Eerwaarde is een titel, dienaar betekent dienaar, herder betekent herder

Reverend is een aanspreektitel in plaats van een functie, minister betekent dienaar en pastor betekent herder. Twee van de drie woorden beschrijven werk dat iemand doet, en de derde beschrijft de eer die iemand krijgt. Dat derde woord is ook het enige van de drie dat nooit in de Schrift voorkomt als titel voor een mens.

Dat is een goed beginpunt, want de verwarring die mensen over deze woorden hebben, gaat niet echt over de woordenschat.

Reverend komt van het Latijnse reverendus, “geëerd te worden”, en in de grammatica is het een bijvoeglijk naamwoord. Daarom plaatsen zorgvuldige schrijvers de Eerwaarde Jane Cole, net zoals ze zouden plaatsen de Edelachtbare, en waarom redacteuren huiveren bij “Hallo, Reverend”, ook al zegt iedereen het.

Tot de zeventiende eeuw had het woord niets met de geestelijkheid te maken. Het was simpelweg hoe je iemand noemde die in hoog aanzien stond. Langzaam dreef het af naar de geestelijkheid, en daar bleef het hangen.

De King James Bijbel gebruikt het woord precies één keer, in Psalm 111, waar het over God zegt: heilig en eerbiedwaardig is zijn naam. Sommige tradities hebben naar dat ene vers gekeken en geconcludeerd dat het woord aan God toebehoort en niet aan mensen mag worden uitgeleend. Anderen antwoorden, terecht, dat het Hebreeuws daar simpelweg betekent te vrezen, en dat het hele argument rust op een woord dat een vertaler in 1611 koos.

We zullen dat hier niet beslechten, maar het is de moeite waard om te weten dat een christen die weigert iemand Reverend te noemen, niet moeilijk doet; ze staan op een vers.

Minister is ook Latijn, en botter dan het klinkt. Het was het gewone woord voor een bediende, de tegenhanger van magister, de meester: de meester geeft de bevelen, en de minister haalt ze op.

Daarachter staat in het Nieuwe Testament het Griekse diakonos, het woord dat ons diaken geeft, en diakonos betekent een dienaar van de eenvoudigste soort, degene die aan tafel bedient. Paulus grijpt er voortdurend naar, en altijd met betrekking tot zichzelf. Hij is een diakonos van het evangelie, van het nieuwe verbond, van de kerk, en nooit noemt hij zichzelf de meester ervan.

Dus wanneer een methodistische of presbyteriaanse gemeente haar geestelijken ministers noemt, doet het woord precies waarvoor het gemaakt is. Het benoemt een positie door een taak te benoemen, en die taak is dienstbaarheid.

Pastor is Latijn voor herder, en het vertaalt het Griekse herders. Efeziërs somt de gaven op die Christus aan de kerk gaf: apostelen, profeten, evangelisten, pastors en leraren. Dat is de enige plaats in het Nieuwe Testament waar het zelfstandig naamwoord überhaupt voor een kerkleider wordt gebruikt.

Niemand leidt schapen vanaf de voorkant door tegen ze te schreeuwen; een herder loopt met ze mee, en het woord draagt dat beeld met zich mee. Petrus, die alles had ontkend en daarna drie keer op een strand was gevraagd of hij van iemand hield, krijgt te horen hoed mijn schapen. Later schrijft hij aan de oudsten en vertelt hen de kudde van God te hoeden die onder hen is, niet onder hen maar onder hen, gewillig en niet voor geld.

Van de drie woorden is het het warmste en het meest veeleisende, want in die wereld sliep een herder dwars voor de poort.

De meeste titels die de kerken nu gebruiken, kwamen later. De apostelen zelf gebruikten vier woorden:

episkopos, een opziener, wat bisschop wordt. presbyteros, een oudste, die langzaam in de mond van mensen sleet, zonder dat iemand het plande, totdat het priester werd. diakonos, een dienaar, wat diaken wordt. En herders, een herder, wat pastor wordt.

Twee van die woorden beschrijven een rang en twee beschrijven het werk. De vroege kerk gebruikte de eerste twee bijna door elkaar, en in één alinea van Handelingen noemt Paulus dezelfde mannen zowel oudsten als opzieners. Dat is de reden waarom kerkgenootschappen die hetzelfde hoofdstuk lezen, zich sindsdien zo verschillend hebben georganiseerd.

Is Eerwaarde een titel of een aanspreekvorm?

Strikt genomen is het geen van beide. Het is een aanspreektitel, een bijvoeglijk naamwoord dat aan een naam wordt toegevoegd. “Eerwaarde Sarah Miles” is correct en “Eerwaarde Miles” is gebruikelijk en algemeen geaccepteerd, maar “Eerwaarde” alleen gebruiken, zoals men “dokter” zou zeggen, is informeel en sommige geestelijken houden daar niet van. Als u het zekere voor het onzekere wilt nemen, spreek de persoon dan aan met het ambt, zoals Pastor, Vicaris of Vader, of simpelweg bij de naam.

Kan dezelfde persoon alle drie zijn?

Ja, en dat gebeurt de hele tijd. Een methodistische gemeente kan de Eerwaarde John Adams hebben, die door wijding predikant is en door aanstelling bij die kerk pastor. De drie woorden beantwoorden drie verschillende vragen: hoe hij wordt aangesproken, waartoe hij is gewijd en wat hij op een dinsdag doet.

Welke kerkgenootschappen gebruiken welke?

Baptistische en niet-confessionele kerken leunen op Pastor, en methodistische en presbyteriaanse kerken neigen naar Predikant. Anglicanen en episcopalen gebruiken Eerwaarde als aanspreektitel en priester, vicaris of rector als ambt. Katholieken en orthodoxen gebruiken Vader als aanspreekvorm, met Eerwaarde als de formele geschreven stijl. Dit zijn eerder gewoonten dan regels, en ze variëren van land tot land.

Vereist de Bijbel een van deze titels?

De Schrift vereist geen van deze. Het beschrijft wat deze mensen doen in plaats van voor te schrijven hoe ze moeten worden aangesproken, en het bevat een waarschuwing over de hele kwestie: Jezus vertelde zijn discipelen dat ze niet Rabbi, of vader, of meester genoemd moesten worden, omdat ze één leraar hadden en allemaal broeders waren. Kerken lezen dat sindsdien, de een wat letterlijker dan de ander.

We grijpen het vaakst naar deze woorden op de slechtste momenten: bij een graf, in een ziekenhuisgang om twee uur 's nachts, of aan een keukentafel wanneer een huwelijk uit elkaar valt en er eindelijk iemand is gebeld.

Niemand denkt op dat uur aan Latijn. Het woord is slechts de klink op de deur waar we op kloppen.

Toch zegt de oudste van de drie nog steeds het duidelijkst op wie we hopen aan de andere kant ervan: niet een meester maar een herder, die de weg naar huis in het donker kent en deze met ons bewandelt in plaats van de weg te wijzen.

• Gebeden voor het Lichaam van Christus
• Anglicanen versus katholieken: wat is het verschil?
• Wat de Church of England is