Katholicisme ontrafeld45 artikelen

Luthers vs. Katholiek: Geloof alleen, de paus en de communie vergeleken



  • Luthersen en katholieken delen de geloofsbelijdenissen, de kinderdoop, een groot deel van de oude westerse liturgie en het geloof dat het lichaam en bloed van Christus werkelijk aanwezig zijn in de communie.
  • Zij raakten in de 16e eeuw verdeeld over rechtvaardiging en gezag: luthersen onderwijzen redding door genade door het geloof alleen, met de Schrift als enige regel, terwijl katholieken de Schrift en de Traditie onderwijzen zoals geïnterpreteerd door de paus en de bisschoppen.
  • In 1999 ondertekenden de Lutherse Wereldfederatie en de Katholieke Kerk een Gezamenlijke Verklaring waarin consensus werd gevonden over de fundamentele waarheden van de rechtvaardiging, hoewel de Missouri Synode deze niet ondertekende en rechtvaardiging nog steeds als een belangrijk verschilpunt beschouwt.
  • Katholieken tellen zeven sacramenten en onderwijzen transsubstantiatie, terwijl luthersen er twee of drie tellen en onderwijzen dat het lichaam en bloed van Christus aanwezig zijn in, met en onder het onveranderde brood en de wijn.
  • Volgens het katholieke recht mag een katholiek niet ter communie gaan in een lutherse kerk; de ELCA verwelkomt alle gedoopte bezoekers, en de LCMS en WELS hanteren een gesloten communie.
  • Lutherse predikanten mogen trouwen en de ELCA wijdt vrouwen, terwijl katholieke priesters van de Latijnse ritus normaal gesproken celibataire mannen zijn en de LCMS en WELS geen vrouwen wijden.
Katholicisme ontrafeldBekijk alle 45 artikelen in deze reeks

Luthersen en katholieken delen de geloofsbelijdenissen, de kinderdoop, een liturgie die afstamt van de middeleeuwse Mis, en het geloof dat het lichaam en bloed van Christus werkelijk aanwezig zijn in het brood en de wijn. Ze gingen in de 16e eeuw uit elkaar over de vraag hoe een zondaar rechtvaardig wordt voor God, en over waar het gezag ligt: in de Schrift alleen of in de Schrift en de Traditie zoals de paus en de bisschoppen die onderwijzen.

In 1530 legden de volgelingen van Luther hun geloof vast in de Augsburgse Confessie, en op 31 oktober 1999 ondertekenden luthersen en katholieken in Augsburg zelf een gezamenlijke verklaring over precies die vraag die hen had verdeeld. Samen beleden ze een zin die begint met “Door genade alleen.” Ze knielen nog steeds aan aparte altaren, maar over de vraag die centraal stond in het oude geschil hebben ze geleerd enkele van dezelfde woorden te gebruiken.

Luthersen zijn protestanten en behoren tot verschillende kerkgenootschappen die het niet allemaal met elkaar eens zijn. De Lutherse Wereldbond, waartoe ook de Evangelical Lutheran Church in America (ELCA) behoort, telt 153 lidkerken en meer dan 78 miljoen leden. De Lutheran Church–Missouri Synod (LCMS) en de Wisconsin Evangelical Lutheran Synod (WELS) staan hierbuiten en nemen strengere standpunten in. De Katholieke Kerk telde in 2024 iets meer dan 1,422 miljard leden.

Onderwerp Katholiek Luthers
Hoogste gezag Schrift en Traditie, geïnterpreteerd door de paus en bisschoppen Alleen de Schrift; de Lutherse Belijdenisgeschriften leggen dit uit
Hoe een zondaar wordt gerechtvaardigd Door genade, gegeven in de doop, die zonden vergeeft en de persoon innerlijk rechtvaardig maakt Door genade alleen, door geloof alleen, omwille van Christus
De paus Opvolger van Petrus, met volledig gezag over de gehele Kerk Geen gezag over andere kerken uit goddelijk recht
Sacramenten zeven Twee, de doop en het avondmaal; sommigen rekenen de absolutie als een derde
Communie Brood en wijn worden het lichaam en bloed van Christus (transsubstantiatie) Het lichaam en bloed van Christus zijn aanwezig in, met en onder het brood en de wijn
Wie mag deelnemen Katholieken, met zeldzame uitzonderingen ELCA: alle gedoopten; LCMS en WELS: gesloten avondmaal
Maria en de heiligen Geëerd en gevraagd om voor ons te bidden Geëerd als voorbeelden; er wordt niet tot hen gebeden
Na de dood Vagevuur voor degenen die nog niet volledig gezuiverd zijn Geen vagevuur
Geestelijkheid en huwelijk Priesters van de Latijnse ritus zijn normaal gesproken celibatair Pastors mogen trouwen
Vrouwen gewijd Nee ELCA: ja; LCMS en WELS: nee
Oude Testament 46 boeken Kortere canon; de Apocriefen worden gelezen maar niet als gelijkwaardig aan de Schrift beschouwd

Waarin deze twee kerken verschillen

Elk antwoord is geciteerd uit de eigen documenten van de kerk of uit een van onze artikelen.

Gezag

Luthers

Wij geloven, leren en belijden dat de enige regel en richtsnoer volgens welke alle leerstellingen tezamen met [alle] leraars beoordeeld en gericht moeten worden, de profetische en apostolische Schriften van het Oude en het Nieuwe Testament alleen zijn, zoals geschreven staat in Ps. 119:105: Uw woord is een lamp voor mijn voet en een licht op mijn pad.

Vertaald uit Concordieformule, Epitome, Omvattende samenvatting, regel en norm, 1

Katholiek

Het is dus duidelijk dat in Gods hoogst wijze beschikking de heilige Overlevering, de heilige Schrift en het Leergezag van de Kerk zo met elkaar verbonden en samengevoegd zijn, dat de een niet zonder de anderen kan bestaan.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 95

Zaligheid

Luthers

Ook leren zij dat mensen voor God niet gerechtvaardigd kunnen worden door hun eigen kracht, verdiensten of werken, maar om niet gerechtvaardigd worden om Christus’ wil, door het geloof, wanneer zij geloven dat zij in genade worden aangenomen en dat hun zonden om Christus’ wil vergeven zijn, die door zijn dood voldoening heeft gedaan voor onze zonden.

Vertaald uit Confessio Augustana, Artikel IV (Over de rechtvaardigmaking)

Katholiek

De rechtvaardigmaking wordt geschonken in de doop, het sacrament van het geloof. Zij maakt ons gelijkvormig aan Gods gerechtigheid, die ons door de kracht van zijn barmhartigheid innerlijk rechtvaardig maakt.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 1992

Communie

Luthers

Wij geloven, leren en belijden dat in het Heilig Avondmaal het lichaam en bloed van Christus waarachtig en wezenlijk aanwezig zijn, en waarachtig met het brood en de wijn worden uitgedeeld en ontvangen.

Vertaald uit Concordieformule, Epitome, Artikel VII (Het avondmaal des Heren), 1

Katholiek

In het allerheiligste sacrament van de eucharistie ‘zijn het lichaam en het bloed, samen met de ziel en de goddelijkheid, van onze Heer Jezus Christus en dus de gehele Christus waarlijk, werkelijk en wezenlijk aanwezig.’

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 1374

Sacramenten

Luthers

Daarom zijn de Doop, het Heilig Avondmaal en de Absolutie, die het Sacrament van de Boete is, waarlijk Sacramenten. Want deze riten hebben Gods gebod en de belofte van genade, die aan het Nieuwe Testament eigen is.

Vertaald uit Apologie van de Confessio Augustana, Artikel XIII (Over het aantal en het gebruik van de sacramenten)

Katholiek

Christus heeft de sacramenten van de nieuwe wet ingesteld. Er zijn er zeven: de doop, het vormsel (of chrismatie), de eucharistie, de boete, de ziekenzalving, de wijding en het huwelijk.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 1210

Kerkbestuur

Luthers

Elke synode kiest een bisschop om toezicht te houden op haar ambt en bestuur. Samen met de voorzittende bisschop en de secretaris van de ELCA vormen deze 65 bisschoppen de Conferentie van Bisschoppen, die leiding, raad en visie biedt aan de gehele kerk.

Vertaald uit ELCA, Kerkstructuur: synoden (de LCMS wordt geleid door een gekozen president)

Katholiek

De paus, bisschop van Rome en opvolger van Petrus, ‘is het blijvende en zichtbare beginsel en fundament van de eenheid van zowel de bisschoppen als van de hele schare der gelovigen.’

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 882

Heiligen aanroepen

Luthers

Maar de Schrift leert de aanroeping van heiligen niet of het vragen van hulp aan heiligen, aangezien zij ons de ene Christus voorhoudt als de Middelaar, Verzoening, Hogepriester en Voorspraak.

Vertaald uit Confessio Augustana, Artikel XXI (Over de vereering van de heiligen)

Katholiek

In het gebed is de pelgrimerende Kerk verbonden met die van de heiligen, wier voorspraak zij inroept.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 2692

Vagevuur

Luthers

Daarom moet het vagevuur, en elke plechtigheid, rite en handel die daarmee verbonden is, worden beschouwd als niets anders dan een spooksel van de duivel. Want het is in strijd met het hoofdartikel [dat leert] dat alleen Christus, en niet de werken van mensen, de zielen moeten helpen [bevrijden].

Vertaald uit Smalkaldische Artikelen, Deel II, Artikel II (Over de mis)

Katholiek

Allen die sterven in Gods genade en vriendschap, maar nog onvolkomen gelouterd zijn, zijn weliswaar van hun eeuwig heil verzekerd; maar na de dood ondergaan zij een loutering, om de heiligheid te bereiken die nodig is om in te gaan in de vreugde van de hemel.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 1030

Anticonceptie

Luthers

Onze stelling is dat zowel Gods Woord als praktische overwegingen die zich voordoen afraden om er vrijwillig voor te kiezen een kind niet te verwekken in het huwelijk. Wij zullen deze stelling niet verdedigen op grond van de opvatting dat anticonceptie en gezinsplanning op zichzelf verkeerd zijn.

Vertaald uit LCMS Commission on Theology and Church Relations, ‘Christians and Procreative Choices’ (Christenen en keuzes rond voortplanting) (1996), deel over vrijwillige kinderloosheid (files.lcms.org)

Katholiek

De regeling van de geboorten is een van de aspecten van verantwoord vader- en moederschap. Wettige bedoelingen van de echtgenoten rechtvaardigen niet het gebruik van moreel ontoelaatbare middelen (bijvoorbeeld rechtstreekse sterilisatie of anticonceptie).

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 2399

Bekijk alle 55 antwoorden van deze twee kerken

Om te zien wat katholieken leren naast wat lutheranen leren over 55 vragen, opent u onze gratis tool, Vergelijk christelijke denominaties.

Is een lutheraan een katholiek?

Een lutheraan is geen rooms-katholiek. Toch hebben luthersen nooit de bedoeling gehad de katholieke Kerk te verlaten, in de oude zin van de universele Kerk, en ze belijden nog steeds “één heilige, katholieke en apostolische Kerk” in de geloofsbelijdenis van Nicea. In de Augsburgse Confessie van 1530 sloten de volgelingen van Luther hun geloofsverklaring af met de woorden dat deze “niets bevat dat afwijkt van de Schriften, of van de katholieke Kerk, of van de Kerk van Rome zoals die bekend is uit haar schrijvers.”

In de eredienst en wat betreft de Communie staan luthersen dichter bij katholieken dan de meeste andere protestanten. De hervormers behielden de Mis, en de Augsburgse Confessie zegt dit duidelijk: “Onze kerken worden ten onrechte beschuldigd van het afschaffen van de Mis,” en “Bijna alle gebruikelijke ceremoniën zijn ook behouden.” Over de aanwezigheid van Christus in de Communie koos de Formula Concordiae de kant van “niet alleen de Roomse, maar ook de Griekse Kerk” tegen protestanten die leerden dat het lichaam van Christus “niet werkelijk en wezenlijk hier op aarde aanwezig is in het Sacrament.” Wat betreft rechtvaardiging, gezag en de paus staan ze echter aan de kant van de rest van de Reformatie.

Hoe de splitsing ontstond

Op 31 oktober 1517 stuurde Maarten Luther, een augustijner monnik en hoogleraar theologie, zijn 95 stellingen over aflaten naar aartsbisschop Albrecht van Mainz. Paus Leo X excommuniceerde Luther op 3 januari 1521, en de Rijksdag van Worms maakte hem later dat jaar vogelvrij. Veel vorsten en steden waren het met hem eens en handhaafden het verbod niet, waardoor de kerken die zijn leer volgden, bleven bestaan.

De Katholieke Kerk gaf haar antwoord tijdens het Concilie van Trente, dat in fasen bijeenkwam van 1545 tot 1563 en de katholieke leer over de Schrift definieerde, rechtvaardiging, de sacramenten en het vagevuur in termen die de lutherse standpunten verwierpen.

Geloof alleen: de vraag die centraal staat

De Augsburgse Confessie stelt dat mensen “niet door eigen kracht, verdiensten of werken voor God gerechtvaardigd kunnen worden, maar om Christus’ wil om niet gerechtvaardigd worden” door het geloof. Luthersen baseren dit op Paulus, die schreef: “Want wij zijn van oordeel dat een mens door het geloof gerechtvaardigd wordt zonder werken van de wet” (Romeinen 3:28). Goede werken zijn voor hen nog steeds van belang als de vrucht die het geloof voortbrengt. Dezelfde confessie zegt dat dit geloof “noodzakelijkerwijs goede vruchten voortbrengt” en dat we “niet op die werken moeten vertrouwen om rechtvaardiging te verdienen.”

De Catechismus van de Katholieke Kerk leert, onder verwijzing naar het Concilie van Trente, dat “Rechtvaardiging niet alleen de vergeving van zonden is, maar ook de heiliging en vernieuwing van de innerlijke mens.” In de katholieke leer verandert genade een persoon dus van binnenuit. Niemand kan de eerste genade verdienen, zegt de Catechismus, maar zodra de genade haar werk is begonnen, kan een christen die bewogen wordt door de Heilige Geest en door naastenliefde “voor onszelf en voor anderen de genaden verdienen die nodig zijn voor onze heiliging.” Katholieken wijzen ook op de Brief van Jakobus: “U ziet dat een mens gerechtvaardigd wordt door werken en niet door geloof alleen” (Jakobus 2:24).

Op 31 oktober 1999 ondertekenden de Lutherse Wereldbond en de Katholieke Kerk in Augsburg de Gemeenschappelijke Verklaring over de Rechtvaardigingsleer. Daarin beleden ze samen: “Door genade alleen, in geloof in het reddende werk van Christus en niet vanwege enige verdienste van onze kant, worden wij door God aanvaard en ontvangen wij de Heilige Geest, die onze harten vernieuwt en ons toerust en roept tot goede werken.” De verklaring vond “een consensus in fundamentele waarheden” en stelde dat de veroordelingen uit de zestiende eeuw over de rechtvaardiging niet van toepassing zijn op de leer die erin wordt uiteengezet.

De LCMS is geen lid van de Lutherse Wereldbond en heeft niet getekend. Haar FAQ noemt rechtvaardiging nog steeds, “met het risico op oversimplificatie,” onder “enkele van de belangrijkste theologische verschillen,” en stelt dat Rome “officieel nog steeds vasthoudt dat geloof, om te redden, vergezeld moet gaan van (of ‘doordrenkt moet zijn met’) enig ‘werk’ of ‘liefde’ die actief is binnen een christen.”

Alleen de Schrift, of Schrift en Traditie

De Formula Concordiae, een van de lutherse belijdenisgeschriften, aanvaardt de Schriften van het Oude en Nieuwe Testament als “de enige ware standaard waaraan alle leraren en doctrines getoetst moeten worden.” Elk ander geschrift, inclusief de lutherse belijdenisgeschriften, wordt aanvaard voor zover het overeenstemt met de Schrift, als een van de “nuttige uiteenzettingen en verklaringen.”

De Katholieke Kerk “ontleent haar zekerheid over alle geopenbaarde waarheden niet uitsluitend aan de heilige Schrift,” zegt de Catechismus. “Zowel de Schrift als de Traditie moeten met gelijke gevoelens van toewijding en eerbied worden aanvaard en geëerd.” Het voegt eraan toe dat de taak om beide te interpreteren “uitsluitend is toevertrouwd aan het levende leergezag van de Kerk,” wat betekent de paus en de bisschoppen in gemeenschap met hem.

Het katholieke Oude Testament bevat 46 boeken. Luthersen noemen de boeken buiten de kortere Hebreeuwse canon de Apocriefen, en ze behandelen ze zoals Luther dat deed: “Deze boeken” worden “niet gelijkgesteld aan de Schriften, maar zijn nuttig en goed om te lezen.”

De paus

Jezus zei tegen Simon: “Jij bent Petrus, en op deze rots zal ik mijn kerk bouwen” (Matteüs 16:18). De Catechismus leert dat de paus, als opvolger van Petrus en “herder van de gehele Kerk, volledige, hoogste en universele macht heeft over de gehele Kerk, een macht die hij altijd ongehinderd kan uitoefenen.” Onder strikte voorwaarden, wanneer hij een geloofs- of zedenleer voor de gehele Kerk definieert, geloven katholieken dat hij zonder dwaling onderwijst.

Zowel katholieken als luthersen zien het geloof van Petrus in die rots. De Catechismus zelf zegt dat “Christus op de rots van dit geloof, beleden door de heilige Petrus, zijn Kerk heeft gebouwd,” maar leert ook dat Christus “Simon alleen” tot de “rots” van zijn Kerk heeft gemaakt, met een ambt dat voortduurt. De lutherse hervormers beschouwden de rots alleen als het geloof van Petrus en citeerden Chrysostomus: “Want Hij bouwde Zijn Kerk niet op een mens, maar op het geloof van Petrus.” Wat hen verdeelt, is dus of er uit dat vers een ambt voortvloeit. Luther ging in de Smalkaldische Artikelen verder en noemde de paus “de eigenlijke Antichrist,” omdat in zijn visie het pausdom claimde dat christenen niet gered konden worden zonder zich daaraan te onderwerpen. De LCMS zet het lutherse standpunt uiteen in haar FAQ: Luthersen “geloven niet dat het ambt van het pausdom als zodanig enig goddelijk gezag heeft of dat christenen zich aan het gezag van de paus moeten onderwerpen om ‘ware’ leden van de zichtbare kerk te zijn.”

Twee sacramenten of zeven

De Catechismus noemt zeven sacramenten: “Doopsel, Vormsel of Chrisma, Eucharistie, Boete, Ziekenzalving, Wijding en Huwelijk.”

Voor luthersen is een ritus een sacrament wanneer God het heeft geboden en er een belofte van genade aan heeft verbonden. Volgens die toets noemt de Apologie van de Augsburgse Confessie er drie: “De Doop, het Avondmaal en de Absolutie, die het Sacrament van de boete is, zijn werkelijk Sacramenten.” De LCMS zegt dat luthersen “geneigd zijn om van slechts twee (of drie) te spreken,” de Doop en het Avondmaal, waarbij de Absolutie soms als de derde wordt geteld.

Luthersen hebben de andere vier niet weggegooid, want de Apologie noemt vormsel en ziekenzalving “riten die van de Vaders zijn ontvangen,” hoewel God ze niet heeft geboden. Ze is “niet onwillig om wijding een sacrament te noemen” als wijding de bediening van het Woord betekent, en zoals er staat: “geen verstandig mens zal hevig strijden over het aantal of de term.”

Wat gebeurt er met het brood en de wijn

Beide kerken geloven wat Jezus zei bij het Laatste Avondmaal: “Neem, eet, dit is mijn lichaam” (Matteüs 26:26), en geen van beide behandelt de Communie slechts als een symbool.

Het Concilie van Trente, geciteerd in de Catechismus, leert dat “door de consecratie van brood en wijn een verandering plaatsvindt van de gehele substantie van het brood in de substantie van het lichaam van Christus, onze Heer, en van de gehele substantie van de wijn in de substantie van zijn bloed.” De Kerk noemt dit transsubstantiatie. Omdat de verandering blijft bestaan, bewaren katholieken de geconsacreerde hosties in een tabernakel en aanbidden zij Christus die daarin aanwezig is, zowel buiten als tijdens de Mis.

Luthers Kleine Catechismus zegt over het Sacrament van het Altaar: “Het is het ware lichaam en bloed van onze Heer Jezus Christus, onder het brood en de wijn, voor ons christenen om te eten en te drinken, ingesteld door Christus Zelf.” De Formula Concordiae legt uit dat lutheranen zeggen “in het brood, onder het brood, met het brood” om transsubstantiatie te verwerpen en een “sacramentele unie” te beschrijven: het brood blijft brood en het lichaam van Christus wordt er werkelijk bij gegeven. De LCMS noemt transsubstantiatie “een filosofische verklaring voor een werk van Christus’ almachtige Woord dat wij alleen kunnen geloven, niet verklaren.”

De Katholieke Kerk beschouwt de lutherse Avondmaalsviering op haar beurt niet als de volledige Eucharistie. Het Tweede Vaticaans Concilie stelde dat “de kerkelijke gemeenschappen die van ons gescheiden zijn” niet “de eigenlijke werkelijkheid van het eucharistisch mysterie in zijn volheid hebben behouden, vooral vanwege het ontbreken van het sacrament van de Wijding.” In de visie van Rome ontbreekt het lutherse kerken aan geldig gewijde priesters. Dezelfde passage merkt op dat deze gemeenschappen bij het Avondmaal “belijden dat het het leven in gemeenschap met Christus betekent en uitzien naar Zijn komst in heerlijkheid.”

Mag een katholiek ter communie gaan in een lutherse kerk?

De eigen wet van de Katholieke Kerk zegt nee. Canon 844 staat katholieken die geen katholieke priester kunnen bereiken alleen toe de Communie te ontvangen van bedienaren “in wier Kerken deze sacramenten geldig zijn,” en Rome rekent lutherse kerken daar niet toe. Dus een katholiek mag naar een lutherse dienst gaan, maar zou daar niet de Communie moeten ontvangen.

Katholieken vragen hetzelfde van luthersen die naar de Mis komen. De richtlijnen van de Amerikaanse bisschoppen, gedrukt in veel missalen, zeggen dat leden van kerken “met wie we nog niet volledig verenigd zijn, gewoonlijk niet worden toegelaten tot de Heilige Communie.” Het canoniek recht staat alleen uitzonderingen toe in levensgevaar of een andere ernstige noodzaak, voor een christen die geen bedienaar van zijn eigen kerk kan bereiken en die het katholieke geloof over het sacrament deelt.

Wat de luthersen zeggen, hangt af van welk kerkgenootschap je het vraagt. De ELCA stelt: “Alle gedoopte personen zijn welkom bij de Communie wanneer zij op bezoek zijn in de gemeenten van deze kerk.” De LCMS en WELS praktiseren gesloten communie, waarbij ze over het algemeen alleen degenen toelaten die hun belijdenis delen, en ze vragen bezoekers om eerst met de predikant te spreken. WELS legt uit dat “allen die samen communiceren, eenheid in het christelijk geloof uitdrukken.”

Maria en de heiligen

De Lutherse Belijdenisgeschriften spreken in hoge bewoordingen over Maria. De Formula Concordiae noemt haar “de meest gezegende Maagd” en zegt: “zij is werkelijk de moeder van God, en is niettemin maagd gebleven.”

Waar de twee kerken uiteengaan, is over het gebed tot haar en tot de heiligen. De Katholieke Kerk leert dat de heiligen in de hemel “niet ophouden voor ons bij de Vader te bemiddelen,” en katholieken vragen Maria en de heiligen om voor hen te bidden. Katholieken geloven ook dat Maria werd bewaard voor de erfzonde en “met lichaam en ziel in de hemelse heerlijkheid werd opgenomen.” De Augsburgse Confessie erkent dat de nagedachtenis van de heiligen “ons kan worden voorgehouden, opdat wij hun geloof en goede werken mogen volgen,” maar zegt dat “de Schrift niet de aanroeping van heiligen leert,” omdat zij ons Christus alleen als middelaar voorhoudt. De Apologie geeft toe dat de heiligen in de hemel voor de Kerk in het algemeen bidden, maar luthersen vragen hen niet om hulp.

Vagevuur

De Catechismus leert dat “Allen die in Gods genade en vriendschap sterven, maar nog onvolmaakt gezuiverd zijn, weliswaar zeker zijn van hun eeuwig heil; maar na de dood ondergaan zij een zuivering, om de heiligheid te bereiken die nodig is om de vreugde van de hemel binnen te gaan.” Dit noemt zij het vagevuur, en katholieken bidden en dragen Missen op voor de overledenen.

Luthersen verwerpen het vagevuur, en de LCMS geeft twee redenen: “we kunnen er geen schriftuurlijke basis voor vinden,” en het is in strijd met de leer van de Schrift “dat na de dood de ziel direct naar de hemel (in het geval van een christen) of de hel gaat.” Ze wijzen op de belofte van Jezus aan de dief aan het kruis dat hij diezelfde dag in het paradijs zou zijn (Lucas 23:43).

Priesters, predikanten en het huwelijk

Katholieke priesters in de Latijnse Kerk worden gewoonlijk gekozen uit mannen die een celibatair leven leiden en van plan zijn dat te blijven doen “omwille van het koninkrijk der hemelen.” De oosters-katholieke kerken wijden gehuwde mannen tot diaken en priester, maar kiezen bisschoppen alleen uit celibatairen.

Tegen 1530 waren lutherse priesters begonnen te trouwen, en de Augsburgse Confessie verdedigde hen door te zeggen dat de priesters “vrouwen trouwden en leerden dat het voor hen wettig was om in het huwelijk te treden.” Lutherse predikanten zijn vandaag de dag vrij om te trouwen.

De Katholieke Kerk wijdt alleen mannen: “Alleen een gedoopte man (vir) ontvangt geldig de heilige wijding.” In 1970 stemden twee Amerikaanse lutherse lichamen, de Lutheran Church in America en de American Lutheran Church, voor de wijding van vrouwen. Die november werd Elizabeth Platz de eerste vrouw in Noord-Amerika die door een luthers kerkgenootschap werd gewijd. De ELCA wijdt vandaag de dag vrouwen, terwijl de LCMS en WELS dat niet doen, onder verwijzing naar 1 Korintiërs 14 en 1 Timoteüs 2.

Waar de twee kerken nu staan

Luthersen en katholieken voeren sinds 1967 een formele internationale dialoog, en in 2013 publiceerden ze een gezamenlijk verslag van de Reformatie, Van conflict naar communie. De Gemeenschappelijke Verklaring noemt de vragen die nog moeten worden opgelost, waaronder onderwerpen als “de relatie tussen het Woord van God en de kerkleer, evenals ecclesiologie, kerkelijk gezag, kerkeenheid, ambt, de sacramenten en de relatie tussen rechtvaardiging en sociale ethiek.” Totdat deze zijn opgelost, delen de twee kerken de Communie niet, en erkent de Katholieke Kerk lutherse wijdingen niet.

Voorlopig gaan luthersen en katholieken dus naar aparte tafels, en aan beide tafels zijn de woorden die over het brood worden uitgesproken de woorden die Jezus zei bij het Laatste Avondmaal: “Neem, eet, dit is mijn lichaam” (Matteüs 26:26).

Meer uit deze reeksKatholicisme ontrafeldBekijk alle 45 artikelen



Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...