Genesis vertelt over twee tweelinggeboorten, en in beide gevallen is het van belang welke tweeling als de eerstgeborene telt. Rebekka baart Jakob en Ezau (Genesis 25:24), en Tamar baart Perez en Zerach (Genesis 38:27).
Het verslag van Jakob en Ezau loopt van de strijd in de schoot en het woord van de Heer dat “de oudste de jongste zal dienen” (Genesis 25:23), via het verkochte eerstgeboorterecht en de afgenomen zegen (Genesis 25:34; 27:36) en Ezau’s dreigement om zijn broer te doden (Genesis 27:41), tot hun hereniging (Genesis 33:4). Hosea, Maleachi en Paulus keren terug naar dit paar (Hosea 12:3; Maleachi 1:2-3; Romeinen 9:11-12). In het Nieuwe Testament wordt de apostel Tomas Didymus genoemd, Grieks voor tweeling (Johannes 11:16), en Handelingen 28:11 noemt het boegbeeld van het Alexandrijnse schip waarop Paulus voer: “de tweelinggoden Castor en Pollux.”
Jakob en Ezau voor en bij hun geboorte

Genesis 25:22
“De kinderen stootten elkaar in haar binnenste, en zij zei: ‘Waarom overkomt mij dit?’ Daarom ging zij de HEERE raadplegen.”
Reflectie: Rebekka was kinderloos totdat Isaak voor haar bad en de Heer antwoordde (Genesis 25:21). De zwangerschap die volgde verontrustte haar genoeg om de Heer te raadplegen, en het antwoord in het volgende vers verklaart het stoten als twee naties in haar schoot.

Genesis 25:23
“De HEERE zei tegen haar: ‘Twee naties zijn in uw schoot, en twee volken zullen zich uit uw schoot afscheiden; het ene volk zal sterker zijn dan het andere, en de oudste zal de jongste dienen.’”
Reflectie: Het antwoord van de Heer spreekt over de twee zonen als twee volken, het ene sterker dan het andere, en zegt dat de oudste de jongste zal dienen. Genesis noemt de volken later: Ezau is Edom (Genesis 25:30; 36:8), en Jakob wordt hernoemd tot Israël na het worstelen bij Pniël (Genesis 32:28). Paulus citeert de laatste regel van het vers in Romeinen 9:12.

Genesis 25:26
“Daarna kwam zijn broer naar buiten, met zijn hand grijpend naar de hiel van Ezau; daarom werd hij Jakob genoemd. Isaak was zestig jaar oud toen Rebekka hen baarde.”
Reflectie: Ezau kwam als eerste naar buiten, rood, zijn hele lichaam “als een harige mantel” (Genesis 25:25), en Jakob volgde terwijl hij zijn hiel vasthield, wat de reden is dat hij Jakob werd genoemd. Strong’s concordantie verklaart de naam als “hielvanger (d.w.z. bedrieger).” Isaak was op zijn veertigste met Rebekka getrouwd (Genesis 25:20), dus de tweeling werd twintig jaar na het huwelijk geboren.
Hoe de tweeling tegen elkaar werd opgezet

Genesis 25:28
“Isaak hield van Esau, omdat hij graag wild at, maar Rebekka hield van Jakob.”
Reflectie: Genesis 25:27 zet de broers uiteen naarmate ze opgroeien: Ezau “een behendig jager, een man van het open veld,” Jakob “een rustig man, die in tenten woonde.” Elke ouder heeft een favoriet, en het vers geeft alleen een reden voor die van Isaak. De twee voorkeuren drijven Genesis 27 aan, waar Isaak Ezau op pad stuurt om te jagen voordat hij hem zegent, en Rebekka, die dit hoorde, laat Jakob twee jonge geitjes voor haar halen om te koken, zodat de zegen in plaats daarvan naar hem gaat (Genesis 27:5-10).

Genesis 25:34
“Toen gaf Jakob aan Ezau brood en linzensoep. Hij at en dronk, stond op en ging weg. Zo verachtte Ezau zijn eerstgeboorterecht.”
Reflectie: Ezau kwam uitgehongerd uit het open veld, en Jakob gaf hem de soep pas nadat Ezau hem het eerstgeboorterecht had verkocht en erbij had gezworen (Genesis 25:29-33). Het vers eindigt met een oordeel over Ezau, die “zijn eerstgeboorterecht verachtte.” Hebreeën 12:16 noemt hem “goddeloos” omdat hij “zijn erfrechten als oudste zoon” verkocht voor een enkele maaltijd.

Genesis 27:36
“Ezau zei: ‘Is hij niet terecht Jakob genoemd? Dit is de tweede keer dat hij mij te slim af is: hij heeft mijn eerstgeboorterecht genomen, en nu heeft hij mijn zegen genomen!’ Toen vroeg hij: ‘Hebt u geen zegen voor mij achtergehouden?’”
Reflectie: Isaak had Jakob net gezegend, in de veronderstelling dat hij Ezau zegende, en hij zegt tegen Ezau: “Uw broer is met bedrog gekomen en heeft uw zegen genomen” (Genesis 27:35). Ezau’s antwoord keert Jakobs naam tegen hem: de broer die geboren werd terwijl hij zijn hiel vasthield, heeft hem nu twee keer te slim af geweest, eerst het eerstgeboorterecht en daarna de zegen. Wat Isaak nog tegen Ezau kan zeggen, omvat “u zult uw broer dienen” en een belofte dat hij op een dag “zijn juk van uw nek zal werpen” (Genesis 27:40).

Genesis 27:41
“Ezau koesterde wrok tegen Jakob vanwege de zegen die zijn vader hem gegeven had. Hij zei bij zichzelf: ‘De dagen van rouw om mijn vader zijn nabij; dan zal ik mijn broer Jakob doden.’”
Reflectie: Ezau was van plan te wachten op de dood van Isaak voordat hij Jakob zou doden. Toen Rebekka dit hoorde, zei ze tegen Jakob dat hij naar haar broer Laban in Haran moest vluchten “totdat de woede van uw broer bedaart,” en ze vroeg: “Waarom zou ik jullie beiden op één dag verliezen?” (Genesis 27:42-45). Wanneer Isaak sterft, in Genesis 35:29, begraven Ezau en Jakob hem samen.
Hoe de tweeling werd verzoend

Genesis 32:11
“Red mij toch uit de hand van mijn broer Ezau, want ik ben bang dat hij zal komen en mij zal aanvallen, en ook de moeders met hun kinderen.”
Reflectie: Jakob is op weg naar huis na zijn verblijf bij Laban, en zijn boodschappers melden dat Ezau onderweg is om hem te ontmoeten met vierhonderd man (Genesis 32:6). Jakob verdeelt zijn huishouden in twee groepen en bidt. Het gebed plaatst het gevaar van “mijn broer Ezau” tussen twee dingen die God tegen Jakob had gezegd: “Keer terug naar uw land” (Genesis 32:9) en “Ik zal u zeker voorspoedig maken” (Genesis 32:12).

Genesis 33:4
“Maar Ezau rende hem tegemoet, omhelsde hem, viel hem om de hals en kuste hem. En zij weenden.”
Reflectie: Jakob kwam naar zijn broer toe en boog zeven keer tot de grond (Genesis 33:3), en Ezau rende hem tegemoet. Ezau’s verwelkoming bevat dezelfde acties als de vader in Jezus’ gelijkenis van de verloren zoon, die “naar zijn zoon rende, hem omhelsde en kuste” (Lukas 15:20).

Genesis 33:10
“‘Nee, alstublieft!’ zei Jakob. ‘Als ik genade in uw ogen heb gevonden, aanvaard dan dit geschenk van mij. Want uw gezicht zien is als het gezicht van God zien, nu u mij gunstig hebt ontvangen.’”
Reflectie: Esau heeft tegen Jakob gezegd dat hij de kudden die hij vooruit had gestuurd moet houden: “Ik heb al genoeg, mijn broer” (Genesis 33:9), en Jakob dringt er bij hem op aan ze te accepteren. Na het worstelen bij Pniël had Jakob de plaats zo genoemd omdat “ik God van aangezicht tot aangezicht heb gezien” (Genesis 32:30); hier zegt hij dat het zien van Esaus gezicht is als het zien van het gezicht van God, “nu u mij gunstig hebt ontvangen.” De broers gaan vervolgens uit elkaar, Esau naar Seïr en Jakob naar Sukkot (Genesis 33:16-17).
Jakob en Ezau bij de profeten en bij Paulus

Hosea 12:3
“In de moederschoot hield hij zijn broer bij de hiel vast; als man streed hij met God.”
Reflectie: De aanklacht van de HEERE is tegen Juda, en in dezelfde adem zal Hij “Jakob straffen naar zijn wegen en hem vergelden naar zijn daden” (Hosea 12:2). De profeet grijpt terug op twee scènes uit het leven van de voorvader: het vastgrijpen van Esaus hiel (Genesis 25:26) en het worstelen bij Pniël (Genesis 32:24-30). Het volgende vers voegt eraan toe dat Jakob “weende en Hem om gunst smeekte” en God vond bij Bethel.

Malachi 1:2-3
“‘Was Esau niet de broer van Jakob?’ spreekt de HEERE. ‘Toch heb Ik Jakob liefgehad, maar Esau heb Ik gehaat…’”
Reflectie: De profetie van Maleachi opent met de woorden van de HEERE: “Ik heb u liefgehad” en de vraag van het volk: “Waarin hebt U ons liefgehad?” Het antwoord wijst naar de tweeling en vervolgens naar hun nakomelingen: de HEERE heeft het bergland van Esau in een woestenij veranderd, en wanneer Edom zegt dat het de ruïnes zal herbouwen, is het antwoord: “Zij mogen bouwen, maar Ík zal afbreken” (Maleachi 1:4).

Romans 9:11-12
“Want toen zij nog niet geboren waren en nog niets goeds of kwaads gedaan hadden – opdat het voornemen van God, dat berust op verkiezing, stand zou houden, niet door werken, maar door Hem Die roept – werd tot haar gezegd: ‘De meerdere zal de mindere dienen.’”
Reflectie: Paulus voert aan dat het woord van God niet heeft gefaald, aangezien “niet allen die uit Israël voortgekomen zijn, Israël zijn” (Romeinen 9:6). De zonen van Rebekka hadden één vader en werden op hetzelfde moment verwekt (Romeinen 9:10), en het woord over hen kwam voordat een van beiden iets goeds of kwaads had gedaan; Paulus citeert vervolgens Maleachi 1:2-3 (Romeinen 9:13). De Dordtse Leerregels, een gereformeerde belijdenis, citeren Romeinen 9:11-13 voor Gods verkiezing van “bepaalde personen” tot zaligheid, enkel uit Zijn welbehagen. De Explanatory Notes van John Wesley lezen het “Jakob heb Ik liefgehad en Esau heb Ik gehaat” uit Romeinen 9:13 als de Israëlieten en de Edomieten, en stellen dat het gedeelte “geen betrekking heeft op de persoon van Jakob of Esau.”
Andere tweelingen in de Bijbel

Genesis 38:28
“En het gebeurde bij haar bevalling dat er een hand uitstak; de vroedvrouw nam toen een scharlaken draad en bond die om zijn pols en zei: ‘Deze is als eerste naar buiten gekomen.’”
Reflectie: De tweeling van Tamar werd verwekt door Juda, haar schoonvader, die toegeeft: “Zij is rechtvaardiger dan ik, omdat ik haar niet aan mijn zoon Sela gegeven heb” (Genesis 38:26). Toen een kind een hand uitstak, bond de vroedvrouw een scharlaken draad om zijn pols om hem als de eerstgeborene te markeren.

Genesis 38:29
“Maar toen hij zijn hand terugtrok, kwam zijn broer naar buiten, en zij zei: ‘Wat heb jij een bres geslagen!’ En hij werd Perez genoemd.”
Reflectie: Het kind met de draad trok zijn hand terug en zijn broer kwam vóór hem naar buiten. De woorden van de vroedvrouw, “Wat heb jij een bres geslagen!”, geven Perez zijn naam; Strong’s vermeldt de naam als hetzelfde woord als het Hebreeuwse woord voor een bres. Zerach, de tweelingbroer met de scharlaken draad, werd na hem geboren (Genesis 38:30). Mattheüs 1:3 noemt beide tweelingen, met hun moeder Tamar, in de geslachtslijn van Jezus, die doorloopt via Perez.

John 11:16
“Toen zei Thomas (ook wel Didymus genoemd) tegen de andere discipelen: ‘Laten ook wij gaan, opdat wij met Hem sterven.’”
Reflectie: Didymus is Grieks voor tweeling, en Strong’s geeft de naam Thomas, “van Chaldeeuwse oorsprong”, dezelfde betekenis. Didymus komt drie keer voor in het Nieuwe Testament, allemaal in Johannes: hier, in Johannes 20:24 en in Johannes 21:2. Geen van de drie vermeldt wie de tweelingbroer van Thomas was. Thomas spreekt nadat Jezus besluit terug te keren naar Judea, waar, zoals de discipelen Hem zojuist hadden herinnerd, “de Joden daar kort geleden probeerden U te stenigen” (Johannes 11:8).
Twee broers die twee naties werden
Genesis 36:6-8 vermeldt dat Esau zijn huishouden verplaatste naar het bergland van Seïr omdat het land “hen beiden niet kon dragen vanwege hun vee.” Latere boeken spreken nog steeds over de twee volken als broeders. De wet zegt tegen Israël: “U mag een Edomiet niet verachten, want hij is uw broeder” (Deuteronomy 23:7), en Obadja veroordeelt Edom “vanwege het geweld tegen uw broeder Jakob” (Obadja 1:10).

Een reactie plaatsen