Wat is dispensationalisme? Welke kerken hangen het aan of wijzen het af

Denominaties vergelekenBekijk alle 117 artikelen in deze reeks

Dispensationalisme is een manier om de hele Bijbel te lezen die drie dingen stelt: God heeft de wereld bestuurd door een reeks afzonderlijke tijdperken, of dispensaties, meestal geteld als zeven; Israël en de kerk zijn twee afzonderlijke werken van God; en de beloften van land en koninkrijk die God aan Israël heeft gedaan, zullen worden ingelost aan de natie Israël zelf, wanneer Christus duizend jaar op aarde regeert. De meeste mensen die dit aanhangen, verwachten ook dat de kerk wordt opgenomen in de opname vóór een zevenjarige verdrukking.

De leer kreeg vorm in de negentiende eeuw met John Nelson Darby van de Plymouth Brethren, en vandaag de dag zul je het onderwezen zien op scholen zoals Dallas Theological Seminary en Calvary University en aangehangen in veel baptisten- en niet-confessionele kerken. Een presbyteriaanse commissie in 1944 en de Lutheran Church—Missouri Synod in 2004 hebben het bij naam beantwoord en afgewezen, evenals een onderwijssite binnen de Churches of Christ, terwijl katholieken, orthodoxen en de meeste oudere protestantse kerken het nooit hebben overgenomen, dus hun leerstellige documenten noemen het niet bij naam.

Beide kanten slaan toevallig hun Bijbel open bij hetzelfde hoofdstuk. Paulus vraagt: “Heeft God Zijn volk verstoten? Volstrekt niet,” en dan spreekt hij over een olijfboom, waarbij de heidense gelovige als een wilde olijf “tussen hen ingeënt” is en nu “deel heeft aan de wortel en de vettigheid van de olijfboom” (Romeinen 11:1, 17). Een dispensationalist leest verder tot “heel Israël zal zalig worden” (Romeinen 11:26) en ziet een natie wiens beloften nog op haar wachten. Een presbyteriaan of een lutheraan kijkt naar dezelfde boom en ziet één volk van God.

Sommige kerken onderwijzen het systeem, sommige hebben het bij naam beantwoord, en een groot aantal heeft er nooit over onderwezen, dus zoek je eigen kerk op en lees verder.

Kerk of familie	Dispensationalisme	De duizend jaren
Plymouth Brethren, waar het begon; Dallas Seminary en soortgelijke scholen	De oorsprong	Een toekomstige regering op aarde, met een hersteld Israël
Baptisten	Veelvoorkomend bij velen; Southern Baptists hebben “geen officieel standpunt”; Reformed Baptists hangen de verbondstheologie aan	Varieert
Niet-confessionele evangelischen	Geen enkele visie, hoewel het zeer gebruikelijk is	Varieert; een toekomstige heerschappij is gebruikelijk
Assemblies of God	Noemt het systeem nooit, maar onderwijst de “redding van het nationale Israël”	Een letterlijke heerschappij op aarde
Verenigde Pinksterkerk	Noemt het systeem nooit; Israël zal “opnieuw worden ingeënt”	De kerk zal met Christus regeren
Presbyteriaans en Gereformeerd	Eén verbond van genade; een presbyteriaanse commissie uit 1944 wees het bij naam af	Eén algemene opstanding op de laatste dag
Luthers (Missouri-synode)	Bij naam afgewezen; Israël en de kerk zijn niet twee toekomsten	Figuurlijk: Christus' heerschappij nu
Kerken van Christus	Eén onderwijssite wijst het bij naam af	Die site: figuurlijk, geen aards regime
Leger des Heils	Legt het uit en kiest geen partij	Geen algemene interpretatie
Katholiek	Geen onderwijs bij naam; één Volk van God	Millennialisme afgewezen
Oosters- en Koptisch-orthodox	Geen onderwijs bij naam; Israëls hoop vervuld in Christus en de Kerk	Koptisch: “niet letterlijk”
Verenigde Methodist	Niets in de leerstellige standaarden; de FAQ noemt de leer van Darby “losgekoppeld van de gevestigde christelijke leer”	Christus keert terug en oordeelt; geen duizendjarenplan
Anglicaans, Nazarener, United Church of Christ, Disciples	Geen onderwijs hierover	Christus keert terug en oordeelt; geen duizendjarenplan
Mennonitisch	Geen onderwijs bij naam; gelovigen zijn Abrahams nageslacht	Gods uiteindelijke overwinning; een nieuwe hemel en aarde
Evangelische Vrienden	Geen onderwijs bij naam	Christus keert terug als Koning; de gezegenden “leven voor eeuwig in de hemel”
Zevendedagsadventist	Geen onderwijs bij naam	Duizend jaar in de hemel
Heiligen der laatste dagen	Gebruikt het woord voor iets anders	Christus regeert persoonlijk op aarde
Jehovah’s getuigen	Het nieuwe verbond verving het oude	144.000 regeren vanuit de hemel over de aarde

Onze gratis tool, Vergelijk christelijke denominaties, plaatst willekeurig twee van de 23 kerken naast elkaar over deze vraag en 54 andere.

Het woord dat het systeem zijn naam geeft, is afkomstig van Paulus. Het komt vier keer voor in de King James Bijbel, en hij schreef ze alle vier. “Een bedeling van het evangelie is mij toevertrouwd,” vertelt hij aan de Korinthiërs (1 Korinthiërs 9:17). Aan de Efeziërs spreekt hij over “de bedeling van de genade van God” (Efeziërs 3:2) en kijkt hij vooruit naar “de bedeling van de volheid der tijden,” wanneer God “alle dingen in Christus onder één hoofd zal samenbrengen” (Efeziërs 1:10), en aan de Kolossenzen noemt hij zichzelf een dienaar “overeenkomstig de bedeling van God die mij gegeven is” (Kolossenzen 1:25). Niemand discussieert daar veel over. Toen de Presbyterian Church in de Verenigde Staten de kwestie in 1944 bestudeerde, concludeerde de commissie dat beide partijen het woord gebruiken om “een beheer” van Gods doel aan te duiden, en dat “ze verschillen van mening over de vraag wat er beheerd wordt.”

Je kunt het verschil zien zodra je de aantekening leest die C. I. Scofield bij Genesis 1:28 plaatste, waar de klassieke definitie vandaan komt: “Een bedeling is een tijdsperiode waarin de mens wordt getest op gehoorzaamheid aan een specifieke openbaring van Gods wil. In de Schrift worden zeven van dergelijke bedelingen onderscheiden.” Onschuld duurt tot de Zondeval, daarna Geweten van de Zondeval tot Noach, Menselijk Bestuur van Noach tot Abraham, Belofte van Abraham tot Mozes en Wet van Mozes tot Christus. Genade is het tijdperk van de kerk waarin we nu leven, en het Koninkrijk is de duizend jaar die nog moet komen. Dallas Theological Seminary noemt deze perioden in zijn doctrinale verklaring “rentmeesterschappen waarmee God Zijn doel op aarde beheert door middel van mensen onder wisselende verantwoordelijkheden,” en het leert dat elk ervan “eindigt in falen onder de respectievelijke test en in een daaropvolgend oordeel van God.”

Niet iedereen stopt bij zeven, of komt zo ver. Een dispensationalistische geleerde die schrijft voor The Gospel Coalition zegt dat sommigen “ergens tussen de vier en acht” tellen, en een leraar van Calvary Chapel die zichzelf dispensationalist noemt, waarschuwt zijn eigen achterban dat “omdat de Schrift deze onderscheidingen niet duidelijk maakt, wij ze niet dogmatisch moeten maken.”

De naam die er vanaf het begin aan verbonden is, is John Nelson Darby (1800–82), een Anglo-Ierse predikant. Hij werd een van de vroegste leiders van de Plymouth Brethren, en het was onder de Brethren dat de leer zich voor het eerst verspreidde, in het midden van de negentiende eeuw. De United Methodist Church zegt in een antwoord over de opname en de overtuigingen daaromheen dat “al deze termen in de negentiende eeuw zijn uitgevonden.” Degenen die het systeem verdedigen, wijzen verder terug, en het essay van The Gospel Coalition merkt een sterke hoop op voor het nationale Israël onder Engelse theologen uit de zeventiende en achttiende eeuw, die het dispensationalisme heeft overgenomen en verder heeft uitgebouwd.

Darby en andere predikanten van de Brethren brachten het naar Amerika, waar bijbelconferenties en de nieuwe bijbelinstituten het oppikten, en daarna kreeg het zijn boek. Cyrus Scofield, een predikant uit Dallas, begon in 1903 aan een referentiebijbel die Oxford University Press op 15 januari 1909 publiceerde, en de wereldwijde verkoop gedurende de twintigste eeuw bracht zijn aantekeningen, waaronder de zeven tijdperken, onder de aandacht van een groot aantal gewone lezers. Lewis Sperry Chafer, een bijbelleraar, richtte in 1924 een school op in Dallas die sinds 1936 de naam Dallas Theological Seminary draagt, en de eigen geschiedenis stelt dat “een premillennialistisch, dispensationalistisch begrip van de Schrift” centraal stond bij de oprichting ervan. Daarna kwamen de radio- en televisieleraren, en vervolgens Hal Lindsey’s The Late Great Planet Earth en de Left Behind romans, die beide bestsellers waren.

De zeven tijdperken krijgen de aandacht, maar wat voor het systeem het belangrijkst is, is de lijn die het trekt tussen Israël en de kerk, en Darby trok die zo duidelijk als maar kon. “Het heden is de bedeling van de roeping van een hemels volk, en als gevolg daarvan zet God Zijn aardse volk, de Joden, opzij. De Joodse natie zal nooit de kerk binnengaan,” zei hij in zijn lezing over Romeinen 11, en een paar regels later: “Israël, als natie, zal gered worden.” Scofield liep de verschillen één voor één na en concludeerde dat “in oorsprong, roeping, belofte, aanbidding, gedragsprincipes en toekomstige bestemming, alles contrast is.” Dallas Seminary leert nog steeds dat de kerk “begon met Pinksteren en onderscheiden is van Israël,” en toen de dispensationalistische geleerde Charles Ryrie zijn drie essenties van het systeem benoemde, zette hij dit onderscheid op de eerste plaats, vóór een letterlijke lezing van de hele Schrift en de heerlijkheid van God als het doel van de geschiedenis.

De redenering gaat terug naar wat God tegen Abraham zei: “Ik zal aan u en aan uw nageslacht na u het land waarin u een vreemdeling bent, heel het land Kanaän, tot een eeuwig bezit geven” (Genesis 17:8). Als die woorden betekenen wat ze zeggen, redeneert de dispensationalist, dan moeten de mensen die ze ontvingen op een dag ontvangen wat beloofd was, of zoals het essay van The Gospel Coalition het verwoordt: “God moet Zijn beloften vervullen bij de groep aan wie de beloften oorspronkelijk werden gedaan.” Dus wanneer Paulus schrijft dat “er voor een deel verharding over Israël is gekomen, totdat de volheid van de heidenen is binnengegaan” en direct doorgaat met “en zo zal heel Israël zalig worden” (Romeinen 11:25–26), horen Darby en zijn volgelingen de natie zelf.

De christenen aan de andere kant beroepen zich ook op Paulus. “En als u van Christus bent, dan bent u Abrahams nageslacht en naar de belofte erfgenamen,” vertelt hij aan de Galaten (Galaten 3:29). Hij herinnert de Efeziërs eraan dat zij ooit “vreemdelingen van het burgerschap van Israël” waren, en dat zij nu “geen vreemdelingen en bijwoners meer zijn, maar medeburgers van de heiligen” (Efeziërs 2:12, 19), en hij waarschuwt de Romeinen dat “niet allen die uit Israël voortgekomen zijn, Israël zijn” (Romeinen 9:6). Zij horen in die verzen één huishouden. Ligonier Ministries, een gereformeerd onderwijzend bedieningscentrum, zegt over de olijfboom: “Hij hakt hem niet om, en Hij plant geen nieuwe boom,” en het accepteert niet de naam die tegenstanders vaak aan deze visie geven: verbondstheologie “is niet, zoals sommige dispensationalisten beweren, ‘vervangingstheologie’,” omdat de kerk “de organische voortzetting is van het volk van God uit het Oude Testament.” Ieder van ons die Romeinen en Galaten samen leest, kan de aantrekkingskracht van beide voelen, aangezien dezelfde Paulus alles heeft geschreven.

Het argument is ook buiten de kerken van belang geweest. Britannica rekent dispensationalistisch geloof als een belangrijke drijvende kracht achter het christenzionisme, de beweging die een Joods thuisland steunt, en dispensationalisten hebben vaak gewezen op Gods belofte aan Abraham: “Ik zal zegenen wie u zegenen” (Genesis 12:3), als een reden om aan de kant van het Joodse volk te staan.

Naast de zeven tijdperken staat het systeem vooral bekend om de opname, en Dallas zet de volgorde van de gebeurtenissen voor ons uiteen. Het leert dat “de volgende grote gebeurtenis in de vervulling van de profetie de komst van de Heer in de lucht zal zijn,” wat Paulus’ belofte is dat wij “samen met hen in de wolken zullen worden opgenomen om de Heer in de lucht te ontmoeten” (1 Tessalonicenzen 4:17). Daarna, zo zegt het, komt “de vervulling van Israëls zeventigste week,” gelezen uit Daniël 9:27, een periode van zeven jaar van oordeel op aarde terwijl de kerk in de hemel is. Dan komt Christus terug in heerlijkheid, en Hij zal “Israël herstellen in haar eigen land en haar de realisatie van Gods verbondsbeloften geven,” in het koninkrijk dat Johannes zag, toen “zij leefden en regeerden met Christus duizend jaar” (Openbaring 20:4).

Sommige dispensationalisten plaatsen de opname later, in het midden of aan het einde van de verdrukking, en het essay van The Gospel Coalition stelt dat een opname vóór de verdrukking “geen essentiële leer” van het systeem is, ook al geloven de meeste aanhangers erin. Wat zij allemaal delen, is het geloof dat Christus terugkeert vóór de duizend jaar, wat de term premillennialisme betekent. “Hoewel niet alle premillennialisten dispensationalisten zijn, zijn alle dispensationalisten premillennialisten,” zegt het essay, en wat de dispensationalistische variant kenmerkt, is het geloof dat Israël als natie zal worden hersteld met een leidende rol onder de andere volken tijdens dat bewind.

Degenen die het vandaag de dag onderwijzen, doen dat niet allemaal op de manier van Darby, en geleerden verdelen de geschiedenis ervan in drie fasen: klassiek (van ongeveer 1830 tot de jaren 1940), herzien (van de jaren 1950 tot 1986) en progressief (sinds 1986). De vroege leraren spraken over twee volken van God, één met een aardse bestemming en één met een hemelse bestemming, en sommigen zeiden dat de Bergrede alleen bij het komende koninkrijk hoorde. Latere dispensationalisten lieten beide ideeën achter zich en leerden dat alle gelovigen van alle tijden één bestemming delen op een herstelde aarde, en dat de Bergrede vandaag de dag tot de kerk spreekt.

Het progressief dispensationalisme, uiteengezet door Craig Blaising en Darrell Bock in hun gelijknamige boek uit 1993, gaat het verst richting de andere kant. Het stelt dat de beloften aan Abraham en David en het nieuwe verbond al gedeeltelijk in de kerk worden vervuld, terwijl het nog steeds uitkijkt naar hun volledige vervulling wanneer Israël wordt gered en hersteld. Gedurende alle drie de fasen zijn twee zaken overeind gebleven: een toekomst voor het nationale Israël en een onderscheid tussen Israël en de kerk, en die twee zaken maken het tot dispensationalisme.

Het meest volledige antwoord is afkomstig van de gereformeerde kerken, omdat zij de hele Bijbel door een andere sleutel lezen: het ene verbond der genade. Verbondstheologie is het historische kader van de gereformeerde traditie, inclusief presbyterianen en veel gereformeerde baptisten, zoals we uitleggen op onze pagina over Baptistische en gereformeerde overtuigingen. De Westminster Confessie, de standaard van presbyteriaanse kerken, gebruikt het woord dispensaties en komt tot de tegenovergestelde conclusie: “Er zijn daarom niet twee verbonden der genade, die in wezen verschillen, maar één en hetzelfde, onder verschillende dispensaties.” Lang voor Darby had de Tweede Helvetische Confessie van 1566 de hoop op “een gouden eeuw op aarde vóór de Dag des Oordeels” al afgewezen.

In 1944 ontving de Presbyterian Church in the United States een rapport van een commissie die was aangesteld om te vragen of het dispensationalisme overeenstemde met haar Confessie, en het antwoord van de commissie was unaniem. Het dispensationalisme, zo stelde zij, “is niet in overeenstemming met het systeem van de leer zoals uiteengezet in de Confessie van het Geloof, niet primair of enkel op het gebied van de eschatologie, maar omdat het het hart van de theologie van onze Kerk aanvalt, wat ongetwijfeld een theologie van één Verbond der Genade is.” Presbyterianen belijden in de Westminster Larger Catechism dat “er op de laatste dag een algemene opstanding van de doden zal zijn, zowel van de rechtvaardigen als de onrechtvaardigen,” en de commissie, kijkend naar wat de Confessie zegt over de dag des oordeels, stelde dat deze “geen veelheid aan opstandingen en oordelen toelaat zoals onderwezen door vele dispensationalisten.” Het rapport, gedrukt in de notulen van de Algemene Vergadering van dat jaar, noemt zichzelf “slechts een interpretatieve verklaring die door de Presbyteries kan worden gebruikt zoals zij dat wijs achten,” en stelt dat het niet “moet worden beschouwd als enige kritiek op het premillennialisme als zodanig.” Chafer had het antwoord vanuit Dallas al gegeven, en het rapport drukt het af: “geen enkel dergelijk verbond wordt in de Bijbel genoemd of getoond.”

De commissie beschuldigde het systeem er ook van dat het meer dan één manier van redding leert. Het dispensationalisme, zo stelde zij, “leert dat mensen in andere dispensaties gered zijn door” wettische gehoorzaamheid, en zij wees op een Scofield-noot die sprak over “wettische gehoorzaamheid als de voorwaarde voor redding.” Dispensationalisten ontkennen dat in duidelijke bewoordingen. Dallas leert dat “de dispensaties geen manieren van redding zijn” en dat “redding in de goddelijke berekening altijd door genade door geloof is en rust op de basis van het vergoten bloed van Christus.” De leraar van Calvary Chapel is het eens met Dallas en geeft de fout toe waar hij voor waakt: “Sommige dispensationalisten wekken de indruk dat redding vóór Jezus door werken was.”

De Lutheran Church—Missouri Synod beantwoordde het systeem direct in 2004, door in haar rapport te zeggen Een lutherse reactie op de “Left Behind”-serie dat “de Bijbel de leer niet ondersteunt dat God een speciaal plan heeft om Joden tot geloof in Christus te brengen,” en de reden die zij geeft, brengt ons terug bij de olijfboom: “als het gaat om Gods heilsplan is er geen verschil tussen Jood en heiden, Israël en de kerk.” Onder de Churches of Christ hebben we het woord van één leraar om op af te gaan, dus we moeten het als één stem onder hen horen. Christian Courier, zijn onderwijssite onder de Churches of Christ, zegt dat “Er geen belofte is van het ‘herstel’ van Israël, zoals beweerd door dispensationalisten en premillennialisten.”

Lutheranen van de Missouri Synod begrijpen de duizend jaar, zegt de FAQ van de synode, als “een figuurlijke verwijzing naar Christus’ heerschappij hier en nu in de harten en levens van gelovigen.” Christian Courier leest het getal ook als een figuur, en voor zijn lezers in de Churches of Christ zegt het dat de “duizend” van Openbaring 20 “de volledigheid van de overwinning van de Heiland over zijn vijanden aanduidt; er is geen verwijzing naar een aards regime.”

Baptisten zijn erover verdeeld, want het dispensationalisme is gebruikelijk in de bredere baptistenwereld, terwijl gereformeerde baptisten in plaats daarvan de verbondstheologie aanhangen. De Southern Baptist Convention zegt over de eindtijd: “Er is geen officieel standpunt in de SBC buiten wat u vindt in The Baptist Faith and Message.” Niet-confessionele kerken hebben ook geen enkelvoudige visie op de eindtijd, maar zoals we beschrijven op onze pagina over niet-confessionele kerken, dispensationalistisch premillennialisme is uiterst gebruikelijk onder hen.

In hun beleidsnota uit 2024, Premillennialistische eschatologie, komen de Assemblies of God het dichtst bij de dispensationalistische kalender zonder het woord ooit te gebruiken. Ze onderwijzen een letterlijk duizendjarig rijk en stellen dat de heerschappij van Christus de “redding van het nationale Israël” zal betekenen. Ze voegen er zorgvuldig aan toe dat dit “niet betekent dat het Joodse volk van vandaag Christus niet nodig heeft als Verlosser en Messias”, en hetzelfde document vermeldt dat hun Algemene Raad in 1937 de leer verwierp dat christenen een volledige verdrukking van zeven jaar zullen doormaken. Oneness-pinkstergelovigen van de United Pentecostal Church stellen in hun document uit 2005, De komst van de Heer, dat de kerk “met Christus zal regeren in het Millennium”, en dat “hoewel Israël gedeeltelijk verblind is, er een tijd zal komen dat zij opnieuw geënt zullen worden”, wat opnieuw verwijst naar de boom van Paulus. Over de timing van de komst van de Heer staan zij “diversiteit in opvattingen” toe.

De Katholieke Kerk heeft geen leer over dispensationalisme bij naam, en haar Catechismus zegt over het ene volk van God dat “Men treedt het Volk van God binnen door geloof en doopsel” (804), terwijl er aan het einde een plaats voor Israël behouden blijft, aangezien de komst van Christus “op elk moment van de geschiedenis opgeschort is totdat hij erkend wordt door ‘heel Israël’” (674). Katholieken hebben een steviger woord over de duizend jaren, want hun Catechismus zegt dat de Kerk “zelfs gemodificeerde vormen van deze vervalsing van het komende koninkrijk onder de naam millenniarisme heeft verworpen” (676), en we bekijken dat nader in wat katholieken geloven over de opname.

De Orthodox Church in America bespreekt het dispensationalisme niet, en haar boek Het orthodoxe geloof leert dat de traditie van het Oude Testament “vervuld, voltooid en overstegen wordt in de tijd van de Messias en in de christelijke Kerk”, en dat het Koninkrijk van God “aan het einde der tijden met kracht zal komen”. Het Koptisch-orthodoxe bisdom van het zuiden van de Verenigde Staten noemt het systeem evenmin, maar leert in haar gepubliceerde antwoorden dat na Christus “het beloofde land niet meer op aarde is, maar in het koninkrijk der hemelen”, en dat “De duizend jaren niet letterlijk zijn, maar de periode zijn waarin we nu leven.”

De meeste oudere protestantse kerken hebben het dispensationalisme nooit overgenomen, en we moeten wat zij erover hebben gezegd niet oprekken tot meer dan het is. Anglicaanse kerken hebben geen leer over dispensationalisme, en het dichtst dat ze erbij komen is Artikel VII van de Dertig Artikelen, “Het Oude Testament is niet in strijd met het Nieuwe”, terwijl de Catechismus van de Episcopal Church alleen zegt: “Wij geloven dat Christus in heerlijkheid zal komen om de levenden en de doden te oordelen.” De United Methodist Church zegt over de opname en het duizendjarig rijk: “U zult geen enkele leer” daarover vinden “onder de leerstellige standaarden van de United Methodist Church”, en hetzelfde antwoord noemt “premillennial dispensationalisme” onder de termen die zij toeschrijft aan Darby en zegt dat zijn leer “losgekoppeld raakte van de gevestigde christelijke leer”. Voor het einde zelf zeggen de Methodist Articles of Religion dat Christus in de hemel zit “totdat hij terugkeert om alle mensen op de laatste dag te oordelen.”

De Church of the Nazarene houdt zich niet bezig met dispensationalisme, en haar geloofsartikelen noemen de Kerk “het verbondsvolk van God, vernieuwd in Christus” en zeggen dat God de hemel en de aarde zal vernieuwen “in de nieuwe schepping waar Hij eeuwig zal wonen met Zijn verloste volk”. Ook de United Church of Christ heeft geen leer over dispensationalisme, en onder haar erfgoeddocumenten zegt de Heidelbergse Catechismus dat de Zoon van God zijn gemeenschap verzamelt “van het begin van de wereld tot haar einde”, terwijl de Evangelical Catechism van 1929 zegt dat “Het Koninkrijk van God de heerschappij van God is, gevestigd in de harten en levens van mensen.” De Christian Church (Disciples of Christ) heeft het dispensationalisme evenmin behandeld, maar haar identiteitsverklaring zegt: “Wij anticiperen op Gods komende koninkrijk”, en een resolutie van de Algemene Vergadering uit 1989 beantwoordt de vraag die Paulus stelde toen hij over de boom begon te spreken, door te zeggen dat “Gods verbond met het Joodse volk niet is verbroken.”

Mennonieten hebben geen leer over dispensationalisme bij naam, maar u kunt het woord van Paulus aan de Galaten horen wanneer de Mennonite Confession of Faith uit 1963 zegt dat “Vandaag de dag het geestelijke ‘zaad van Abraham’ degenen zijn die geloof in Christus hebben”, en de Confession of Faith in a Mennonite Perspective (1995) kijkt uit naar “een nieuwe hemel en een nieuwe aarde” waar “het volk van God met Christus zal regeren”. Evangelical Friends hebben evenmin een leer over dispensationalisme, en de Richmond Declaration van 1887, die in hun Faith and Practice staat, zegt in het gedeelte over het Avondmaal dat het nieuwe verbond “niet volgens het oude” is. Bij zijn komst, zeggen Evangelical Friends in hetzelfde boek, zal Christus “terugkeren in kracht als Koning der koningen”, en “De gezegenden zullen voor eeuwig in de hemel leven.”

Het Leger des Heils Handboek van de Leer legt het systeem uit en laat het oordelen achterwege, zeggende dat “Dispensationalisten de premillennialistische visie verder doortrekken” en dat het millennium “geen universele acceptatie geniet onder christenen, noch is er een gemeenschappelijke interpretatie.”

Zevendedagsadventisten leren niets over dispensationalisme bij naam, maar hun Fundamental Belief 12 zegt dat de kerk staat “In continuïteit met het volk van God in de tijden van het Oude Testament”, en zij geloven dat de geredden met Christus regeren gedurende de duizend jaren in de hemel en niet op aarde. Latter-day Saints verwachten hem wel op aarde, en leren dat “Het huis van Israël in de laatste dagen vóór de komst van Christus zal worden verzameld”, en dat hij daar dan persoonlijk zal regeren. Het woord dispensatie betekent voor hen iets heel anders, en hun Guide to the Scriptures zegt dat het “een tijdsperiode is waarin de Heer ten minste één gemachtigde dienaar op aarde heeft die de sleutels van het heilig priesterschap draagt.” Jehovah's Getuigen leren dat de 144.000 gedurende de duizend jaren vanuit de hemel over de aarde zullen regeren, en dat het bloed van Jezus “een ‘nieuw verbond’ tot stand bracht dat het verbond tussen Jehovah God en de oude natie Israël verving.”

Het Leger des Heils Handboek van de Leer zegt over deze uiteenlopende opvattingen: “Ons beste antwoord is om te zwijgen voor het mysterie, vertrouwend op de goede bedoelingen van een liefdevolle God en op de verlossing die in Jezus Christus wordt aangeboden.” Paulus komt op ongeveer hetzelfde punt uit. Wanneer hij klaar is met de takken en de wortel, stopt hij met uitleggen en begint hij te prijzen: “O, diepte van rijkdom, zowel van wijsheid als van kennis van God, hoe ondoorgrondelijk zijn Zijn oordelen en onnaspeurlijk Zijn wegen!” (Romeinen 11:33).

---

• Vergelijk christelijke denominaties: wat 23 kerken leren over 55 vragen
• Wat de Bijbel zegt over de opname, in 1 Tessalonicenzen 4
• De rol van Israël in de eindtijd
• Het verbond dat God met Abraham sloot
• Wat het nieuwe verbond is
• Hoe pinkster- en methodistische overtuigingen verschillen

Meer uit deze reeksDenominaties vergelekenBekijk alle 117 artikelen