niet langer aanvaardt, en vers 14 geeft de reden: “de Heer is getuige tussen u en de vrouw van uw jeugd. U bent haar ontrouw geweest.” De profeet noemt de vrouw “uw partner, de vrouw van uw huwelijksverbond,” en vers 16 luidt: “De man die zijn vrouw haat en van haar scheidt,” zegt de Heer, de God van Israël, “doet geweld aan degene die hij zou moeten beschermen.”

Hebreeën 13:4

“Laat het huwelijk bij allen in ere zijn en het huwelijksbed onbevlekt, want ontuchtplegers en overspelers zal God oordelen.”

Reflectie: Het gebod staat tussen de afsluitende instructies van Hebreeën, na “Houd vol elkaar lief te hebben als broeders en zusters” (13:1) en voor een waarschuwing tegen de liefde voor geld (13:5). “Door allen geëerd” legt de plicht bij de hele gemeenschap en bij het echtpaar zelf.