Ging Jezus naar India? Geen enkele oude bron plaatst Jezus in India



  • Geen enkele oude bron plaatst Jezus in India; de evangeliën plaatsen hem in Nazareth tot hij ongeveer dertig was, waar zijn buren hem kenden als “de timmerman” (Marcus 6:3).
  • Het verhaal begon in 1894, toen Nicolas Notovitch zei dat lama's in Hemis in Ladakh hem een Tibetaans levensverhaal van “Issa” hadden voorgelezen.
  • In 1895 ondertekende de hoofd-lama van Hemis een verklaring dat zo'n boek daar niet bestond, en in meer dan 130 jaar is er geen enkel exemplaar geproduceerd.
  • De Ahmadiyya Moslim Gemeenschap leert dat Jezus het kruis overleefde en begraven ligt in het Roza Bal-heiligdom in Srinagar; de beheerders van het heiligdom en de meeste moslims verwerpen dit, en de naam Yuz Asaf is herleid tot een middeleeuwse legende van de Boeddha, in Europa bekend als Barlaam en Josaphat.
  • India's werkelijke link is de apostel Thomas: de St. Thomas-christenen van Kerala houden vol dat hij in 52 n.Chr. kwam en in 72 n.Chr. nabij Chennai stierf.

Geen enkele oude bron zegt dat Jezus naar India ging. De evangeliën plaatsen hem in Nazareth tot hij ongeveer dertig was, een arbeider die zijn buren kenden. De verhalen over een reis naar het oosten begonnen in 1894, met een manuscript dat niemand ooit heeft kunnen overleggen. India's echte link met Jezus is de apostel Thomas, die door de Sint-Thomaschristenen van Kerala als hun stichter wordt geëerd.

De beste getuigen zijn de mensen van Nazareth. Toen Jezus in hun synagoge begon te onderwijzen, vroegen ze niet waar hij was geweest. Ze vroegen: “Is dit niet de timmerman?” Ze hadden hem zien opgroeien.

Wat zeggen de evangeliën over waar Jezus woonde?

Ze zeggen weinig over Jezus tussen zijn kindertijd en zijn doop, en wat ze wel zeggen wijst naar één stad. Lucas geeft een enkel inkijkje. Toen Jezus twaalf was, ging zijn familie naar Jeruzalem voor het Pascha, en hij bleef achter in de Tempel, “zittend te midden van de leraren, terwijl hij naar hen luisterde en hen vragen stelde” (Lucas 2:46). Daarna brengt Lucas hem thuis: “hij ging met hen mee, kwam in Nazareth en was hun onderdanig,” en “Jezus nam toe in wijsheid en in grootte, en in genade bij God en de mensen” (Lucas 2:51–52).

De volgende keer dat we hem zien, “was Jezus zelf ongeveer dertig jaar oud” (Lucas 3:23). Dat laat ongeveer achttien jaar zonder verhaal over, en dat zijn de jaren die de India-theorieën opvullen. De evangeliën vertellen geen verhaal over die jaren, maar ze vertellen ons wel waar hij ze doorbracht. Toen hij terugkwam naar Nazareth om te onderwijzen, noemt Lucas het de plaats “waar hij was opgegroeid,” en voegt eraan toe dat “het zijn gewoonte was om op de sabbat naar de synagoge te gaan” (Lucas 4:16).

Daar vroegen zijn buren: “Is dit niet de timmerman, de zoon van Maria, de broer van Jakobus, Jozef, Judas en Simon? En zijn zijn zusters niet hier bij ons? En zij namen aanstoot aan hem” (Marcus 6:3). Mattheüs noteert dezelfde klacht: “Is dit niet de zoon van de timmerman? Heet zijn moeder niet Maria?” (Mattheüs 13:55). Ze kenden zijn beroep, zijn moeder en zijn broers bij naam. Wat hen stoorde was dat een lokale arbeider die ze hadden zien opgroeien hen nu onderwees, en dat is weinig logisch als hij het grootste deel van zijn volwassen leven weg was geweest. De scholing die een jongen uit Nazareth kon hebben gehad, wordt behandeld in Ging Jezus naar school?

Waar komt het verhaal over Jezus in India vandaan?

Het begon met een boek. In 1894 publiceerde een Russische reiziger, Nicolas Notovitch, Het onbekende leven van Jezus Christus in Parijs, vertaald in het Engels als Het onbekende leven van Jezus Christus. Hij zei dat in 1887, in het boeddhistische klooster van Hemis (in zijn tijd gespeld als Himis) nabij Leh in Ladakh, de lama's hem voorlazen uit Tibetaanse rollen over een heilige man genaamd Issa. Issa, zei hij, was Jezus, die de jaren van zijn jeugd in India had doorgebracht, onder andere in Benares had gestudeerd, en rond zijn negenentwintigste naar Palestina was teruggekeerd.

Er is geen tekst gevonden die ouder is dan zijn boek, of die nu christelijk, joods, Romeins, boeddhistisch of Indiaas is, die zoiets beweert. De hele bewering berust sindsdien op het woord van één man over wat hem zou zijn voorgelezen.

Is het Leven van de heilige Issa echt?

Nee. Geleerden uit Notovitch' eigen tijd controleerden zijn verhaal binnen twee jaar en vonden het onwaar.

De Oxford-professor Max Müller antwoordde als eerste, in het oktobernummer van 1894 van het Londense tijdschrift De negentiende eeuw. Zendelingen en Engelse officieren hadden voor hem navraag gedaan in Leh en ontdekten dat “geen enkele reiziger met een gebroken been ooit in het klooster van Himis is verpleegd,” zoals Notovitch had beweerd. Müller wees er ook op dat de boeddhistische geschriften van Tibet tot de meest volledig gecatalogiseerde ter wereld behoorden, dus een eerste-eeuws levensverhaal van Issa zou in die catalogi moeten voorkomen. Dat deed het niet.

De volgende zomer reisde J. Archibald Douglas, een professor aan het Government College in Agra, naar Hemis om het zelf te zien. Hij kwam, schreef hij, “met een volledig open geest over de kwestie,” en hij was eerlijk tegenover Notovitch. Hij gaf toe dat de Rus het klooster best bezocht kon hebben, en ontdekte dat het ziekenhuis in Leh een Rus genaamd Notovitch had behandeld, zij het voor kiespijn in plaats van een gebroken been. Vervolgens legde hij op 3 juni 1895 via een tolk zijn vragen voor aan de hoofd-lama van Hemis, en in april 1896 drukte hij de antwoorden af, ondertekend en verzegeld. Had de lama ooit een Leven van Issa aan een bezoeker getoond? “Er bestaat geen dergelijk boek in het klooster, en tijdens mijn ambtstermijn is het geen enkele sahib toegestaan om manuscripten in het klooster te kopiëren of te vertalen.” Bestond zo'n boek ergens in Tibet? “Ik ben al tweeënveertig jaar lama en ben goed bekend met alle bekende boeddhistische boeken en manuscripten, en ik heb nog nooit gehoord van een boek dat de naam Issa noemt.” Terwijl Douglas passages uit Notovitch' boek voorlas, viel de lama hem in de rede, in de vertaling van Douglas: “Leugens, leugens, leugens, niets dan leugens!”

In de meer dan 130 jaar sindsdien is er geen kopie van de rollen geproduceerd. In 1922 reisde Swami Abhedananda, een monnik van de hindoeïstische Ramakrishna-orde, door Kasjmir en Tibet en rapporteerde dat hij materiaal over het onbekende leven van Christus had gevonden in een boeddhistische tempel. Zijn verslag, in het Engels gepubliceerd als Swami Abhedananda’s reis naar Kasjmir en Tibet, bevat fragmenten uit het boek van Notovitch, en ook daarvan is geen manuscript aan het licht gekomen. Een derde tekst die vaak wordt geciteerd, Levi Dowling’s Aquarian Gospel of Jesus the Christ, maakt van de jonge Jezus een leerling in de tempel van Jagannath en in Benares. Dowling zei dat hij het haalde uit wat hij de “Akashic Records” noemde, een spiritueel archief dat niemand anders kan raadplegen, en hij bood helemaal geen manuscript aan.

Duitse wetenschap kwam tot hetzelfde oordeel. De indoloog Günter Grönbold, van de oosterse collectie van de Beierse Staatsbibliotheek, onderzocht de bronnen in Jezus in India: Het einde van een legende (München, 1985). In zijn samenvatting van zijn werk in 1993 in de Münchener Theologische Zeitschrift, de Nieuwtestamenticus Ferdinand Hahn schreef dat het verslag van Notovitch onomstotelijk als een vervalsing was ontmaskerd, en dat het manuscript ondanks langdurig zoeken nooit in Hemis was gevonden.

Wat geloven Ahmadi-moslims over Jezus in Kasjmir?

Een tweede Jezus-in-India-traditie komt voort uit een levende religieuze gemeenschap en verschilt op het centrale punt van die van Notovitch. Mirza Ghulam Ahmad (1835–1908), de stichter van de Ahmadiyya Moslim Gemeenschap, schreef Masih Hindustan Mein (Jezus in India) in het Urdu in 1899; het werd gepubliceerd na zijn dood, op 20 november 1908. De bewering is dat Jezus niet aan het kruis stierf. Hij overleefde het, legt de Engelse editie van de gemeenschap uit, en “reisde op zoek naar de ‘verloren schapen van het Huis van Israël’,” waarvan Ahmad geloofde dat ze zich in Afghanistan en Kasjmir hadden gevestigd. Ahmad probeerde dit te bewijzen aan de hand van de evangeliën, de Koran en hadith, medische boeken, geschiedenissen en mondelinge overlevering.

Zijn conclusie was duidelijk: Jezus “stierf op 120-jarige leeftijd in Srinagar, Kasjmir, waar zijn graf nog steeds te vinden is in de wijk Khanyar.” Dat graf is het Roza Bal (Rozabal)-heiligdom in Srinagar, waarvan de lokale traditie zegt dat het een profeet genaamd Yuz Asaf bevat. Het tijdschrift van de gemeenschap, The Review of Religions, leest de naam op deze manier: Yuz staat voor Yuzu, wat Jezus betekent, en “‘Asaf’ in het Hebreeuws betekent verzamelaar, namelijk degene die de verloren schapen van Israël moest verzamelen.”

Ahmad verwierp de versie van Notovitch. In de woorden van de uitgever van de gemeenschap hield hij vol “dat Jezus pas na de [poging tot] kruisiging naar India kwam en niet daarvoor,” dus de Ahmadi-leer zegt niets over de jeugd van Jezus. Het gaat over zijn leven na Golgotha. Voor Ahmadi-moslims heeft het ook religieus gewicht. De gemeenschap eert Ghulam Ahmad als “de Beloofde Messias en Mahdi,” en het argument van het boek, zegt de uitgever, was bedoeld om “zijn eigen claim om de Beloofde Messias te zijn” te ondersteunen. Als Jezus in Kasjmir stierf en niet uit de hemel zal neerdalen, dan is de beloofde Messias al gekomen, in Ahmad.

Ligt Jezus begraven in het Roza Bal-heiligdom in Srinagar?

Christenen en de meeste moslims zeggen nee, en het bewijs ervoor is laat. Het heiligdom is voor het eerst bekend uit een Kasjmiri geschiedenis uit 1747, die het het graf noemt van een buitenlandse profeet en prins genaamd Yuzasuf. De beheerders houden vol dat het het graf is van twee moslimheiligen. Borden buiten, Scroll.in rapporteerde in 2016, “dragen de namen van de twee heiligen, Youza Asaf en Syed Naseer-ud-Din,” en in 2024 vertelde een beheerder aan de Deccan Herald dat lokale handelaren het Jezus-verhaal verspreidden om toeristen te trekken. The Review of Religions antwoordt dat de lokale mening is veranderd. Het citeert rapporten uit 1899 van “honderden lokale bewoners die getuigden dat het graf aan Jezus Christus toebehoorde,” en stelt dat vijandigheid jegens Ahmadis de lokale bevolking sindsdien tegen het idee heeft gekeerd.

Het diepere meningsverschil met andere moslims ligt in de Koran. Ahmadis en andere moslims lezen vers 157, “zij doodden hem niet, noch kruisigden zij hem” (Saheeh International), beiden als de bewering dat Jezus niet aan het kruis stierf. Ze verschillen van mening bij het volgende vers: “Integendeel, Allah verhief hem tot Zichzelf” (Koran 4:158). De meeste moslims vatten dit op als dat God Jezus lichamelijk en levend heeft verheven, en dat hij zal terugkeren. Het is, zo geeft het Ahmadi-tijdschrift zelf toe, “een algemeen aanvaard geloof onder christenen en moslims” dat Jezus naar de hemel opsteeg “en dat zijn lichaam nooit begraven is.” Volgens die lezing is er geen graf van Jezus op aarde. Ahmad hield het tegenovergestelde vol: Jezus “ging niet naar de hemel, en er moet ook niet worden verondersteld dat hij ooit weer uit de hemel naar de aarde zal neerdalen.” Wat het christendom en de islam over het kruis leren, wordt vergeleken in Christendom versus Islam.

De naam Yuz Asaf heeft een lange weg achter zich. Een verhaal over het leven van de Boeddha reisde onder een andere naam naar het westen. De geleerde Jes P. Asmussen, in de Encyclopaedia Iranica, volgt het spoor vanuit India naar het Manicheïsche Middelperzisch, en vervolgens naar het Arabisch als het Boek van Belawhar en Būdāsaf. Georgische en vervolgens Griekse versies maakten er een christelijk verhaal van, dat in Europa bekend stond als Barlaam en Josaphat, met een christelijke prins als held. De Katholieke Encyclopedie van 1907 noemde het al “een gekerstende versie van een van de legendes van Boeddha.” Wat betreft de naam van de prins legt Asmussen uit dat het “een verbasterde gearabiseerde vorm is van bodhisattva, waarbij de beginletter b verkeerd werd gelezen als y.” De eigen folklore van Srinagar herinnert zich dit: hetzelfde 2016 Scroll.in rapport merkte op dat daar “de naam Yuzasuf wordt geassocieerd met de legende van Balauhar en Yuzasaf, waarin Yuzasaf een naam is voor Gautama Boeddha.” Hahn, die Grönbold samenvatte, oordeelde dat de naamsvergelijkingen achter de Kasjmir-theorie grotendeels berusten op klankovereenkomst, dat Yuzasaf niets met de naam Jezus te maken heeft, en dat de geciteerde Kasjmiri geschriften veel later zijn dan de eerste eeuw.

En de evangeliën vermelden de dood die de theorie ontkent. Toen de soldaten kwamen om de benen van de gekruisigde mannen te breken, bereikten ze Jezus en “zagen dat hij reeds gestorven was, zij braken zijn benen niet: Maar een van de soldaten doorstak zijn zijde met een speer, en terstond kwam er bloed en water uit” (Johannes 19:33–34). Voordat Pilatus het lichaam vrijgaf voor begrafenis, liet hij de centurio roepen en “vroeg hem of hij al lang dood was” (Marcus 15:44). Alle vier de evangeliën eindigen met Jezus dood, begraven en opgestaan. Geen enkel eindigt met een reis naar het oosten.

Wie populariseerde de theorie over Jezus in India?

Twee Duitstalige boeken deden het meeste om het in Europa te verspreiden, merkte Hahn op: Andreas Faber-Kaisers Jezus leefde en stierf in Kasjmir (1976) en Holger Kerstens Jezus leefde in India (“Jezus leefde in India”; München, 1983). Kersten voegde de twee tradities samen. Hij nam het verhaal van Notovitch voor de jeugd van Jezus, de Ahmadi-identificatie van het Roza Bal-graf voor zijn ouderdom, en daarnaast de visioenen van Dowling, en betoogde dat Jezus de kruisiging overleefde en in Kasjmir stierf. Hij ging nog verder door Jezus door de Krishna-traditie te lezen en hem een boeddhistische bodhisattva te noemen. Het boek van Grönbold behandelde deze beweringen een voor een, en Hahn besprak Kerstens boek er in 1993 naast. Geen van beide geleerden vond enige bron die Jezus vóór de negentiende eeuw aan India koppelt.

Wat het bewijs laat zien over elke bewering

Claim Eerst gemaakt Waarop het berust Wat onderzoek uitwees
Jezus studeerde in zijn jeugd in India Notovitch, 1894 Rollen voorgelezen in Hemis Hoofd-lama ontkende dit in 1895; er is er nooit een getoond
Soortgelijk materiaal gerapporteerd Abhedananda, 1922 Zijn reisverslag Geen manuscript getoond
Jezus onderwees in Jagannath en Benares Dowlings Aquarian Gospel “Akashic Records” Geen document om te onderzoeken
Jezus overleefde het kruis en ligt begraven in Srinagar Ghulam Ahmad, 1899 Evangeliën, Koran, hadith, medische boeken, geschiedenissen, mondelinge overlevering; het Roza Bal-heiligdom Heiligdom voor het eerst genoemd in 1747; beheerders zeggen moslimheiligen; naam herleid tot een Boeddha-legende

Welke discipel van Jezus ging naar India?

De apostel Thomas. De Sint-Thomaschristenen van Kerala leiden hun kerken naar hem terug en hebben deze traditie eeuwenlang in stand gehouden. De Malankara Orthodox-Syrische Kerk omschrijft zichzelf als “gesticht door de heilige Thomas, een van de twaalf apostelen van Jezus Christus, die in 52 na Christus naar India kwam.” De Syro-Malabar-katholieke Kerk vertelt het, in de woorden van haar bisdom in Canada, in meer detail: Thomas “kwam over zee en landde in 52 na Christus in Kodungalloor (Cranganore), de hoofdstad van het Chera-rijk,” stichtte zeven kerken in Kerala, trok vervolgens naar het oosten en “onderging het martelaarschap nabij de Little Mount in Tamilnadu.” De San Thome-basiliek in Chennai staat boven het graf dat door de beheerders als het zijne wordt vereerd, en stelt dat hij “in 72 na Christus in deze stad stierf.” Beide data zijn traditie. Hoe groot de christelijke gemeenschap in India vandaag de dag is, wordt uiteengezet in Christendom in India: feiten en statistieken.

De oudst bekende geschreven vorm van het verhaal is de Handelingen van Thomas, een Syrisch werk dat de historicus Adolf von Harnack dateerde in het begin van de derde eeuw. Het opent met de apostelen die de wereld onder elkaar verdelen door het lot te werpen: “India viel toe aan Judas Thomas, die ook de tweeling wordt genoemd.” Thomas weigert te gaan. Dus, in het verhaal, verkoopt de Heer hem als slaaf aan Abbanes, een koopman die door koning Gundaphorus was gestuurd om een timmerman te kopen, en schrijft de akte zelf uit: “Ik, Jezus, de zoon van Jozef de timmerman, erken dat ik mijn slaaf, Judas genaamd, heb verkocht aan u, Abbanes, een koopman van Gundaphorus, koning van de Indiërs.” Thomas geeft toe: “Ik zal gaan waar Gij wilt, Heer Jezus: Uw wil geschiede.” In de legende stuurt de zoon van de timmerman zijn weigerachtige apostel als timmerman naar India.

Een groot deel van de acts is een legende, maar de koning is echt. Gondophares, zoals historici hem spellen, regeerde in de eerste eeuw in het noordwesten van het subcontinent, over landen die nu in Afghanistan, Beloetsjistan, de Punjab en Sind liggen. Zijn munten dragen zijn naam, en een inscriptie gevonden bij Takht-i-Bahi, zoals de Catholic Encyclopedia het bewijsmateriaal in 1912 samenvatte, plaatst zijn regering van ongeveer 20 tot ten minste 46 na Christus. Of Thomas zelf dat hof of de kust van Kerala bereikte, kan geen enkel document uit de eerste eeuw bevestigen. Wat de traditie vasthoudt, is dat de man die tegen de verrezen Jezus zei: “Mijn Here en mijn God” (Johannes 20:28), dat geloof naar India bracht. De Sint-Thomaschristenen van Kerala dragen nog steeds zijn naam.

Wat deed Jezus tussen zijn 12e en 30e levensjaar?

Werkend, volgens het verslag van de evangeliën, en levend het gewone leven van een Joods huishouden in Galilea. Marcus noemt hem “de timmerman”, Matteüs “de zoon van de timmerman”, dus Jezus lijkt het beroep van Jozef te hebben gevolgd; of dat houtbewerking of breder bouwwerk betekende, is een vraag op zich. Hij hield de sabbat in de synagoge “zoals zijn gewoonte was”, ging met zijn familie naar Jeruzalem voor het Pascha, en groeide, in de woorden van Lucas, “in wijsheid en in grootte, en in genade bij God en de mensen.” Historici, christelijk of niet, vinden in geen enkele oude bron reden om hem verder weg te sturen.

De Zoon van God bracht het grootste deel van zijn leven door in één klein stadje, bij zijn beroep, onder mensen die dachten dat ze hem kenden. Die stilte is wat zijn buren deed vragen waar deze man “deze wijsheid en deze krachten” (Matteüs 13:54) vandaan had.





Reactie

  1. Avatar van John DeLuca
    John DeLuca

    Ik vind uw analyse van de verloren jaren van Jezus afwijzend en helemaal niet erg overtuigend.

    Het is bijna alsof u zich bedreigd voelt door nieuw bewijs van zijn verblijfplaats. U bent erg onzeker.

Een reactie plaatsen

Share to...