Denominaties vergeleken135 artikelen

Wat is Sola Scriptura? Schrift en Traditie in elke kerk



  • Sola scriptura is Latijn voor “alleen de Schrift”, en het betekent dat de Bijbel de enige regel is waaraan elke andere leer onderworpen is.
  • Luther hield hieraan vast in Worms op 18 april 1521, toen hij zei dat hij “noch de paus, noch de concilies alleen” geloofde.
  • Luthersen, presbyterianen, anglicanen, baptisten, pinkstergelovigen en de meeste evangelischen hangen dit aan, en zij behouden de geloofsbelijdenissen en hun confessies als getuigen en gidsen onder de Bijbel.
  • Katholieken, oosters-orthodoxen en koptische christenen ontvangen de Schrift samen met de Traditie van de kerk, en katholieken kijken naar de bisschoppen met de paus om beide te interpreteren.
  • Methodisten stellen de Schrift voorop en lezen deze met traditie, ervaring en rede, en quakers noemen de Bijbel een secundaire regel onder de Heilige Geest.
  • Heiligen der laatste dagen ontvangen ook het Boek van Mormon en verdere openbaring, en Jehova's getuigen hebben een Besturend Lichaam dat beslissingen neemt voor hun gemeenten, waarvan de leden, zo zeggen zij, naar de Bijbel kijken voor leiding onder Christus als Hoofd.
  • Beide kanten openen dezelfde Bijbel, van 2 Timoteüs 3:16 tot 2 Tessalonicenzen 2:15, en beiden kunnen vroege schrijvers citeren zoals Cyrillus van Jeruzalem en Basilius.
Denominaties vergelekenBekijk alle 135 artikelen in deze reeks

Sola scriptura is Latijn voor “alleen de Schrift”. Het is de overtuiging van de Reformatiekerken dat de Bijbel de enige regel is waaraan elke andere leer wordt getoetst, zodat geloofsbelijdenissen, concilies, de oude schrijvers van de kerk en de prediker op de kansel er allemaal verantwoording aan afleggen, en niets van een christen mag worden geëist als geloofsartikel dat niet daaruit kan worden bewezen. Luthersen, presbyterianen, anglicanen, baptisten, pinkstergelovigen en de meeste evangelischen hangen dit aan, en methodisten stellen de Schrift voorop terwijl ze deze lezen met traditie, ervaring en rede. Katholieken, oosters-orthodoxen en koptische christenen ontvangen de Schrift samen met de Traditie van de kerk. Quakers stellen de Heilige Geest boven het geschreven woord. Heiligen der laatste dagen ontvangen het Boek van Mormon en voortdurende openbaring naast de Bijbel, en Jehova's getuigen hebben een Besturend Lichaam dat beslissingen neemt voor hun gemeenten, hoewel ze zeggen dat de leden ervan “niet de leiders van onze organisatie zijn” en dat Christus het Hoofd is.

Elk van deze kerken eert de Bijbel, dus de vraag tussen ons is nauwer dan het op het eerste gezicht lijkt. We vragen of Gods woord ons ook bereikt via de levende Traditie van de kerk, en wie uiteindelijk mag zeggen wat de Schrift betekent.

Kerk Alleen de Schrift? In eigen woorden
Katholiek Nee: Schrift en Traditie, geïnterpreteerd door het leergezag “Niet alleen uit de Heilige Schrift”
Oosters-Orthodox Nee: de Bijbel binnen de Heilige Traditie “De Bijbel neemt de eerste plaats in”
Koptisch-Orthodox Nee: Traditie getoetst door de Bijbel “De basisbron van het ene geloof is de Heilige Bijbel”
Luthers Ja De Schriften “alleen”; geloofsbelijdenissen als “getuigen”
Presbyteriaans en Gereformeerd Ja Westminster Confessie: “De Heilige Geest sprekend in de Schrift”
Anglicaans en Episcopalen Ja, voor wat nodig is om gered te worden Dertig Artikelen: “Bevat alle dingen die nodig zijn voor redding”
Baptist Ja “Het enige gezag voor geloof en praktijk”
Nazarener, Leger des Heils, evangelisch Ja Leger des Heils: de Schriften “vormen de enige goddelijke regel”
Pinkstergemeente (Assemblies of God) Ja “Bepalend voor geloof en gedrag”
Oneness Pinkstergemeente Ja “Het enige door God gegeven gezag”
Church of Christ, Disciples of Christ De Bijbel, zonder geloofsbelijdenis als toetssteen Churches of Christ: “Geen ander handboek of discipline”
Verenigde Kerk van Christus De Bijbel, met geloofsbelijdenissen als getuigen Geloofsbelijdenissen als “getuigenissen, maar geen toetsstenen”
Mennonieten en Amish De Schrift als standaard, gezamenlijk gelezen Mennonitisch: traditie “getoetst en gecorrigeerd door het licht van de Heilige Schrift”
Methodistisch De Schrift eerst, samen met traditie, ervaring en rede “Het primaat van de Schrift”
Zevendedagsadventist Ja; Ellen White een geïnspireerde gids daarvoor “De hoogste, gezaghebbende en onfeilbare openbaring”
Quaker Nee: de Geest eerst, de Schrift als secundaire regel “Ondergeschikt aan de Geest”
Heiligen der laatste dagen Nee: ook het Boek van Mormon en voortdurende openbaring “Voor zover het correct vertaald is”
Jehovah’s getuigen De Bijbel, met een Besturend Lichaam dat beslissingen neemt De leden “kijken naar de Bijbel voor leiding”

Onze gratis tool, Vergelijk christelijke denominaties, plaatst willekeurig twee van de 23 kerken naast elkaar over waar elk zijn gezag vindt, en over 54 andere vragen.

Wat betekent sola scriptura?

De Lutheranen vatten het samen in één zin in de Concordantieformule, die deel uitmaakt van hun Concordantieboek: “Wij geloven, onderwijzen en belijden dat de enige regel en standaard waaraan alle dogma's samen met [alle] leraren moeten worden getoetst en beoordeeld, de profetische en apostolische Schriften van het Oude en Nieuwe Testament alleen zijn.” Lees een paar regels verder en ze behouden de geloofsbelijdenissen. Lutheranen verbinden zich aan de Apostolische, de Niceense en de Athanasiaanse Geloofsbelijdenis, en ze beschouwen de geschriften van latere leraren als “getuigen”, die “geen rechters zijn, zoals de Heilige Schrift dat wel is, maar slechts een getuigenis en verklaring van het geloof.” Dus de Bijbel alleen fungeert als rechter, en de geloofsbelijdenissen spreken nog steeds, zoals getuigen dat doen.

Presbyterianen en de Gereformeerde kerken verwoorden het in de Westminster Confessie: “De gehele raad van God met betrekking tot alle dingen die nodig zijn voor Zijn eigen heerlijkheid, de redding van de mens, geloof en leven, is ofwel uitdrukkelijk in de Schrift uiteengezet, of kan door goede en noodzakelijke gevolgtrekking uit de Schrift worden afgeleid: waaraan nimmer iets mag worden toegevoegd, hetzij door nieuwe openbaringen van de Geest, hetzij door menselijke tradities” (1.6). Wanneer christenen ruziën, vertelt dezelfde Confessie hun waar ze met die ruzie heen moeten, naar “de Heilige Geest sprekend in de Schrift” (1.10).

Degenen die deze leer aanhangen, zijn voorzichtig om te zeggen wat ze niet claimt. John MacArthur, schrijvend voor Ligonier Ministries, zegt dat het “geen bewering is dat alle waarheid van elke soort in de Schrift te vinden is,” en Southern Baptists behouden hetzelfde evenwicht in de verklaring over belijdenissen die ze voor het eerst aannamen in 1925 en nog steeds afdrukken aan het begin van de Baptist Faith and Message van 2000: “Dat het enige gezag voor geloof en praktijk onder Baptisten de Schriften van het Oude en Nieuwe Testament zijn. Belijdenissen zijn slechts gidsen bij de interpretatie en hebben geen gezag over het geweten.” Je kunt de naam solo scriptura tegenkomen, die sommige schrijvers gebruiken voor een Bijbel die gelezen wordt zonder geloofsbelijdenis, confessie of leraar ernaast. De lutherse en baptistische verklaringen hierboven behouden hun geloofsbelijdenissen en confessies als getuigen en als gidsen.

Waar komt sola scriptura vandaan?

Het moment dat de meesten van ons zich herinneren is Maarten Luther op de Rijksdag van Worms. Ongeveer vijfentwintig van zijn boeken lagen op een bank voor hem, en hem werd gevraagd of hij zou herroepen wat erin stond. Op donderdag 18 april 1521 gaf hij zijn antwoord, in zowel het Duits als het Latijn: “Tenzij ik word weerlegd en overtuigd door getuigenissen van de Schrift of door duidelijke argumenten (aangezien ik noch de paus, noch de concilies alleen geloof; omdat het duidelijk is dat zij vaak hebben gedwaald en zichzelf hebben tegengesproken), ben ik overwonnen door de Heilige Schrift die ik citeer, en mijn geweten is gebonden aan het woord van God: ik kan en wil niets herroepen, omdat het onveilig en gevaarlijk is om iets tegen het geweten in te doen.” Hij wilde zijn geweten niet “alleen” op pausen en concilies laten rusten, omdat hij geloofde dat zij hadden gedwaald. Zei hij ook het beroemde “Hier sta ik”? Luthers eigen Latijnse aantekeningen bevatten alleen “God helpe mij,” en historici verschillen van mening over de rest. De historicus Philip Schaff dacht dat Luther de zin in het Duits zei, althans in essentie, hoewel hij opmerkt dat de woorden “Ik kan niet anders” niet tot een vroege bron kunnen worden herleid. Zestien jaar later, in de Schmalkaldische Artikelen van 1537, schreef hij het principe op als een regel: “Het Woord van God zal geloofsartikelen vaststellen, en niemand anders, zelfs geen engel.”

Beide kanten kunnen veel verder teruggaan dan Luther. Irenaeus van Lyon schreef in Tegen de Ketterijen dat de apostelen eerst het Evangelie hardop predikten en het later “aan ons overleverden in de Schriften, om de grondslag en steunpilaar van ons geloof te zijn,” en hij wist ook van hele naties die het geloof bewaarden “zonder papier of inkt.” In de vierde eeuw zei Cyrillus van Jeruzalem tegen de mensen die hij onderwees: “Schenk zelfs aan mij, die u deze dingen vertel, geen absoluut geloof, tenzij u het bewijs van de dingen die ik aankondig ontvangt uit de Goddelijke Schriften.” In dezelfde eeuw schreef Basilius de Grote over wat de kerk bewaart: “sommige bezitten we afgeleid van schriftelijk onderwijs; andere hebben we ontvangen, aan ons overgeleverd in een mysterie door de traditie van de apostelen; en beide hebben in relatie tot de ware religie dezelfde kracht.” Welk geschrift, vroeg hij, heeft ons geleerd om “ons bij het gebed naar het Oosten te wenden”? Protestanten horen hun eigen overtuiging in Cyrillus, katholieken en orthodoxen horen de hunne in Basilius, en de twee mannen schreven in dezelfde eeuw.

Staat sola scriptura in de Bijbel?

Degenen die dit aanhangen, beginnen met wat Paulus aan Timoteüs schreef: “en dat gij van kindsbeen af de heilige schriften kent, die u wijs kunnen maken tot zaligheid door het geloof in Christus Jezus. Al de Schrift is door God ingegeven en is nuttig tot lering, tot weerlegging, tot verbetering, tot opvoeding in de rechtvaardigheid: opdat de mens Gods volkomen zij, tot alle goed werk volkomen toegerust” (2 Timoteüs 3:15–17), de verzen die de Church of the Nazarene onder haar artikel over de Schrift plaatst. Ze lezen verder naar Paulus' waarschuwing aan de Galaten, die de Concordantieformule citeert: “doch al zouden wij, of een engel uit de hemel, u een evangelie verkondigen, afwijkend van hetgeen wij u verkondigd hebben, die zij vervloekt” (Galaten 1:8). En ze herinneren zich dat Jezus de Farizeeën berispte omdat zij “het woord van God krachteloos maken door uw overlevering, die gij overgeleverd hebt” (Marcus 7:13), een vers waar de Mennonite Church USA naar verwijst.

Katholieken slaan een paar bladzijden om naar Paulus' tweede brief aan de Tessalonicenzen: “staat dan vast en houdt de overleveringen, die gij door ons geleerd zijt, hetzij door woord, hetzij door brief” (2 Tessalonicenzen 2:15). Door woord, of door brief: het Tweede Vaticaans Concilie, in zijn constitutie Dei Verbum uit 1965, leest dit als dat de apostelen “de gelovigen waarschuwen om vast te houden aan de tradities die zij hebben geleerd, hetzij mondeling, hetzij schriftelijk.” De Catechismus van de Katholieke Kerk voegt eraan toe dat “de eerste generatie christenen nog geen geschreven Nieuw Testament had.” En Johannes eindigt zijn Evangelie door te zeggen dat als alles wat Jezus deed “één voor één geschreven zou worden, ik meen dat zelfs de wereld zelf de boeken die geschreven zouden worden niet zou kunnen bevatten” (Johannes 21:25). Dus beide kanten openen dezelfde Bijbel, en wat hen verdeelt is of de brieven en evangeliën van de apostelen het geheel zijn van wat de apostelen hebben overgeleverd.

Waarom geloven katholieken niet in sola scriptura?

De Katholieke Kerk leert dat de Schrift en de Traditie ons samen bereiken, en haar Catechismus zegt duidelijk dat de Kerk “haar zekerheid over alle geopenbaarde waarheden niet uitsluitend uit de heilige Schrift put” (paragraaf 82). In de woorden van Dei Verbum vloeien zij beide “voort uit dezelfde goddelijke bron, vloeien op zekere wijze samen tot een eenheid en streven naar hetzelfde doel”, en de Catechismus vervolgt dat “de heilige Traditie, de heilige Schrift en het leergezag van de Kerk zo nauw met elkaar verbonden en verenigd zijn, dat de een niet zonder de andere kan bestaan” (paragraaf 95). Het werk van interpretatie behoort toe “aan de bisschoppen in gemeenschap met de opvolger van Petrus, de bisschop van Rome” (paragraaf 85), en dat leerambt, zo voegt de Catechismus eraan toe, “staat niet boven het Woord van God, maar is er de dienaar van” (paragraaf 86).

Het Concilie van Trente had op 8 april 1546, vijfentwintig jaar na Worms, hetzelfde gezegd. De vierde zitting leerde dat de waarheid van het Evangelie “vervat is in de geschreven boeken en de ongeschreven tradities” die door de apostelen zijn overgeleverd, en dat de Kerk beide “met een gelijke vroomheid en eerbied” ontvangt. Die zitting benoemde ook de boeken van de Bijbel, die onze pagina over de vierde zitting van het Concilie van Trente volledig opsomt.

Wat onderwijzen orthodoxe en koptische christenen?

De oosters-orthodoxen spreken liever niet over de Schrift en de Traditie als twee afzonderlijke zaken, omdat voor hen de Bijbel binnen de Traditie leeft. De Orthodoxe Kerk in Amerika leert in haar boek The Orthodox Faith dat de Heilige Traditie “niet louter een verzameling literatuur is. Het is integendeel het totale leven en de ervaring van de gehele Kerk, overgedragen van plaats naar plaats en van generatie op generatie.” Binnen dat leven “neemt de Bijbel de eerste plaats in”, en daarna komen de liturgie en het gebed, de concilies, de kerkvaders, de levens van de heiligen, de canons en de iconen, en “geen van deze staat op zichzelf.”

De Koptisch-Orthodoxe Kerk spreekt via paus Shenouda III, die in zijn Comparative Theology schreef: “De basisbron van het ene geloof is de Heilige Bijbel.” De uitspraken van de heiligen, de geloofsbelijdenissen van de concilies en de rituele boeken van de kerk zijn de andere bronnen, en samen worden zij “in hun geheel ‘Kerkelijke Traditie’ genoemd”, maar de Traditie moet één test doorstaan: “Het criterium waarmee we de nauwkeurigheid van de Traditie valideren, is de belangrijke voorwaarde dat deze in overeenstemming is met de Heilige Bijbel.” Hiervoor citeert hij Galaten 1:8, de waarschuwing over een engel uit de hemel, wat precies het vers is dat de lutherse Concordieformule citeert voor de Schrift alleen. Dus een Kopt en een lutheraan staan op hetzelfde vers en trekken er verschillende lijnen uit.

Welke kerken geloven in sola scriptura?

Anglicanen en episcopalen houden hieraan vast in Artikel VI van de Negenendertig Artikelen, bevestigd in 1571: “De Heilige Schrift bevat alles wat nodig is voor de zaligheid: zodat al wat daarin niet gelezen wordt, noch daardoor bewezen kan worden, van niemand geëist mag worden dat het geloofd moet worden als een geloofsartikel, of als vereist of noodzakelijk voor de zaligheid beschouwd moet worden.” Hetzelfde artikel plaatst de boeken die katholieken deuterocanoniek noemen een stap lager: “de Kerk leest deze wel voor het voorbeeld van het leven en de onderrichting in de zeden; maar zij past ze niet toe om enige leerstelling vast te stellen.” Onze pagina over hoe de canon van de Bijbel is samengesteld vertelt hoe de kerken ertoe kwamen die boeken anders te tellen.

De kerken die na de Reformatie ontstonden, blijven terugkeren naar dezelfde paar woorden, en het woord dat we het meest horen is “alleen”. De eerste geloofsbelijdenis van het Leger des Heils stelt dat de Schriften “alleen de goddelijke regel voor het christelijk geloof en de praktijk vormen.” Oneness-pinkstergelovigen in de United Pentecostal Church International zeggen: “De Bijbel is de enige door God gegeven autoriteit die de mens bezit.” Niet-confessionele en evangelische kerken hebben geen enkele geloofsbelijdenis, maar de National Association of Evangelicals, wiens verklaring de vergelijkingstool voor hen gebruikt, zegt: “Wij geloven dat de Bijbel het geïnspireerde, het enige onfeilbare, gezaghebbende Woord van God is.”

Anderen spreken over wat de Schrift beslecht. De Kerk van de Nazarener gelooft dat de 66 boeken “onfeilbaar de wil van God met betrekking tot ons openbaren in alle dingen die nodig zijn voor onze zaligheid”, en pinkstergelovigen in de Assemblies of God leren dat “alles wat de Bijbel bevestigt en leert waar is” en dat “het bepalend is voor geloof en gedrag.” Zevendedagsadventisten grijpen naar het woord “hoogste”: “De Heilige Schriften zijn de hoogste, gezaghebbende en onfeilbare openbaring van Zijn wil.” Zij geloven ook “dat God Ellen G. White inspireerde”, en hun Generale Conferentie behandelt haar geschriften als “een geïnspireerde gids voor de betekenis van teksten”, terwijl zij over de Bijbel zegt dat “deze alleen de standaard is waaraan alle leer en ervaring getoetst moeten worden.”

Sommige kerken passen het principe toe op hoe zij samenleven en hanteren geen geloofsbelijdenis als toetssteen. Batsell Barrett Baxter, die de Churches of Christ uitlegde, schreef: “Er is geen ander handboek of discipline waaraan de leden van de kerk van Christus hun trouw geven.” De Disciples of Christ vragen “niets meer – en niets minder” dan de belijdenis dat Jezus de Christus is, en zeggen: “Wij houden vast aan de centraliteit van de Schrift.” De United Church of Christ bevestigt “de Bijbel als de gezaghebbende getuige van het Woord van God”, en zij ontvangt de historische geloofsbelijdenissen “als getuigenissen, maar niet als toetsstenen van het geloof.”

In haar Confession of Faith erkent de Mennonite Church USA “de Schrift als de gezaghebbende bron en standaard voor prediking en onderwijs over geloof en leven”, en stelt zij dat “inzichten en begrippen die wij inbrengen bij de interpretatie van de Schrift getoetst moeten worden in de geloofsgemeenschap.” De Amish hebben hierover geen geschreven verklaring die wij konden vinden. Geleerden aan het Young Center for Anabaptist and Pietist Studies van het Elizabethtown College zeggen dat de spiritualiteit van de Amish “is gevormd door hun interpretatie van de Bijbel evenals door verschillende geschreven bronnen”, waaronder Luthers Duitse Bijbel, de Martyrs Mirror, de Ausbund en de Dordrechtse Geloofsbelijdenis.

Is de methodistische vierhoek sola scriptura?

Methodisten houden de Schrift als eerste in plaats van de Schrift alleen. Zij hielden het anglicaanse artikel bijna woord voor woord aan. Artikel V van de United Methodist Articles of Religion zegt: “De Heilige Schrift bevat alles wat nodig is voor de zaligheid.” Het United Methodist Book of Discipline zegt vervolgens hoe zij deze lezen: “Hoewel wij de voorrang van de Schrift in theologische reflectie erkennen, omvatten onze pogingen om de betekenis ervan te begrijpen altijd traditie, ervaring en rede.” Methodisten noemen die vier samen de Wesleyan Quadrilateral, en de eigen website van de kerk zegt dat het idee “voor het eerst werd gepresenteerd door de methodistische theoloog en geleerde Albert Outler.” De vier zijn niet gelijkwaardig, omdat “de Schrift de norm blijft waaraan alle tradities worden getoetst.” De Latijnse naam die u soms voor deze visie zult tegenkomen is prima scriptura, de Schrift als eerste. Hoe dat methodisten naast katholieken plaatst, staat in Methodistisch vs Katholiek.

Waarom stellen quakers de Geest boven de Schrift?

De vroege Friends waardeerden de Bijbel en zouden deze nog steeds niet de eerste regel van het geloof noemen. De quaker Robert Barclay schreef in 1678, in woorden die de Britain Yearly Meeting in haar Quaker faith & practice bewaart, dat de Schriften “slechts een verklaring van de bron zijn en niet de bron zelf”, en dus “kunnen worden beschouwd als een secundaire regel, ondergeschikt aan de Geest, waaraan zij al hun uitmuntendheid en zekerheid ontlenen.” Hij ontleende zijn reden aan de Schriften zelf, die “getuigen dat de Geest de Gids is door wie de heiligen in alle waarheid worden geleid: daarom is volgens de Schriften de Geest de eerste en voornaamste Leider.” Zijn woorden echoën de belofte van Jezus: “wanneer Hij, de Geest van de waarheid, gekomen is, zal Hij u de weg wijzen in heel de waarheid” (Johannes 16:13).

Hangen de heiligen der laatste dagen en Jehova's getuigen sola scriptura aan?

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen doet dat niet, en haar achtste Geloofsartikel zegt waarom: “Wij geloven dat de Bijbel het woord van God is voor zover deze correct vertaald is; wij geloven ook dat het Boek van Mormon het woord van God is.” Het negende kijkt vooruit naar meer: “wij geloven dat Hij nog vele grote en belangrijke dingen met betrekking tot het Koninkrijk van God zal openbaren.”

Jehovah's Getuigen spreken over de Bijbel als hun gids en over een Besturend Lichaam dat beslissingen neemt voor al hun gemeenten. Op jw.org schrijven zij dat “Het Besturend Lichaam het patroon volgt dat in de eerste eeuw werd vastgesteld door ‘de apostelen en oudere mannen in Jeruzalem’, die belangrijke beslissingen namen namens de gehele christelijke gemeente.” Zij vervolgen door te zeggen dat de leden ervan “niet de leiders van onze organisatie zijn. Zij kijken naar de Bijbel voor leiding, erkennend dat Jehovah God Jezus Christus heeft aangesteld als het Hoofd van de gemeente.” Die pagina vertelt hoe beslissingen worden genomen, en er staat niet met zoveel woorden “Schrift alleen”.

Wij verschillen nog steeds van mening over hoe Gods woord ons bereikt, alleen via de geschreven pagina of via de pagina en de kerk die deze heeft overgedragen, en over wie mag zeggen wat het betekent. Toch, toen de lutheranen hun regel in de Concordieformule schreven, was het vers waar zij naar grepen een gebed dat christenen in elke kerk op deze pagina samen zouden kunnen bidden: “Uw woord is een lamp voor mijn voet en een licht op mijn pad” (Psalm 119:105).


Meer uit deze reeksDenominaties vergelekenBekijk alle 135 artikelen



Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...