19 Bijbelverzen over transformatie

Ezechiël 36:26

“En Ik zal u een nieuw hart geven en een nieuwe geest in uw binnenste geven. Ik zal het hart van steen uit uw lichaam wegnemen en u een hart van vlees geven.”

Reflectie: God spreekt door Ezechiël tot Israël in ballingschap en belooft het volk uit de naties te verzamelen en terug te brengen naar hun land (vers 24). Het nieuwe hart komt tussen twee andere gaven in: zuiver water dat wordt besprenkeld om hen te reinigen van hun afgoden (vers 25), en Gods eigen Geest die in hen wordt gelegd om “u te doen wandelen in mijn inzettingen” (vers 27). Elke stap wordt beschreven als Gods daad: Hij verwijdert het hart van steen en geeft het hart van vlees.

Psalm 51:12

“Schep in mij een rein hart, o God, en vernieuw in mij een standvastige geest.”

Reflectie: De eerdere verzen van de psalm vragen God om uit te wissen, te wassen en te zuiveren; hier vraagt David om meer dan reiniging, namelijk dat er een rein hart in hem geschapen wordt en een oprechte geest vernieuwd. Het volgende vers voegt eraan toe: “neem uw Heilige Geest niet van mij weg.”

Johannes 3:3

“Jezus antwoordde hem: ‘Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, tenzij iemand opnieuw geboren wordt, kan hij het koninkrijk van God niet zien.’”

Reflectie: Nicodemus, een Farizeeër en een leider van de Joden, kwam 's nachts naar Jezus en noemde Hem een leraar die van God gekomen was. Jezus antwoordde dat zonder opnieuw geboren te worden niemand het koninkrijk van God kan zien. Nicodemus vatte dit op als een tweede fysieke geboorte (vers 4), en Jezus legde het uit als “geboren worden uit water en Geest” (vers 5), waarbij Hij de Geest vergeleek met de wind waarvan het komen en gaan niet kan worden getraceerd (vers 8).

Titus 3:5

“Hij heeft ons gered, niet op grond van de werken die wij in gerechtigheid hebben gedaan, maar overeenkomstig zijn eigen barmhartigheid, door het bad van de wedergeboorte en de vernieuwing door de Heilige Geest.”

Reflectie: Paulus somt eerst op wat “wijzelf ooit waren”: dwaas, ongehoorzaam, “slaven van verschillende hartstochten en genoegens” (vers 3). De verandering kwam door Gods barmhartigheid, niet door werken, door “het bad van de wedergeboorte en vernieuwing door de Heilige Geest”, die God rijkelijk uitstortte (vers 6). Kerken verschillen van mening over wat deze wassing doet. De Catechismus van de Katholieke Kerk zegt dat wij door de doop “bevrijd worden van de zonde en herboren worden als kinderen van God” (1213). De Westminster Confessie noemt de doop een “teken en zegel” van wedergeboorte, maar zegt dat genade er niet “zo onafscheidelijk aan verbonden is” dat niemand zonder de doop wedergeboren kan worden (28.1, 28.5).

1 Peter 1:23

“Want u bent opnieuw geboren, niet uit vergankelijk zaad, maar uit onvergankelijk zaad, door het levende en blijvende Woord van God.”

Reflectie: Petrus noemt de nieuwe geboorte als de reden waarom zijn lezers “elkaar vurig moeten liefhebben vanuit een rein hart” (vers 22). Het zaad van die geboorte is het woord van God, en hij citeert Jesaja 40 om het te contrasteren met vlees dat verwelkt als gras: “het woord van de Heer blijft voor eeuwig.” Hij identificeert dat woord vervolgens als “het goede nieuws dat aan u verkondigd is” (vers 25).

Romeinen 6:4

“Wij zijn dan met Hem begraven door de doop in de dood, opdat evenals Christus uit de doden opgewekt is door de heerlijkheid van de Vader, zo ook wij in een nieuw leven zouden wandelen.”

Reflectie: Paulus beantwoordt de vraag of gelovigen “in de zonde moeten blijven zodat de genade overvloedig kan zijn” (vers 1). Hij wijst op de doop: degenen die in Christus gedoopt zijn, zijn gedoopt in Zijn dood, zodat zij in nieuwheid van leven zouden wandelen, en vers 6 voegt eraan toe dat “onze oude mens met Hem gekruisigd is” zodat zij niet langer slaven van de zonde zouden zijn. Kerken lezen dit vers zoals ze Titus 3:5 lezen: voor de Katholieke Catechismus brengt de doop de nieuwe geboorte, terwijl de 1689 Baptist Confessie de doop “een teken van zijn gemeenschap met Hem, in Zijn dood en opstanding” noemt (29.1).

Galaten 2:20

“Ik ben met Christus gekruisigd; en niet meer ik leef, maar Christus leeft in mij. En voor zover ik nu in het vlees leef, leef ik door het geloof in de Zoon van God, die mij liefgehad heeft en Zichzelf voor mij heeft overgegeven.”

Reflectie: Paulus schrijft dit terwijl hij betoogt dat een persoon rechtvaardig wordt gemaakt voor God door geloof en niet door de wet. Het vers ervoor zegt: “door de wet ben ik gestorven voor de wet, opdat ik voor God zou leven.” De mens die probeerde te leven door de wet is gestorven met Christus; het leven dat voortduurt “in het vlees” wordt geleefd door geloof in de Zoon van God, en vers 21 voegt eraan toe dat als gerechtigheid door de wet kwam, “Christus tevergeefs gestorven is.”

2 Korintiërs 5:17

“Daarom, als iemand in Christus is, dan is hij een nieuwe schepping: het oude is voorbijgegaan, zie, alles is nieuw geworden.”

Reflectie: Het “daarom” kijkt terug naar de dood van Christus: “één is voor allen gestorven, daarom zijn allen gestorven”, zodat de levenden “niet langer voor zichzelf zouden leven” (vers 14-15). Vers 16 trekt één conclusie uit die dood, namelijk dat Paulus niemand meer “naar het vlees” beschouwt. Vers 17 trekt een andere: wie in Christus is, is een nieuwe schepping, en het oude is voorbijgegaan.

Romeinen 12:2

“Wordt niet gelijkvormig aan deze wereld, maar wordt hervormd door de vernieuwing van uw denken, opdat u mag onderscheiden wat de wil van God is, wat goed en welgevallig en volmaakt is.”

Reflectie: Vers 1 roept lezers op om “uw lichamen als een levend offer” te presenteren in het licht van Gods barmhartigheden. Het stelt twee werkwoorden tegenover elkaar: gelijkvormig worden aan deze wereld, of getransformeerd worden door de vernieuwing van de geest. Het doel is praktisch: om te beproeven en te onderscheiden wat de wil van God is.

Efeziërs 4:22-24

“Dat u, wat uw vroegere levenswandel betreft, de oude mens aflegt die te gronde gaat door de misleidende begeerten, en dat u vernieuwd wordt in de geest van uw denken, en u bekleedt met de nieuwe mens, die naar God geschapen is in ware rechtvaardigheid en heiligheid.”

Reflectie: Paulus contrasteert de heidenen, die wandelen “in de ijdelheid van hun denken” en “verduisterd zijn in hun verstand” (vers 17-18), met de manier waarop zijn lezers “Christus hebben leren kennen” (vers 20). De verandering wordt beschreven als een verandering van kleding, de oude mens afgelegd en de nieuwe mens aangetrokken, met de vernieuwing van de geest daartussenin. De nieuwe mens is “geschapen naar de gelijkenis van God”, taal die herinnert aan Genesis 1:26, en vers 25 vertaalt dit direct naar gedrag: “leg de leugen af en spreek de waarheid, ieder met zijn naaste.”

Kolossenzen 3:9-10

“Lieg niet tegen elkaar, aangezien u de oude mens met zijn praktijken hebt afgelegd en de nieuwe mens hebt aangedaan, die vernieuwd wordt tot kennis naar het evenbeeld van zijn Schepper.”

Reflectie: Kolossenzen gebruikt hetzelfde kledingbeeld als Efeziërs, met een verschil in tijd: de oude mens is al afgelegd, en de nieuwe mens “wordt vernieuwd” in kennis naar het beeld van zijn Schepper. Het gebod om niet te liegen rust op die verandering. Vers 11 brengt het naar de kerk, waar “geen Griek en Jood, besnedene en onbesnedene, barbaar, Scyth, slaaf, vrije is; maar Christus is alles en in allen.”

2 Korintiërs 3:18

“En wij allen, die met onbedekt gezicht de heerlijkheid van de Heere als in een spiegel aanschouwen, worden van gedaante veranderd naar hetzelfde beeld, van heerlijkheid tot heerlijkheid, als door de Heere, de Geest.”

Reflectie: Paulus herinnert eraan dat Mozes een sluier over zijn gezicht deed en zegt dat er nog steeds een sluier over de harten ligt wanneer Mozes wordt gelezen, die wordt weggenomen “wanneer men zich tot de Heer bekeert” (vers 16). Gelovigen kijken met onbedekt gezicht naar de heerlijkheid van de Heer en “worden getransformeerd” in hetzelfde beeld, een huidige en voortdurende verandering “van heerlijkheid tot heerlijkheid”. Het werkwoord is metamorphoo, en het vers noemt de Geest als de bron ervan.

Galaten 5:22-23

“Maar de vrucht van de Geest is liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, zelfbeheersing. Tegen zulke dingen is de wet niet.”

Reflectie: De vrucht van de Geest wordt afgezet tegen de “werken van het vlees” in vers 19-21, een lijst die begint met seksuele immoraliteit en eindigt met dronkenschap en zwelgpartijen. De werken zijn dingen die gedaan worden; de vrucht is wat de Geest laat groeien in een persoon die door de Geest wandelt (vers 16). Vers 24-25 voegt eraan toe dat degenen die bij Christus horen “het vlees gekruisigd hebben” en “in de pas van de Geest moeten blijven lopen.”

2 Peter 1:5-7

“Om deze reden moet u zich volledig inzetten om aan uw geloof deugd toe te voegen, aan deugd kennis, aan kennis zelfbeheersing, aan zelfbeheersing volharding, aan volharding godsvrucht, aan godsvrucht broederliefde en aan broederliefde liefde.”

Reflectie: “Om deze reden” blikt terug op de verzen 3-4: Gods goddelijke kracht heeft alles geschonken wat nodig is voor het leven en de godsvrucht, met beloften waardoor gelovigen “deelgenoten kunnen worden van de goddelijke natuur.” De inspanning waar Petrus om vraagt volgt op die gave en bouwt daarop voort, waarbij elke eigenschap wordt toegevoegd aan de vorige, eindigend in liefde. Vers 8 zegt dat als deze eigenschappen toenemen, ze voorkomen dat iemand “inactief of onvruchtbaar” is.

Filippenzen 1:6

“En ik vertrouw erop dat Hij die in jullie met zo’n goed werk is begonnen, dat tot voltooiing zal brengen op de dag van Christus Jezus.”

Reflectie: Paulus schrijft dit in zijn dankzegging aan het begin voor de “gemeenschap in het evangelie vanaf de eerste dag tot nu toe” van de Filippenzen (vers 5). Zijn vertrouwen rust op degene die het werk is begonnen: degene die het is begonnen, zal het ook voltooien. Het vers geeft de verandering een begin en een vastgesteld einde, “de dag van Jezus Christus.”

Philippians 3:12-14

“Niet dat ik het al verkregen heb of al volmaakt ben, maar ik jaag ernaar of ik het ook grijpen mag, omdat ik door Christus Jezus gegrepen ben. Broeders, ik reken mijzelf niet toe dat ik het gegrepen heb. Maar één ding doe ik: ik vergeet wat achter mij ligt en strek mij uit naar wat voor mij ligt, ik jaag naar het doel: de prijs van de roeping van God die van boven is, in Christus Jezus.”

Reflectie: Eerder in het hoofdstuk somt Paulus zijn status onder de wet op en beschouwt die als verlies omwille van het kennen van Christus. Hier zegt hij dat hij het nog niet “verkregen heeft” en nog niet “volmaakt is”; hij jaagt ernaar omdat Christus hem al gegrepen heeft. Vers 15 zegt: “Laten wij dan, zovelen als er volmaakt zijn, dit eensgezind denken.”

Romeinen 8:29

“Want hen die Hij van tevoren gekend heeft, heeft Hij er ook van tevoren toe bestemd om aan het beeld van Zijn Zoon gelijkvormig te zijn, opdat Hij de eerstgeborene zou zijn onder vele broeders.”

Reflectie: Het vers maakt deel uit van een keten die doorloopt tot vers 30: voorkende, voorbestemde, geroepen, gerechtvaardigd, verheerlijkt. Het doel van de keten is gelijkvormigheid, om “gelijkvormig te worden aan het beeld van zijn Zoon,” met Christus als “de eerstgeborene onder vele broeders.” Gereformeerde lezers vatten “voorkende” op als God die zijn liefde vooraf op mensen richt, terwijl Arminiaanse en Wesleyaanse lezers het opvatten als God die van tevoren weet wie zal geloven; beide lezingen benoemen hetzelfde einde.

Filippenzen 3:20-21

“Want ons burgerschap is in de hemelen, waaruit wij ook de Zaligmaker verwachten, namelijk de Heere Jezus Christus, Die ons vernederd lichaam veranderen zal, zodat het gelijkvormig wordt aan Zijn verheerlijkt lichaam, overeenkomstig de werking waardoor Hij ook alle dingen aan Zichzelf kan onderwerpen.”

Reflectie: Paulus stelt dit tegenover mensen “die op de aardse dingen gericht zijn” (vers 19). De transformatie die hij verwacht, bereikt het lichaam: Christus zal het “nederige lichaam” veranderen zodat het gelijkvormig wordt aan zijn eigen verheerlijkte lichaam, door de kracht waarmee hij alle dingen aan zich onderwerpt. 1 Korintiërs 15:51-52 zegt hetzelfde over de opstanding: “wij zullen allen veranderd worden, in een ondeelbaar ogenblik, in een oogwenk.”

1 Johannes 3:2

“Geliefden, nu zijn wij kinderen van God, en wat wij zullen zijn is nog niet geopenbaard; maar wij weten dat wanneer hij verschijnt, wij aan hem gelijk zullen zijn, omdat wij hem zullen zien zoals hij is.”

Reflectie: Johannes heeft zojuist gezegd dat gelovigen kinderen van God worden genoemd, “en dat zijn wij ook” (vers 1). Wat zij zullen zijn is nog verborgen, maar hij benoemt de uitkomst en de oorzaak ervan: zij zullen aan Christus gelijk zijn omdat zij hem zullen zien zoals hij is. Vers 3 trekt de huidige consequentie: “ieder die deze hoop op hem heeft, reinigt zich, zoals hij rein is.”