
Zitting 6: OVER DE RECHTVAARDIGING
EERSTE DECREET
Gehouden op de dertiende dag van de maand januari, 1547.
Proloog.
Aangezien er in deze tijd, niet zonder het schipbreuk lijden van vele zielen en ernstige schade aan de eenheid van de Kerk, een zekere foutieve leer wordt verspreid met betrekking tot de Rechtvaardiging; stelt de heilige, oecumenische en algemene Synode van Trente, wettig vergaderd in de Heilige Geest — onder voorzitterschap van de hoogwaardige heren Giammaria del Monte, bisschop van Palestrina, en Marcellus van de titel van het Heilig Kruis in Jeruzalem, priester, kardinalen van de heilige Roomse Kerk en apostolische legaten a latere, in naam van onze allerheiligste vader en heer in Christus, Paulus III, door de voorzienigheid Gods, Paus — zich ten doel, tot lof en glorie van de Almachtige God, tot rust van de Kerk en tot redding van de zielen, aan alle gelovigen van Christus de ware en gezonde leer betreffende de genoemde Rechtvaardiging uiteen te zetten; welke leer de zon der gerechtigheid, Christus Jezus, de auteur en voleinder van ons geloof, heeft onderwezen, welke de apostelen hebben overgeleverd en welke de Katholieke Kerk, door de herinnering van de Heilige Geest, altijd heeft bewaard; waarbij ten strengste wordt verboden dat iemand voortaan vermetel gelooft, predikt of onderwijst anders dan door dit huidige decreet is gedefinieerd en verklaard.

HOOFDSTUK I. Over het onvermogen van de natuur en de wet om de mens te rechtvaardigen.
De heilige Synode verklaart ten eerste dat het voor een correct en gezond begrip van de leer van de Rechtvaardiging noodzakelijk is dat ieder erkent en belijdt dat, aangezien alle mensen hun onschuld hadden verloren door de overtreding van Adam — onrein geworden zijnde en, zoals de apostel zegt, van nature kinderen des toorns, zoals (deze Synode) heeft uiteengezet in het decreet over de erfzonde — zij zozeer slaven van de zonde waren en onder de macht van de duivel en de dood, dat niet alleen de heidenen door de kracht van de natuur, maar zelfs de Joden door de letter zelf van de wet van Mozes, niet in staat waren daarvan bevrijd te worden of op te staan; hoewel de vrije wil, hoe verzwakt ook in zijn krachten en neergebogen, geenszins in hen was uitgedoofd.

CHAPTER II. On the dispensation and mystery of Christ’s advent.
Waaruit voortvloeide dat de hemelse Vader, de Vader der barmhartigheid en de God van alle vertroosting, toen de gezegende volheid van de tijd gekomen was, Jezus Christus, Zijn eigen Zoon, naar de mensen zond — die zowel vóór de Wet als tijdens de tijd van de Wet aan vele heilige vaders was aangekondigd en beloofd — opdat Hij zowel de Joden die onder de Wet stonden zou verlossen, als dat de heidenen, die de gerechtigheid niet najoegen, de gerechtigheid zouden verkrijgen, en dat alle mensen de aanneming tot zonen zouden ontvangen. Hem heeft God voorgesteld als een verzoener, door het geloof in zijn bloed, voor onze zonden, en niet alleen voor onze zonden, maar ook voor die van de gehele wereld.

HOOFDSTUK III. Wie door Christus gerechtvaardigd worden.
Maar hoewel Hij voor allen stierf, ontvangen toch niet allen het voordeel van Zijn dood, maar alleen zij aan wie de verdienste van Zijn lijden wordt meegedeeld. Want zoals mensen in waarheid, als zij niet uit het zaad van Adam waren voortgekomen, niet onrechtvaardig geboren zouden worden — aangezien zij door die voortplanting, wanneer zij verwekt worden, de onrechtvaardigheid als de hunne van hem overnemen — zo zouden zij, als zij niet in Christus opnieuw geboren werden, nooit gerechtvaardigd worden; aangezien in die nieuwe geboorte aan hen, door de verdienste van Zijn lijden, de genade wordt geschonken waardoor zij rechtvaardig worden gemaakt. Voor dit weldoen spoort de apostel ons aan om altijd de Vader te danken, die ons waardig heeft gemaakt om deelgenoten te zijn van het lot van de heiligen in het licht, en ons heeft verlost uit de macht van de duisternis, en ons heeft overgeplaatst in het Koninkrijk van de Zoon van zijn liefde, in wie wij de verlossing hebben, en de vergeving van de zonden.

HOOFDSTUK IV. Een beschrijving van de rechtvaardiging van de goddelozen en de wijze waarop dit geschiedt onder de wet van de genade.
Door welke woorden een beschrijving van de Rechtvaardiging van de goddelozen wordt aangeduid — als zijnde een overplaatsing vanuit die staat waarin de mens als kind van de eerste Adam wordt geboren, naar de staat van genade en van de aanneming tot zonen van God, door de tweede Adam, Jezus Christus, onze Verlosser. En deze overplaatsing kan, sinds de afkondiging van het Evangelie, niet tot stand komen zonder het bad van de wedergeboorte of het verlangen daarnaar, zoals geschreven staat: tenzij een mens opnieuw geboren wordt uit water en de Heilige Geest, kan hij het Koninkrijk van God niet binnengaan.

HOOFDSTUK V. Over de noodzaak, bij volwassenen, van voorbereiding op de rechtvaardiging, en waaruit deze voortkomt.
De Synode verklaart voorts dat bij volwassenen het begin van de genoemde Rechtvaardiging moet worden afgeleid van de voorkomende genade van God, door Jezus Christus, dat wil zeggen, van Zijn roeping, waardoor zij, zonder dat er enige verdiensten van hun kant bestaan, worden geroepen; opdat zij, die door zonden van God vervreemd waren, door Zijn levendmakende en bijstand verlenende genade ertoe gebracht mogen worden zich te bekeren tot hun eigen rechtvaardiging, door vrijwillig in te stemmen met en mee te werken aan die genoemde genade: op zodanige wijze dat, terwijl God het hart van de mens aanraakt door de verlichting van de Heilige Geest, de mens zelf niet volkomen passief is terwijl hij die inspiratie ontvangt, aangezien hij ook in staat is deze te verwerpen; toch is hij niet in staat om, door zijn eigen vrije wil, zonder de genade van God, zichzelf tot gerechtigheid in Zijn ogen te bewegen. Waarom, wanneer in de heilige geschriften wordt gezegd: Bekeert u tot Mij, en Ik zal Mij tot u bekeren, wij worden gewezen op onze vrijheid; en wanneer wij antwoorden: Bekeer ons, o Heer, tot U, en wij zullen bekeerd worden, belijden wij dat wij worden voorkomen door de genade van God.

HOOFDSTUK VI. De wijze van voorbereiding.
Now they (adults) are disposed unto the said justice, when, excited and assisted by divine grace, conceiving faith by hearing, they are freely moved towards God, believing those things to be true which God has revealed and promised,-and this especially, that God justifies the impious by His grace, through the redemption that is in Christ Jesus; and when, understanding themselves to be sinners, they, by turning themselves, from the fear of divine justice whereby they are profitably agitated, to consider the mercy of God, are raised unto hope, confiding that God will be propitious to them for Christ’s sake; and they begin to love Him as the fountain of all justice; and are therefore moved against sins by a certain hatred and detestation, to wit, by that penitence which must be performed before baptism: lastly, when they purpose to receive baptism, to begin a new life, and to keep the commandments of God. Concerning this disposition it is written; He that cometh to God, must believe that he is, and is a rewarder to them that seek him; and, Be of good faith, son, thy sins are forgiven thee; and, The fear of the Lord driveth out sin; and, Do penance, and be baptized every one of you in the name of Jesus Christ, for the remission of your sins, and you shall receive the gift of the Holy Ghost; and, Going, therefore, teach ye all nations, baptizing them in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Ghost; finally, Prepare your hearts unto the Lord.

HOOFDSTUK VII. Wat de rechtvaardiging van de goddelozen is en wat de oorzaken daarvan zijn.
Deze dispositie, of voorbereiding, wordt gevolgd door de Rechtvaardiging zelf, die niet slechts de kwijtschelding van zonden is, maar ook de heiliging en vernieuwing van de innerlijke mens, door de vrijwillige ontvangst van de genade en de gaven, waardoor de mens van onrechtvaardig rechtvaardig wordt, en van een vijand een vriend, opdat hij een erfgenaam kan zijn volgens de hoop op het eeuwige leven.
Of this Justification the causes are these: the final cause indeed is the glory of God and of Jesus Christ, and life everlasting; while the efficient cause is a merciful God who washes and sanctifies gratuitously, signing, and anointing with the holy Spirit of promise, who is the pledge of our inheritance; but the meritorious cause is His most beloved only-begotten, our Lord Jesus Christ, who, when we were enemies, for the exceeding charity wherewith he loved us, merited Justification for us by His most holy Passion on the wood of the cross, and made satisfaction for us unto God the Father; the instrumental cause is the sacrament of baptism, which is the sacrament of faith, without which (faith) no man was ever justified; lastly, the alone formal cause is the justice of God, not that whereby He Himself is just, but that whereby He maketh us just, that, to wit, with which we being endowed by Him, are renewed in the spirit of our mind, and we are not only reputed, but are truly called, and are, just, receiving justice within us, each one according to his own measure, which the Holy Ghost distributes to every one as He wills, and according to each one’s proper disposition and co-operation.
For, although no one can be just, but he to whom the merits of the Passion of our Lord Jesus Christ are communicated, yet is this done in the said justification of the impious, when by the merit of that same most holy Passion, the charity of God is poured forth, by the Holy Spirit, in the hearts of those that are justified, and is inherent therein: whence, man, through Jesus Christ, in whom he is ingrafted, receives, in the said justification, together with the remission of sins, all these (gifts) infused at once, faith, hope, and charity. For faith, unless hope and charity be added thereto, neither unites man perfectly with Christ, nor makes him a living member of His body. For which reason it is most truly said, that Faith without works is dead and profitless; and, In Christ Jesus neither circumcision, availeth anything, nor uncircumcision, but faith which worketh by charity. This faith, Catechumen’s beg of the Church-agreeably to a tradition of the apostles-previously to the sacrament of Baptism; when they beg for the faith which bestows life everlasting, which, without hope and charity, faith cannot bestow: whence also do they immediately hear that word of Christ; If thou wilt enter into life, keep the commandments. Wherefore, when receiving true and Christian justice, they are bidden, immediately on being born again, to preserve it pure and spotless, as the first robe given them through Jesus Christ in lieu of that which Adam, by his disobedience, lost for himself and for us, that so they may bear it before the judgment-seat of our Lord Jesus Christ, and may have life everlasting.

HOOFDSTUK VIII. Op welke wijze moet worden begrepen dat de goddeloze door het geloof en om niet wordt gerechtvaardigd.
En aangezien de Apostel zegt dat de mens door het geloof en om niet wordt gerechtvaardigd, moeten die woorden worden begrepen in de zin die de voortdurende instemming van de Katholieke Kerk heeft gehandhaafd en uitgedrukt; namelijk dat wij daarom gezegd worden gerechtvaardigd te zijn door het geloof, omdat het geloof het begin is van het menselijk heil, het fundament en de wortel van alle Rechtvaardiging; zonder welke het onmogelijk is God te behagen en tot de gemeenschap van Zijn zonen te komen: maar wij worden daarom gezegd om niet gerechtvaardigd te zijn, omdat geen van die dingen die aan de rechtvaardiging voorafgaan - of het nu geloof of werken zijn - de genade van de rechtvaardiging zelf verdienen. Want als het een genade is, is het niet langer door werken, anders is, zoals dezelfde Apostel zegt, genade geen genade meer.

HOOFDSTUK IX. Tegen het ijdele vertrouwen van ketters.
But, although it is necessary to believe that sins neither are remitted, nor ever were remitted save gratuitously by the mercy of God for Christ’s sake; yet is it not to be said, that sins are forgiven, or have been forgiven, to any one who boasts of his confidence and certainty of the remission of his sins, and rests on that alone; seeing that it may exist, yea does in our day exist, amongst heretics and schismatics; and with great vehemence is this vain confidence, and one alien from all godliness, preached up in opposition to the Catholic Church. But neither is this to be asserted,-that they who are truly justified must needs, without any doubting whatever, settle within themselves that they are justified, and that no one is absolved from sins and justified, but he that believes for certain that he is absolved and justified; and that absolution and justification are effected by this faith alone: as though whoso has not this belief, doubts of the promises of God, and of the efficacy of the death and resurrection of Christ. For even as no pious person ought to doubt of the mercy of God, of the merit of Christ, and of the virtue and efficacy of the sacraments, even so each one, when he regards himself, and his own weakness and indisposition, may have fear and apprehension touching his own grace; seeing that no one can know with a certainty of faith, which cannot be subject to error, that he has obtained the grace of God.

HOOFDSTUK X. Over de toename van de ontvangen rechtvaardiging.
Having, therefore, been thus justified, and made the friends and domestics of God, advancing from virtue to virtue, they are renewed, as the Apostle says, day by day; that is, by mortifying the members of their own flesh, and by presenting them as instruments of justice unto sanctification, they, through the observance of the commandments of God and of the Church, faith co-operating with good works, increase in that justice which they have received through the grace of Christ, and are still further justified, as it is written; He that is just, let him be justified still; and again, Be not afraid to be justified even to death; and also, Do you see that by works a man is justified, and not by faith only. And this increase of justification holy Church begs, when she prays, “Give unto us, O Lord, increase of faith, hope, and charity.”

HOOFDSTUK XI. Over het onderhouden van de geboden en de noodzaak en mogelijkheid daarvan.
Maar niemand, hoe gerechtvaardigd ook, moet denken dat hij vrijgesteld is van het onderhouden van de geboden; niemand moet gebruikmaken van die overhaaste uitspraak, een uitspraak die door de Vaders onder een anathema is verboden, dat het onderhouden van de geboden van God onmogelijk is voor iemand die gerechtvaardigd is. Want God beveelt geen onmogelijkheden, maar door te bevelen, vermaant Hij je zowel om te doen wat je kunt, als om te bidden voor wat je niet kunt (doen), en Hij helpt je opdat je het kunt; wiens geboden niet zwaar zijn; wiens juk zacht is en wiens last licht. Want wie de zonen van God zijn, beminnen Christus; maar zij die Hem beminnen, onderhouden Zijn geboden, zoals Hijzelf getuigt; wat zij, met de goddelijke hulp, zeker kunnen doen. Want hoewel mensen, hoe heilig en rechtvaardig ook, tijdens dit sterfelijke leven soms in ten minste lichte en dagelijkse zonden vallen, die ook wel dadelijke zonden worden genoemd, houden zij daarom niet op rechtvaardig te zijn. Want die roep van de rechtvaardigen, Vergeef ons onze schulden, is zowel nederig als waar. En om deze reden moeten de rechtvaardigen zelf zich des te meer verplicht voelen om op het pad van de gerechtigheid te wandelen, omdat zij, reeds bevrijd van zonden, maar dienstknechten van God geworden, in staat zijn, sober, rechtvaardig en godvruchtig levend, voort te gaan door Jezus Christus, door wie zij toegang hebben gekregen tot deze genade.
Want God verlaat degenen die eenmaal door Zijn genade gerechtvaardigd zijn niet, tenzij Hij eerst door hen wordt verlaten. Daarom moet niemand zichzelf vleien met het geloof alleen, in de waan dat hij door het geloof alleen een erfgenaam wordt gemaakt en de erfenis zal verkrijgen, zelfs als hij niet met Christus lijdt, opdat hij ook met Hem verheerlijkt zou worden. Want zelfs Christus Zelf, zoals de Apostel zegt, hoewel Hij de Zoon van God was, leerde gehoorzaamheid door de dingen die Hij leed, en volmaakt geworden, werd Hij voor allen die Hem gehoorzamen de oorzaak van het eeuwige heil. Om welke reden dezelfde Apostel de gerechtvaardigden vermaant, zeggende: Weten jullie niet dat zij die in de wedloop rennen, allen wel rennen, maar één de prijs ontvangt? Ren zo dat je die verkrijgt. Ik ren daarom zo, niet als op een onzekere wijze: ik vecht zo, niet als iemand die in de lucht slaat, maar ik tuchtig mijn lichaam en breng het in onderwerping; opdat ik misschien, nadat ik anderen heb gepredikt, zelf niet een verworpene word. Zo ook de vorst van de apostelen, Petrus: Span u des te meer in om door goede werken uw roeping en verkiezing zeker te maken. Want door die dingen te doen, zult u op geen enkel moment zondigen. Waaruit duidelijk is dat degenen die beweren dat de rechtvaardige mens in elk goed werk, althans dadelijk, zondigt, of, wat nog onverdraaglijker is, dat hij eeuwige straffen verdient, in strijd zijn met de orthodoxe leer van de religie; evenals degenen die stellen dat de rechtvaardigen in al hun werken zondigen, als zij in die werken, naast het hoofddoel dat God verheerlijkt wordt, ook het eeuwige loon voor ogen hebben, om hun traagheid op te wekken en zichzelf aan te moedigen om in de wedloop te rennen: terwijl er geschreven staat: Ik heb mijn hart geneigd om al uw rechtvaardigingen te doen voor het loon: en over Mozes zegt de Apostel dat hij uitzag naar het loon.

HOOFDSTUK XII. Dat een overhaaste vermetelheid in de kwestie van de Predestinatie moet worden vermeden.
Niemand mag bovendien, zolang hij in dit sterfelijke leven is, zo ver gaan in zijn vermetelheid wat betreft het geheime mysterie van de goddelijke predestinatie, dat hij met zekerheid vaststelt dat hij zeker tot het aantal uitverkorenen behoort; alsof het waar zou zijn dat hij die gerechtvaardigd is, niet meer kan zondigen, of, als hij wel zondigt, dat hij zichzelf een zekere bekering moet beloven; want behalve door een bijzondere openbaring kan niet geweten worden wie God voor Zichzelf heeft uitverkoren.

HOOFDSTUK XIII. Over de gave van de Volharding.
So also as regards the gift of perseverance, of which it is written, He that shall persevere to the end, he shall be saved:-which gift cannot be derived from any other but Him, who is able to establish him who standeth that he stand perseveringly, and to restore him who falleth:-let no one herein promise himself any thing as certain with an absolute certainty; though all ought to place and repose a most firm hope in God’s help. For God, unless men be themselves wanting to His grace, as he has begun the good work, so will he perfect it, working (in them) to will and to accomplish. Nevertheless, let those who think themselves to stand, take heed lest they fall, and, with fear and trembling work out their salvation, in labours, in watchings, in almsdeeds, in prayers and oblations, in fastings and chastity: for, knowing that they are born again unto a hope of glory, but not as yet unto glory, they ought to fear for the combat which yet remains with the flesh, with the world, with the devil, wherein they cannot be victorious, unless they be with God’s grace, obedient to the Apostle, who says; We are debtors, not to the flesh, to live according to the flesh; for if you live according to the flesh, you shall die; but if by the spirit you mortify the deeds of the flesh, you shall live.

HOOFDSTUK XIV. Over de gevallen mens en zijn herstel.
Wat betreft degenen die door zonde zijn gevallen uit de ontvangen genade van de Rechtvaardiging, zij kunnen opnieuw gerechtvaardigd worden wanneer zij, door God opgewekt, door het sacrament van de Boete het herstel hebben bereikt, door de verdienste van Christus, van de verloren genade: want deze wijze van Rechtvaardiging is het herstel van de gevallen: wat de heilige Vaders treffend een tweede plank na het schipbreuk van de verloren genade hebben genoemd. Want ten behoeve van degenen die na de doop in zonden vallen, stelde Christus Jezus het sacrament van de Boete in, toen Hij zei: Ontvangt de Heilige Geest, wier zonden u vergeeft, die zijn hun vergeven, en wier zonden u behoudt, die zijn behouden. Waaruit geleerd moet worden dat de boetvaardigheid van een christen, na zijn val, zeer verschilt van die bij (zijn) doop; en dat daarin niet alleen een ophouden met zonden en een afkeer daarvan, of een berouwvol en nederig hart besloten ligt, maar ook de sacramentele biecht van de genoemde zonden - althans in verlangen, en op zijn tijd te doen - en priesterlijke absolutie; en evenzo voldoening door vasten, aalmoezen, gebeden en de andere vrome oefeningen van een geestelijk leven; niet voor de eeuwige straf - die, samen met de schuld, wordt kwijtgescholden, hetzij door het sacrament, hetzij door het verlangen naar het sacrament - maar voor de tijdelijke straf, die, zoals de heilige geschriften leren, niet altijd volledig wordt kwijtgescholden, zoals bij de doop gebeurt, aan degenen die, ondankbaar voor de genade van God die zij hebben ontvangen, de Heilige Geest hebben bedroefd en niet hebben gevreesd de tempel van God te schenden. Over welke boetvaardigheid geschreven staat: Denk eraan vanwaar u gevallen bent; doe boete en doe de eerste werken. En opnieuw: Het verdriet dat volgens God is, bewerkt een standvastige boete tot redding. En opnieuw: Doe boete en breng vruchten voort die de boete waardig zijn.

HOOFDSTUK XV. Dat door elke doodzonde de genade verloren gaat, maar niet het geloof.
In oppositie ook tegen de subtiele geesten van bepaalde mensen, die door aangename toespraken en goede woorden de harten van de onschuldigen verleiden, moet worden volgehouden dat de ontvangen genade van de Rechtvaardiging niet alleen verloren gaat door ongeloof, waardoor zelfs het geloof zelf verloren gaat, maar ook door elke andere doodzonde, ook al gaat het geloof niet verloren; daarmee de leer van de goddelijke wet verdedigend, die niet alleen de ongelovigen uitsluit van het koninkrijk van God, maar ook de gelovigen (die) hoereerders, overspelers, verwijfden, mannen die bij mannen liggen, dieven, gierigaards, dronkaards, lasteraars, afpersers en alle anderen die doodzonden begaan; waarvan zij, met de hulp van de goddelijke genade, zich kunnen onthouden, en op grond waarvan zij gescheiden worden van de genade van Christus.

HOOFDSTUK XVI. Over de vrucht van de Rechtvaardiging, dat wil zeggen, over de verdienste van goede werken en over de aard van die verdienste.
Voor mensen dus die op deze wijze gerechtvaardigd zijn - of zij nu de ontvangen genade onafgebroken hebben bewaard, of zij die hebben herwonnen toen deze verloren was - moeten de woorden van de Apostel worden gesteld: Wees overvloedig in elk goed werk, wetende dat uw arbeid niet tevergeefs is in de Heer; want God is niet onrechtvaardig, dat Hij uw werk zou vergeten, en de liefde die u in Zijn naam hebt getoond; en verlies uw vertrouwen niet, dat een grote beloning heeft. En om deze reden moet het eeuwige leven worden voorgehouden aan degenen die tot het einde goed werken en op God hopen, zowel als een genade die barmhartig aan de zonen van God door Jezus Christus is beloofd, als een beloning die volgens de belofte van God Zelf is, om getrouw aan hun goede werken en verdiensten te worden verleend. Want dit is die kroon van gerechtigheid die de Apostel verklaarde dat voor hem, na zijn strijd en loop, was weggelegd, om hem door de rechtvaardige rechter te worden verleend, en niet alleen aan hem, maar ook aan allen die Zijn komst liefhebben. Want aangezien Jezus Christus Zelf voortdurend Zijn deugd in de genoemde gerechtvaardigden uitstort - zoals het hoofd in de ledematen, en de wijnstok in de ranken - en deze deugd altijd voorafgaat aan, vergezelt en volgt op hun goede werken, die zonder haar op geen enkele wijze aangenaam en verdienstelijk voor God zouden kunnen zijn - moeten wij geloven dat er niets meer ontbreekt aan de gerechtvaardigden, om te voorkomen dat zij geacht worden, door diezelfde werken die in God zijn gedaan, volledig aan de goddelijke wet te hebben voldaan volgens de staat van dit leven, en werkelijk het eeuwige leven te hebben verdiend, dat ook op zijn (gepaste) tijd verkregen zal worden, mits zij echter in genade heengaan: aangezien Christus, onze Heiland, zegt: Indien iemand drinkt van het water dat Ik hem zal geven, zal hij in eeuwigheid geen dorst hebben; maar het zal in hem worden tot een fontein van water dat opwelt tot het eeuwige leven.
Zo wordt noch onze eigen gerechtigheid als de onze vastgesteld alsof deze uit onszelf komt; noch wordt de gerechtigheid van God genegeerd of verworpen: want die gerechtigheid die de onze wordt genoemd, omdat wij gerechtvaardigd zijn doordat zij in ons inherent is, diezelfde is (de gerechtigheid) van God, omdat zij door God in ons is uitgestort, door de verdienste van Christus. Noch mag dit worden weggelaten - dat hoewel in de heilige geschriften zoveel wordt toegeschreven aan goede werken, dat Christus belooft dat zelfs hij die een beker koud water aan een van Zijn minsten zal geven, zijn beloning niet zal verliezen; en de Apostel getuigt dat: Dat wat op dit moment tijdelijk en licht is van onze verdrukking, voor ons een eeuwig gewicht van heerlijkheid bovenmate bewerkt; toch verhoede God dat een christen op zichzelf zou vertrouwen of roemen, en niet in de Heer, wiens goedheid jegens alle mensen zo groot is, dat Hij wil dat de dingen die Zijn eigen gaven zijn, hun verdiensten zijn. En aangezien wij in vele dingen allen struikelen, moet ieder voor zijn ogen hebben, zowel de gestrengheid en het oordeel, als de barmhartigheid en goedheid (van God); noch mag iemand over zichzelf oordelen, zelfs als hij zich van niets bewust is; want het hele leven van de mens moet worden onderzocht en geoordeeld, niet door het oordeel van de mens, maar van God, die de verborgen dingen van de duisternis aan het licht zal brengen en de raadslagen van de harten openbaar zal maken, en dan zal ieder mens lof ontvangen van God, die, zoals geschreven staat, een ieder zal vergelden naar zijn werken. Na deze Katholieke leer over de Rechtvaardiging, die wie niet getrouw en vastberaden ontvangt, niet gerechtvaardigd kan worden, heeft het de heilige Synode goedgedacht deze canons toe te voegen, opdat allen niet alleen weten wat zij moeten vasthouden en volgen, maar ook wat zij moeten vermijden en schuwen.

ON JUSTIFICATION
CANONS
CANON I.-Indien iemand zegt dat de mens voor God gerechtvaardigd kan worden door zijn eigen werken, hetzij gedaan door het onderricht van de menselijke natuur, hetzij door dat van de wet, zonder de genade van God door Jezus Christus; hij zij anathema.
CANON II.-Indien iemand zegt dat de genade van God, door Jezus Christus, alleen daarvoor wordt gegeven dat de mens in staat is gemakkelijker rechtvaardig te leven en het eeuwige leven te verdienen, alsof hij door de vrije wil zonder genade in staat zou zijn beide te doen, zij het moeizaam en met moeilijkheden; hij zij anathema.
CANON III.-Indien iemand zegt dat de mens zonder de voorkomende inspiratie van de Heilige Geest, en zonder Zijn hulp, kan geloven, hopen, beminnen of boetvaardig kan zijn zoals het hoort, zodat de genade van de Rechtvaardiging hem kan worden geschonken; hij zij anathema.
CANON IV.-If any one saith, that man’s free will moved and excited by God, by assenting to God exciting and calling, nowise co-operates towards disposing and preparing itself for obtaining the grace of Justification; that it cannot refuse its consent, if it would, but that, as something inanimate, it does nothing whatever and is merely passive; let him be anathema.
CANON V.-If any one saith, that, since Adam’s sin, the free will of man is lost and extinguished; or, that it is a thing with only a name, yea a name without a reality, a figment, in fine, introduced into the Church by Satan; let him be anathema.
CANON VI.-If any one saith, that it is not in man’s power to make his ways evil, but that the works that are evil God worketh as well as those that are good, not permissively only, but properly, and of Himself, in such wise that the treason of Judas is no less His own proper work than the vocation of Paul; let him be anathema.
CANON VII.-Indien iemand zegt dat alle werken die vóór de rechtvaardiging worden verricht, op welke wijze ze ook worden verricht, werkelijk zonden zijn of de haat van God verdienen; of dat hoe ernstiger men ernaar streeft zich voor te bereiden op de genade, hoe zwaarder men zondigt: hij zij anathema.
CANON VIII.-Indien iemand zegt dat de vrees voor de hel - waardoor wij, treurend om onze zonden, onze toevlucht nemen tot de barmhartigheid van God of ons onthouden van zondigen - een zonde is of zondaars slechter maakt; hij zij anathema. CANON IX.-Indien iemand zegt dat de goddeloze door het geloof alleen wordt gerechtvaardigd; in die zin dat er niets anders vereist is om mee te werken aan het verkrijgen van de genade van de rechtvaardiging, en dat het op geen enkele wijze noodzakelijk is dat hij wordt voorbereid en toegerust door de beweging van zijn eigen wil; hij zij anathema.
CANON X.-Indien iemand zegt dat mensen rechtvaardig zijn zonder de gerechtigheid van Christus, waardoor Hij voor ons heeft verdiend gerechtvaardigd te worden; of dat zij door die gerechtigheid zelf formeel rechtvaardig zijn; hij zij anathema.
CANON XI.-Indien iemand zegt dat mensen worden gerechtvaardigd, hetzij door de loutere toerekening van de gerechtigheid van Christus, hetzij door de loutere vergeving van zonden, met uitsluiting van de genade en de liefde die door de Heilige Geest in hun harten wordt uitgestort en in hen inherent is; of zelfs dat de genade waardoor wij worden gerechtvaardigd, slechts de gunst van God is; hij zij anathema.
CANON XII.-If any one saith, that justifying faith is nothing else but confidence in the divine mercy which remits sins for Christ’s sake; or, that this confidence alone is that whereby we are justified; let him be anathema.
CANON XIII.-Indien iemand zegt dat het voor ieder noodzakelijk is, voor het verkrijgen van de vergeving van zonden, dat hij met zekerheid gelooft, en zonder enige twijfel die voortkomt uit zijn eigen zwakheid en gesteldheid, dat zijn zonden hem vergeven zijn; hij zij anathema.
CANON XIV.-Indien iemand zegt dat de mens werkelijk van zijn zonden wordt ontslagen en gerechtvaardigd, omdat hij stellig geloofde dat hij ontslagen en gerechtvaardigd was; of dat niemand werkelijk gerechtvaardigd is dan hij die gelooft dat hij gerechtvaardigd is; en dat door dit geloof alleen, absolutie en rechtvaardiging worden bewerkstelligd; hij zij anathema.
CANON XV.-Indien iemand zegt dat een mens die opnieuw geboren en gerechtvaardigd is, uit hoofde van het geloof verplicht is te geloven dat hij stellig tot het getal van de uitverkorenen behoort; hij zij anathema.
CANON XVI.-Indien iemand zegt dat hij met zekerheid, met een absolute en onfeilbare zekerheid, die grote gave van volharding tot het einde zal hebben - tenzij hij dit door een bijzondere openbaring heeft vernomen; hij zij anathema.
CANON XVII.-Indien iemand zegt dat de genade van de rechtvaardiging alleen wordt bereikt door degenen die tot het leven zijn voorbestemd; maar dat alle anderen die geroepen zijn, weliswaar geroepen zijn, maar geen genade ontvangen, omdat zij door de goddelijke macht tot het kwaad zijn voorbestemd; hij zij anathema.
CANON XVIII.-Indien iemand zegt dat de geboden van God, zelfs voor iemand die gerechtvaardigd is en in genade verkeert, onmogelijk te onderhouden zijn; hij zij anathema.
CANON XIX.-Indien iemand zegt dat in het Evangelie niets anders dan het geloof wordt geboden; dat andere zaken onverschillig zijn, noch geboden noch verboden, maar vrij; of dat de tien geboden op geen enkele wijze op christenen van toepassing zijn; hij zij anathema.
CANON XX.-Indien iemand zegt dat de mens die gerechtvaardigd is, hoe volmaakt hij ook is, niet verplicht is de geboden van God en van de Kerk te onderhouden, maar alleen te geloven; alsof het Evangelie inderdaad een kale en absolute belofte van eeuwig leven zou zijn, zonder de voorwaarde van het onderhouden van de geboden; hij zij anathema.
CANON XXI.-Indien iemand zegt dat Christus Jezus door God aan de mensen is gegeven als een verlosser op wie men moet vertrouwen, en niet ook als een wetgever aan wie men moet gehoorzamen; die zij anathema.
CANON XXII.-Indien iemand zegt dat de gerechtvaardigde in staat is om zonder de bijzondere hulp van God in de ontvangen rechtvaardigheid te volharden; of dat hij daartoe, zelfs met die hulp, niet in staat is; die zij anathema.
CANON XXIII.-Indien iemand zegt dat een mens die eenmaal gerechtvaardigd is, niet meer kan zondigen, noch de genade kan verliezen, en dat daarom degene die valt en zondigt nooit werkelijk gerechtvaardigd was; of, aan de andere kant, dat hij in staat is om gedurende zijn hele leven alle zonden, zelfs de dagelijkse, te vermijden - behalve door een bijzonder voorrecht van God, zoals de Kerk leert met betrekking tot de Heilige Maagd; die zij anathema.
CANON XXIV.-Indien iemand zegt dat de ontvangen rechtvaardigheid niet voor God wordt bewaard en ook niet wordt vermeerderd door goede werken; maar dat genoemde werken slechts de vruchten en tekenen zijn van de verkregen rechtvaardiging, en niet een oorzaak van de vermeerdering daarvan; die zij anathema.
CANON XXV.-Indien iemand zegt dat de rechtvaardige in elk goed werk ten minste dagelijks zondigt, of - wat nog onverdraaglijker is - doodzondigt, en bijgevolg eeuwige straffen verdient; en dat hij alleen daarom niet verdoemd is, omdat God die werken niet toerekent tot verdoemenis; die zij anathema.
CANON XXVI.-Indien iemand zegt dat de rechtvaardigen voor hun goede werken, gedaan in God, geen eeuwige vergelding van God mogen verwachten en hopen, door Zijn barmhartigheid en de verdienste van Jezus Christus, mits zij volharden tot het einde in het goede doen en in het onderhouden van de goddelijke geboden; die zij anathema.
CANON XXVII.-Indien iemand zegt dat er geen andere doodzonde is dan die van ongeloof; of dat de eenmaal ontvangen genade niet verloren gaat door enige andere zonde, hoe ernstig en gruwelijk ook, behalve door die van ongeloof; die zij anathema.
CANON XXVIII.-Indien iemand zegt dat, wanneer de genade door zonde verloren is gegaan, het geloof daarmee ook altijd verloren gaat; of dat het geloof dat overblijft, hoewel het geen levend geloof is, geen waar geloof is; of dat hij die geloof zonder naastenliefde heeft, geen christen is; die zij anathema.
CANON XXIX.-Indien iemand zegt dat hij die na de doop is gevallen, niet in staat is door de genade van God weer op te staan; of dat hij weliswaar in staat is de rechtvaardigheid die hij verloren heeft te herstellen, maar door het geloof alleen zonder het sacrament van de Boete, in strijd met wat de heilige, katholieke en apostolische Kerk - onderwezen door Christus en zijn Apostelen - tot dusver heeft beleden, in acht genomen en geleerd; die zij anathema.
CANON XXX.-Indien iemand zegt dat, nadat de genade van de rechtvaardiging is ontvangen, de schuld aan elke boetvaardige zondaar wordt kwijtgescholden en de schuld van de eeuwige straf op zodanige wijze wordt uitgewist, dat er geen schuld van tijdelijke straf overblijft die moet worden voldaan, hetzij in deze wereld, hetzij in de volgende in het Vagevuur, voordat de toegang tot het koninkrijk der hemelen (voor hem) kan worden geopend; die zij anathema.
CANON XXXI.-Indien iemand zegt dat de gerechtvaardigde zondigt wanneer hij goede werken verricht met het oog op een eeuwige vergelding; die zij anathema.
CANON XXXII.-Indien iemand zegt dat de goede werken van iemand die gerechtvaardigd is, op zodanige wijze gaven van God zijn, dat zij niet ook de goede verdiensten zijn van degene die gerechtvaardigd is; of dat genoemde gerechtvaardigde, door de goede werken die hij verricht door de genade van God en de verdienste van Jezus Christus, wiens levend lid hij is, niet werkelijk vermeerdering van genade, eeuwig leven en het bereiken van dat eeuwige leven verdient - mits hij echter in genade sterft - en ook een vermeerdering van heerlijkheid; die zij anathema.
CANON XXXIII.-Indien iemand zegt dat door de katholieke leer betreffende de rechtvaardiging, zoals door deze heilige Synode in dit huidige decreet uiteengezet, de glorie van God of de verdiensten van onze Heer Jezus Christus op enigerlei wijze worden tekortgedaan, en niet veeleer dat de waarheid van ons geloof en de glorie van God en van Jezus Christus (meer) luisterrijk worden gemaakt; die zij anathema.

DECREE ON REFORMATION

TWEEDE DECREET

HOOFDSTUK I.
Het is passend dat prelaten in hun eigen kerken verblijven; indien zij anders handelen, worden de straffen van de oude wet tegen hen vernieuwd en nieuwe straffen uitgevaardigd.
The same sacred and holy Synod,-the same legates of the Apostolic See presiding,-wishing to apply itself to restore ecclesiastical discipline, which is exceedingly relaxed, and to amend the depraved manners of the clergy and Christian people, has thought it fit to begin with those who preside over the greater churches; for the integrity of those who govern, is the safety of the governed. Trusting, therefore, that by the mercy of our Lord and God, and the provident vigilance of His own vicar on earth, it will surely for the future happen, that those who are most worthy,-and whose previous life, in every stage thereof, from their infancy to their riper years, having been laudably passed in the exercises of ecclesiastical discipline, bears testimony in their favour,-will be assumed unto the government of churches, in accordance with the venerable ordinances of the Fathers, for that it is a burthen whose weight would be formidable even unto angels: (the Synod) admonishes all those who, under whatsoever name and title, are set over any patriarchal, primatial, metropolitan, and cathedral churches, and hereby accounts all such admonished, that, taking heed to themselves, and to the whole flock, wherein the Holy Ghost hath placed them to rule the Church of God which he hath purchased with his own blood, they be vigilant, as the Apostle enjoins, that they labour in all things, and fulfil their ministry: but let them know, that fulfil it they cannot, if like hirelings they abandon the flocks committed to them, and apply not themselves to the keeping of their own sheep, whose blood will be required at their hands, by the Supreme Judge; seeing that it is most certain that, if the wolf have devoured the sheep, the shepherd’s excuse will not be admitted, that he knew not thereof. In light of these grave responsibilities, the concilie van trente zitting acht benadrukt de noodzaak van een oprechte toewijding aan geestelijke waakzaamheid en pastorale zorg onder degenen aan wie het hoeden van hun gemeenten is toevertrouwd. De Synode dringt er bij leiders op aan om actief betrokken te zijn bij het leven van hun gemeenschappen, en ervoor te zorgen dat hun leer en daden in overeenstemming zijn met de ware leer van de Kerk. Het niet doen hiervan brengt niet alleen hun eigen redding in gevaar, maar brengt ook de zielen van degenen onder hun hoede in gevaar. Deze oproep tot waakzaamheid wordt weerspiegeld in de concilie van trente zitting negen, waar de ernst van de pastorale verantwoordelijkheden verder wordt belicht. Alle geestelijken worden eraan herinnerd dat hun toewijding aan de gelovigen niet slechts een plicht is, maar een heilige verplichting die onwankelbare toewijding en morele integriteit vereist. Door dit te doen, vervullen zij niet alleen hun rol als herders, maar beschermen zij ook de heiligheid van de Kerk en handhaven zij het vertrouwen dat in hen is gesteld door God en de gemeenschap die zij dienen. De Synode benadrukt het belang van waakzaamheid en toewijding onder kerkleiders, aangezien hun verantwoording aan God diepgaande gevolgen heeft. Terwijl de kerk streeft naar het herstel van integriteit en discipline, wordt de noodzaak voor een sterke, moreel integere hiërarchie steeds duidelijker, wat thema's weerspiegelt die te vinden zijn in de overzicht van het concilie van trente. Uiteindelijk hangt het behoud van het geloof en het geestelijk welzijn van de gemeenschap af van de ijver en vastberadenheid van degenen aan wie de zorg is toevertrouwd. Bovendien bevestigt de concilie van twaalf zitting vii de noodzaak van waakzaamheid en verantwoording onder kerkleiders, en dringt er bij hen op aan om de deugden van Christus te belichamen in hun pastorale taken. Het is noodzakelijk dat zij niet alleen met ijver hoeden, maar ook streven naar de geestelijke verheffing van hun gemeenschappen, opdat zij niet tekortschieten in de ogen van God. Door dit te doen, zullen zij niet alleen hun heilige verplichtingen vervullen, maar ook de heiligheid en eenheid van de Kerk waarborgen die zij geroepen zijn te leiden.
And yet, for as much as some are to be found at this time, who-as is grievously to be lamented-forgetful even of their own salvation, and preferring earthly things to heavenly, and things human before divine, wander about in various courts, or, their fold forsaken, and the care of the sheep committed to them neglected, keep themselves occupied with the solicitudes of temporal affairs; it hath seemed good to the sacred and holy Synod to renew, as by virtue of the present decree It doth renew, the ancient canons promulgated against non-residents, which (canons) have, through the disorders of the times and of men, well nigh fallen into desuetude; and furthermore, in order to the more fixed residence of the same, and for the reforming of manners in the church, it hath seemed good to appoint and ordain in the manner following:-If any one, by whatsoever dignity, degree, and pre-eminence distinguished, shall, by remaining six months together out of his own diocese, all lawful impediment, or just and reasonable causes ceasing, be absent from a patriarchal, primatial, metropolitan, or cathedral church, under what title soever, cause, name, or right committed to him, he shall ipso jure incur the penalty of the forfeiture of a fourth part of one year’s fruits, to be applied, by an ecclesiastical superior, to the fabric of the church and to the poor of the place. And if he continue absent in this way during six other months, he shall thereupon forfeit another fourth part of the fruits to be applied in like manner. But if the contumacy proceed yet further, the metropolitan shall, for the subjecting him to a severer censure of the sacred canons, be obliged to denounce his absent suffragan bishops, and the oldest resident suffragan bishop to denounce his absent metropolitan, to the Roman pontiff, either by letter or by messenger, within the space of three months, under the penalty, to be ipso facto incurred, of being interdicted from entering into the church; that he, by the authority of his own supreme See, may proceed against the said non-resident prelates, according as the greater or less contumacy of each may require, and provide the said churches with more useful pastors, as he shall know in the Lord to be salutary and expedient.

HOOFDSTUK II.
Het is voor niemand die een ambt bekleedt dat persoonlijke residentie vereist, geoorloofd om afwezig te zijn, behalve om een rechtvaardige reden die moet worden goedgekeurd door de bisschop, die zelfs dan, voor de zielzorg, een vicaris in zijn plaats zal stellen, onder inhouding van een deel van de vruchten.
Degenen die ondergeschikt zijn aan bisschoppen, die op basis van titel of in commendam kerkelijke ambten bekleden die persoonlijke residentie vereisen, hetzij door wet of gewoonte, zullen door hun Ordinarii worden gedwongen om te verblijven door middel van passende juridische rechtsmiddelen; zoals hun passend zal voorkomen voor het goede bestuur van de kerken en de bevordering van de dienst aan God, rekening houdend met het karakter van de plaatsen en personen; en voor niemand zullen enige eeuwige privileges of indulten ten gunste van niet-residentie, of van het ontvangen van de vruchten tijdens afwezigheid, van nut zijn: tijdelijke aflaten en dispensaties echter, die uitsluitend worden verleend voor ware en redelijke redenen, en die legitiem moeten worden bewezen voor de Ordinarius, zullen van kracht blijven; in welke gevallen het niettemin de taak van de bisschoppen zal zijn, zoals gedelegeerd in deze zaak door de Apostolische Stoel, om te voorzien dat, door het afvaardigen van bekwame vicarissen en door hen een passend deel van de vruchten toe te wijzen, de zielzorg geenszins wordt verwaarloosd; waarbij geen enkel privilege of vrijstelling in dit opzicht voor iemand van nut zal zijn.

HOOFDSTUK III.
De excessen van seculiere geestelijken en van regulieren die buiten hun kloosters leven, zullen worden gecorrigeerd door de Ordinarius van de plaats.
De prelaten van de kerken zullen zich voorzichtig en ijverig inzetten om de excessen van hun onderdanen te corrigeren; en geen enkele seculiere geestelijke, onder voorwendsel van een persoonlijk privilege, of enige regulier die buiten zijn klooster leeft, zal, onder voorwendsel van een privilege van zijn orde, indien hij overtreedt, worden beschouwd als vrijgesteld van het bezocht, gestraft en gecorrigeerd worden, in overeenstemming met de verordeningen van de canons, door de Ordinarius van de plaats, als zijnde hiertoe gedelegeerd door de Apostolische Stoel.

HOOFDSTUK IV.
Bisschoppen en andere hogere prelaten zullen welke kerken dan ook bezoeken, zo vaak als er behoefte aan is; waarbij alles wat dit decreet zou kunnen hinderen, wordt afgeschaft.
De ## KAPITTELS van kathedrale en andere grotere kerken, en de leden daarvan, zullen niet in staat zijn - door enige vrijstellingen, gewoonten, vonnissen, eden, concordaten, die alleen de auteurs daarvan binden en niet ook hun opvolgers - om zich te onttrekken aan het feit dat zij, in overeenstemming met de verordeningen van de canons, bezocht, gecorrigeerd en gewijzigd kunnen worden, zo vaak als nodig is, zelfs met apostolisch gezag, door hun eigen bisschoppen en andere hogere prelaten, door hen alleen, of met degenen die zij geschikt achten om hen te vergezellen.

CHAPTER V.
Bisschoppen mogen in een ander bisdom geen pontificale functies uitoefenen, noch wijdingen verrichten.
Het is geen enkele bisschop toegestaan, onder voorwendsel van welk privilege dan ook, pontificale functies uit te oefenen in het bisdom van een ander, behalve met uitdrukkelijke toestemming van de plaatselijke Ordinarius, en uitsluitend met betrekking tot de personen die aan diezelfde Ordinarius onderworpen zijn: indien het tegendeel is geschied, is de bisschop ipso facto geschorst van de uitoefening van zijn bisschoppelijke functies, en zijn degenen die aldus gewijd zijn (eveneens geschorst) van de uitoefening van hun wijdingen.

AANKONDIGING VAN DE VOLGENDE ZITTING
Behaagt het u dat de eerstvolgende zitting wordt gehouden op donderdag, de vijfde dag na de eerste zondag van de naderende vastentijd, welke (donderdag) de derde dag van de maand maart zal zijn?
Zij antwoordden: Het behaagt ons.
—
Meer uit deze reeksHet Concilie van Trente in zijn geheelBekijk alle 27 artikelen
Een reactie plaatsen