17 Katholieke Bijbelverzen over liefde

Johannes 3:16

“Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe.”

Reflectie: Het vers komt voor in Johannes' verslag van Jezus' gesprek met Nicodemus, een Farizeeër die 's nachts naar Hem toe kwam (Johannes 3:1-2). De RSVCE sluit de woorden van Jezus bij vers 15 en drukt vers 16 af als het commentaar van de evangelieschrijver; het Grieks bevat geen aanhalingstekens, dus waar de toespraak eindigt is een beslissing van de vertaler. Vers 14 vergelijkt het verhoogd worden van de Zoon des mensen met Mozes die de slang in de woestijn verhoogde, en vers 17 zegt dat God de Zoon zond “niet om de wereld te veroordelen, maar opdat de wereld door Hem behouden zou worden.”

Romeinen 5:8

“God echter bewijst zijn liefde jegens ons, doordat Christus, toen wij nog zondaars waren, voor ons gestorven is.”

Reflectie: Paulus zet het vers af tegen de gewone menselijke liefde: “nauwelijks zal iemand voor een rechtvaardige sterven” (Romeinen 5:7). Gods liefde wordt getoond doordat Christus stierf voor mensen die nog zondaars waren, en vers 10 gaat verder: “toen wij vijanden waren, met God verzoend zijn door de dood van zijn Zoon.” De Catechismus gebruikt hetzelfde punt in zijn paragrafen over naastenliefde: “Christus stierf uit liefde voor ons, terwijl wij nog ‘vijanden’ waren” (CCC 1825).

1 Johannes 4:9-10

“Hierin is de liefde Gods jegens ons geopenbaard, dat God zijn eniggeboren Zoon gezonden heeft in de wereld, opdat wij zouden leven door Hem. Hierin is de liefde, niet dat wij God liefgehad hebben, maar dat Hij ons liefgehad heeft en zijn Zoon gezonden heeft tot een verzoening voor onze zonden.”

Reflectie: Johannes definieert liefde door wat God deed voordat iemand Hem terugliefhad: Hij zond zijn Zoon “om een verzoening te zijn voor onze zonden.” Het volgende vers trekt de consequentie voor de lezers: “indien God ons zo liefgehad heeft, behoren ook wij elkander lief te hebben,” en vers 19 vat het kort samen: “Wij hebben lief, omdat Hij ons eerst heeft liefgehad.”

Matteüs 22:37-38

“Hij zeide tot hem: Gij zult de Here, uw God, liefhebben met geheel uw hart en met geheel uw ziel en met geheel uw verstand. Dit is het grote en eerste gebod.”

Reflectie: Een wetgeleerde onder de Farizeeën vraagt Jezus, om Hem te verzoeken, welk het grote gebod in de wet is. Jezus antwoordt met Deuteronomium 6:5, de woorden die volgen op “Hoor, Israël: De Here onze God is één Here,” en voegt er dan een tweede aan toe zonder dat erom gevraagd wordt: “Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf” (Matteüs 22:39). “Aan deze twee geboden hangt de ganse wet en de profeten” (22:40). De definitie van naastenliefde in de Catechismus in CCC 1822 volgt dezelfde twee geboden.

Johannes 14:15

“Als u Mij liefhebt, neem dan Mijn geboden in acht.”

Reflectie: Jezus zegt dit tijdens het avondmaal op de nacht dat Hij werd gearresteerd, en in de volgende verzen belooft Hij “een andere Trooster,” de Geest der waarheid, om voor eeuwig bij de discipelen te zijn. Later in het hoofdstuk stelt Hij het verband andersom: “Wie mijn geboden heeft en ze bewaart, die is het, die Mij liefheeft” (Johannes 14:21). De Catechismus verbindt liefde en gehoorzaamheid op dezelfde manier, door Johannes 15:9-10 te citeren in zijn paragrafen over naastenliefde (CCC 1824).

1 Johannes 5:3

“Want dit is de liefde tot God, dat wij Zijn geboden in acht nemen. En Zijn geboden zijn geen zware last.”

Reflectie: Johannes heeft zojuist gezegd dat de manier om te weten dat wij de kinderen van God liefhebben is “wanneer wij God liefhebben en zijn geboden bewaren” (1 Johannes 5:2). Hij voegt eraan toe dat de geboden niet zwaar zijn, en vers 4 geeft de reden: “al wat uit God geboren is, overwint de wereld.”

Johannes 13:34-35

“Een nieuw gebod geef Ik u, dat gij elkander liefhebt; gelijk Ik u liefgehad heb, dat gij ook elkander liefhebt. Hieraan zullen allen weten, dat gij discipelen van Mij zijt, indien gij liefde hebt onder elkander.”

Reflectie: Jezus geeft dit gebod tijdens het avondmaal, nadat Judas de nacht in is gegaan en vlak nadat Hij tegen de discipelen heeft gezegd: “nog een korte tijd ben Ik bij u” (Johannes 13:33). Liefde voor de naaste was al geboden in de Wet; de maatstaf die hier wordt gegeven is Jezus' eigen liefde, “gelijk Ik u liefgehad heb.” De Catechismus vat de passage in één regel samen: “Jezus maakt naastenliefde tot het nieuwe gebod” (CCC 1823).

1 Johannes 4:7-8

“Geliefden, laten wij elkander liefhebben; want de liefde is uit God, en ieder die liefheeft, is uit God geboren en kent God. Wie niet liefheeft, kent God niet; want God is liefde.”

Reflectie: “God is liefde” komt tweemaal voor in dit hoofdstuk, hier en in vers 16. Hier vormt het de basis voor een eis: de liefde is uit God, dus iemand die niet liefheeft, kent Hem niet. In vers 16 wordt het gevolgd door een belofte: “wie in de liefde blijft, blijft in God en God blijft in hem.” Vers 20 is botter: “Indien iemand zegt: Ik heb God lief, en zijn broeder haat, dan is hij een leugenaar.”

Romeinen 13:8

“Zijt niemand iets schuldig dan elkander lief te hebben; want wie de ander liefheeft, heeft de wet vervuld.”

Reflectie: Paulus zegt tegen de Romeinen dat zij niemand iets schuldig moeten zijn behalve liefde voor elkaar, en geeft in hetzelfde vers de reden: wie zijn naaste liefheeft, heeft de wet vervuld. Het volgende vers somt vier van de Tien Geboden op en zegt dat zij, “en welk ander gebod ook,” samengevat zijn in “Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf,” en vers 10 concludeert dat “de liefde de vervulling van de wet is.”

1 Petrus 4:8

“Heb bovenal uw liefde voor elkaar onvermoeibaar vast, want liefde bedekt een menigte van zonden.”

Reflectie: Petrus plaatst dit na “Het einde van alle dingen is nabij; wees daarom bezonnen en nuchter voor uw gebeden” (1 Petrus 4:7), en laat er een praktisch voorbeeld op volgen: “Wees gastvrij voor elkaar zonder klagen” (4:9). De uitdrukking over het bedekken van zonden echoot Spreuken 10:12: “Haat verwekt twisten, maar liefde bedekt alle overtredingen.”

Matteüs 5:44

“Maar Ik zeg u: Heb uw vijanden lief en bid voor wie u vervolgen.”

Reflectie: In de Bergrede stelt Jezus dit gebod tegenover de uitspraak “U zult uw naaste liefhebben en uw vijand haten” (Matteüs 5:43). De reden die Hij geeft is Gods eigen gedrag: de Vader “laat zijn zon opgaan over slechten en goeden.” Alleen degenen liefhebben die jou terug liefhebben, zegt Hij, is iets wat tollenaars ook al doen. De Catechismus put uit dit onderricht wanneer deze zegt: “De Heer vraagt ons om lief te hebben zoals Hij, zelfs onze vijanden” (CKK 1825).

1 Korintiërs 13:4-7

“De liefde is geduldig en vol goedheid; de liefde is niet afgunstig of grootsprakerig; zij is niet arrogant of onbeleefd. De liefde staat niet op haar eigen weg; zij is niet prikkelbaar of wraakzuchtig; zij verheugt zich niet over het onrecht, maar verheugt zich over de waarheid. De liefde verdraagt alles, gelooft alles, hoopt alles, verduurt alles.”

Reflectie: Paulus heeft het voorgaande hoofdstuk besteed aan geestelijke gaven (1 Korintiërs 12:1). Hij zegt eerst dat tongentaal, profetie, kennis en zelfs alles weggeven niets voorstelt zonder liefde (13:1-3), en beschrijft vervolgens de liefde bijna volledig door wat zij doet en weigert te doen. De Catechismus citeert deze verzen volledig als de beschrijving van de naastenliefde door de apostel, waarbij “naastenliefde” in de plaats komt van “liefde”: “de naastenliefde is geduldig en vol goedheid” (CKK 1825).

1 Korintiërs 13:13

“Zo blijven dan geloof, hoop en liefde, deze drie; maar de meeste van deze is de liefde.”

Reflectie: Het hoofdstuk eindigt door de liefde te vergelijken met de gaven die Paulus heeft besproken. Profetieën zullen vergaan, tongentaal zal ophouden en kennis zal vergaan (13:8), maar geloof, hoop en liefde blijven, en de liefde staat boven de andere twee. De Catechismus citeert dit vers wanneer deze de naastenliefde de eerste van de theologische deugden noemt (CKK 1826).

Galaten 5:22-23

“Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing; tegen zulke dingen is de wet niet.”

Reflectie: Liefde staat bovenaan de lijst van de vrucht van de Geest, die Paulus stelt tegenover de werken van het vlees, waaronder “vijandschap, twist, afgunst, woede” (Galaten 5:20). Een paar verzen eerder heeft hij al gezegd dat “de hele wet vervuld is in één woord: ‘U zult uw naaste liefhebben als uzelf’” (5:14).

Kolossenzen 3:14

“En bekleed u bovenal met de liefde, die de band van de volmaaktheid is.”

Reflectie: Het vers sluit een lijst af van dingen die men moet aandoen: mededogen, vriendelijkheid, nederigheid, zachtmoedigheid en geduld, waarbij men elkaar verdraagt en vergeeft (Kolossenzen 3:12-13), en bovenal dit alles, de liefde. De Catechismus citeert de afsluitende woorden van het vers wanneer deze de naastenliefde “de vorm van alle deugden” noemt (CKK 1844).

Johannes 15:13

“Grotere liefde heeft niemand dan deze, dat iemand zijn leven geeft voor zijn vrienden.”

Reflectie: Jezus zegt dit tijdens het avondmaal op de nacht van zijn arrestatie, in het onderricht dat eindigt wanneer Hij naar de tuin aan de overkant van het Kidrondal gaat (Johannes 18:1), direct na het herhalen van zijn gebod: “heb elkaar lief zoals Ik jullie heb liefgehad” (Johannes 15:12). Hij noemt de discipelen vervolgens zijn vrienden, “als jullie doen wat Ik jullie gebied” (15:14). Johannes’ verslag van zijn arrestatie en kruisiging volgt in de hoofdstukken 18 en 19.

1 Johannes 3:16

“Hieraan kennen wij de liefde, dat Hij zijn leven voor ons heeft gegeven; en wij behoren ons leven te geven voor de broeders.”

Reflectie: Johannes wijst naar het kruis als de definitie van liefde en leidt daaruit een plicht af voor de lezers. Het volgende vers maakt het praktisch: “als iemand de goederen van de wereld heeft en zijn broeder in nood ziet, maar zijn hart voor hem sluit, hoe kan de liefde van God dan in hem blijven?” Vers 18 voegt eraan toe: “laten wij niet liefhebben met woorden of met de tong, maar met daden en in waarheid.”