Is manifesteren een zonde? Ja, wanneer het vertrouwt op je gedachten of het universum in plaats van op God

Ja, manifesteren zoals de wet van aantrekking het leert, is in strijd met het christelijk geloof, omdat het vertrouwt op je eigen gedachten of “het universum” om te verkrijgen wat volgens de Schrift van God komt. Hopen, plannen, dankzeggen en nadenken over goede dingen zijn geen zonden, en de Schrift vraagt om elk van deze. Christenen brengen het verlangen zelf in gebed bij God.

Jezus liet ons zien hoe dat moet op de avond voor Zijn dood. In Gethsemane wilde Hij iets met heel Zijn hart, en Hij zei het: “Vader, als U wilt, neem deze beker van Mij weg.” Daarna maakte Hij de zin af: “maar niet mijn wil, maar de uwe geschiede” (Lucas 22:42). Hij verborg het verlangen niet. Hij gaf het over. Dat ene gebed is het verschil tussen manifesteren en vragen.

Wat is manifesteren?

In de nieuwere betekenis betekent “manifesteren” het gebruik van “methoden zoals visualisatie (= je iets in je geest voorstellen) en affirmatie (= het herhalen van positieve zinnen) om je te helpen je voor te stellen dat je iets bereikt wat je wilt, in het geloof dat dit de kans vergroot dat het gebeurt.” Dat is de definitie van de Cambridge Dictionary. Zij voegden deze betekenis in mei 2023 toe en maakten “manifest” hun Woord van het Jaar voor 2024, na 130.000 paginaweergaven voor het woord in dat jaar. De praktijk, schreven de redacteuren, “werd populair tijdens de pandemie, toen een heleboel manifesterende influencers opdoken op sociale media, die tips gaven over hoe je geld, carrièresucces of meer in het algemeen overvloed kunt manifesteren.”

De methoden variëren. Mensen beelden zich in wat ze willen, herhalen er positieve zinnen over, schrijven het steeds opnieuw op of prikken er afbeeldingen van op een bord. Achter de meeste zit één idee, meestal de wet van aantrekking genoemd: waar je ook aan denkt en wat je sterk genoeg voelt, trek je aan in je leven.

Waar komt de wet van aantrekking vandaan?

Het komt voort uit New Thought, een beweging die in de 19e eeuw in de Verenigde Staten begon. Encyclopaedia Britannica zegt dat Phineas P. Quimby (1802–1866), een mesmerist uit Portland, Maine, “meestal wordt genoemd als de vroegste voorstander.” Quimby bouwde zijn genezing op “de visie dat lichamelijke ziekte een zaak van de geest is.” In 1916 stelde de International New Thought Alliance haar doel vast: het onderwijzen van “de goddelijkheid van de mens en zijn oneindige mogelijkheden door de creatieve kracht van constructief denken.” De principes van de beweging komen hierop neer, in de samenvatting van Britannica: “zonde, menselijke stoornissen en menselijke ziekten zijn in feite zaken van onjuist denken.”

De uitdrukking zelf verspreidde zich via boeken. William Walker Atkinson publiceerde Gedachtetrilling: of, De Wet van Aantrekking in de Gedachtenwereld in 1906. Napoleon Hill’s Think and Grow Rich (1937), Norman Vincent Peale’s De kracht van positief denken (1952) en Rhonda Byrne’s Het Geheim (2006) brachten soortgelijke ideeën over aan miljoenen lezers. Sociale media gaven dezelfde ideeën nieuwe namen en nieuwe methoden.

Iets dergelijks groeide ook binnen sommige kerken. De “positieve belijdenis” van de Word of Faith-beweging, “het benoemen van specifieke zegeningen zodat ze worden verleend,” is een wortel van het welvaartsevangelie. Het pinkstergeloof omvat talloze kerken en denominaties, “waarvan vele de welvaartstheologie niet bevestigen.” Critici in protestantse en katholieke kerken noemen het “transactionele model” en de focus op rijkdom “grove vervormingen van het geloof,” en zowel religieuze als seculiere critici vrezen dat de leer “het gebrek aan geloof van individuen de schuld geeft van tegenslagen.” De verdedigers wijzen op Bijbelverzen die het lijken te ondersteunen, op succesverhalen en op de waarde van hoop. (Dit alles komt uit het verslag van dezelfde encyclopedie.)

Waarom is manifesteren een zonde voor christenen?

Vanwege waar het de macht legt. Manifesteren leert dat jouw geest, jouw woorden of het universum beslist wat er naar je toe komt. De Schrift legt die macht bij God. Jezus leerde Zijn discipelen bidden: “Uw wil geschiede, gelijk in de hemel alzo ook op de aarde” (Mattheüs 6:10). En Jakobus spreekt tot mensen die een jaar van handel plannen alsof de toekomst van hen was: “Terwijl u niet weet wat er morgen zal zijn. ... In plaats daarvan zou u moeten zeggen: Als de Heere wil, zullen wij leven en dit of dat doen” (Jakobus 4:14–15).

De Katholieke Catechismus zegt duidelijk wie we zijn wanneer we bidden. In het gebed “drukken we ons bewustzijn van onze relatie met God uit. Wij zijn schepselen die niet ons eigen begin zijn, niet de meesters van tegenspoed, niet ons eigen laatste doel” (Catechismus 2629). Het waarschuwt ook dat bijgeloof in goede gewoonten kan sluipen “wanneer men een op de een of andere manier magisch belang toeschrijft aan bepaalde praktijken die anders wettig of noodzakelijk zijn” (2111). Een doel visualiseren of een hoopvolle zin herhalen is wettig. Het behandelen als een kracht die dingen laat gebeuren, geeft het een macht die aan God toebehoort.

Een tweede probleem volgt uit het eerste, en het is een wreed probleem. Als gedachten resultaten creëren, dan moeten ziekte, armoede of verlies voortkomen uit verkeerd denken. Dat is het eigen principe van New Thought, hierboven geciteerd. De Schrift leert dit niet. Jezus vroeg of de beker voorbij mocht gaan, en hij ging niet voorbij. Hij ging naar het kruis. Dat was geen falen van geloof.

Tarot en astrologie proberen de toekomst te lezen. Manifesteren probeert deze te beheersen. De Catechismus noemt horoscopen en astrologie onder de praktijken die “een verlangen naar macht over de tijd verhullen” (2116), en manifesteren grijpt naar dezelfde macht. Dezelfde redenering beantwoordt of tarotkaarten lezen een zonde is.

Ik heb aan manifesteren gedaan. Heb ik gezondigd?

Als je vertrouwde op een methode, je eigen geest of “het universum” om je te geven wat je wilde, dan behoorde dat vertrouwen aan God toe, en christenen noemen dat een zonde. God vergeeft het. “Als wij onze zonden belijden, Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid” (1 Johannes 1:9). Als jouw kerk biecht beoefent, kun je het daarheen brengen, en je kunt het altijd in gebed bij God brengen.

De dingen die je wilde zijn meestal niet het probleem. Een baan, een huis, genezing, goede vrienden, een echtgenoot of echtgenote zijn goede dingen om te wensen. Luthers Kleine Catechismus rekent “huis, hof, akker, vee, geld, goederen, een vrome echtgenoot, vrome kinderen” en “goede vrienden” tot het dagelijks brood waar we God om vragen. Niets dat in een notitieboekje is geschreven of in een spiegel is uitgesproken, bindt God, en het bindt jou ook niet. Houd het verlangen vast en breng het bij Hem. Deze Gebeden voor Gods wil geven je woorden daarvoor.

Hoe verschilt manifesteren van gebed?

Beide beginnen met een verlangen, en beide spreken over geloven. Wat verschilt is tot wie wordt gesproken en wie beslist.

De Westminster Shorter Catechism, gebruikt door presbyteriaanse kerken, definieert gebed op een manier die bij de tabel past: “Gebed is het opdragen van onze verlangens aan God, voor dingen die aangenaam zijn aan Zijn wil, in de naam van Christus, met belijdenis van onze zonden en dankbare erkenning van Zijn barmhartigheden.” Een opdragen. Het verlangen wordt niet begraven; het wordt gegeven.

Leert de Bijbel over manifesteren?

Nee. Een paar verzen worden er vaak voor geciteerd, en elk leest anders in zijn context.

Marcus 11:24

Jezus zei: “Alles wat u ook maar bidt en vraagt, geloof dat u het ontvangen hebt, en het zal u ten deel vallen” (Marcus 11:24). Maar Zijn antwoord begint twee verzen eerder met “Heb geloof in God” (11:22), en het gaat verder: “En wanneer u staat te bidden, vergeef, als u iets tegen iemand hebt” (11:25). De belofte is voor mensen die tot God bidden, op God vertrouwen en vergeven. Johannes geeft de voorwaarde: “als wij iets vragen naar zijn wil, verhoort Hij ons” (1 Johannes 5:14). Jakobus noemt het tegenovergestelde: “U vraagt en u ontvangt niet, omdat u verkeerd vraagt, met het doel het in uw hartstochten door te brengen” (Jakobus 4:3).

Spreuken 18:21

“Dood en leven zijn in de macht van de tong.” De verzen eromheen spreken van een dwaas wiens “mond zijn ondergang is” en van de lasteraar wiens woorden “als wonden zijn” (Spreuken 18:7–8). Het spreekwoord gaat over wat onze woorden met ons en met de mensen om ons heen doen. Er staat niet dat het universum hoort en gehoorzaamt.

Psalm 37:4 en Romeinen 4:17

“Vind uw vreugde in de HEERE, dan zal Hij u geven wat uw hart verlangt,” zegt Psalm 37:4. Het volgende vers zegt wie handelt: “Wentel uw weg op de HEERE en vertrouw op Hem, en Híj zal het doen.” Romeinen 4:17 spreekt over God, “Die de doden levend maakt en de dingen die niet zijn, roept alsof zij zijn.” Degene die daar dingen tot aanzijn roept, is God. Abrahams deel was om Hem te geloven.

Is het slecht om iets te manifesteren volgens de Bijbel?

Iets willen is niet slecht, en God erom vragen is precies wat de Bijbel leert: “laat in alles, door bidden en smeken, met dankzegging, uw verzoeken aan God bekendgemaakt worden” (Filippenzen 4:6). De Bijbel waarschuwt tegen een methode die in de plaats komt van vragen. Proberen een ding naar jezelf toe te trekken door de kracht van je gedachten geeft je geest een plaats die aan God toebehoort.

Het woord heeft andere betekenissen die hier niets mee te maken hebben. Het kan een straatprotest betekenen, en deelnemen aan een vreedzaam protest is geen onderdeel van de wet van aantrekking. En wanneer Paulus schrijft dat “aan ieder echter wordt de openbaring van de Geest gegeven tot wat nuttig is” (1 Korinthe 12:7), bedoelt hij de gaven van de Heilige Geest die zichtbaar worden in de kerk, gegeven door God voor het welzijn van anderen.

Is manifesteren een vorm van geloof?

Het leent de taal van het geloof, en daarom zijn de twee gemakkelijk te verwarren. “Het geloof nu is de zekerheid van de dingen die men hoopt, en het bewijs van de dingen die men niet ziet” (Hebreeën 11:1). Manifesteren houdt zich ook bezig met dingen waarop wordt gehoopt en die nog niet worden gezien. Wat verschilt is degene op wie we vertrouwen. Het christelijk geloof vertrouwt op een persoon: “want wie tot God komt, moet geloven dat Hij is, en dat Hij beloont wie Hem ernstig zoeken” (Hebreeën 11:6). Manifesteren vertrouwt op de daad van het geloven zelf. Jezus’ woorden in Marcus 11 beginnen met “Heb geloof in God,” en die laatste twee woorden maken het hele verschil.

Zijn affirmaties, vision boards en dankbaarheidslijsten zonden?

Niet op zichzelf. Plannen is wijs; Jezus vroeg: “Want wie van u die een toren wil bouwen, gaat niet eerst zitten en berekent de kosten” (Lucas 14:28). Nadenken over goede dingen wordt geboden: “al wat waar is, al wat eervol is, al wat rechtvaardig is, al wat rein is, al wat lieflijk is, al wat welluidend is, als er enige deugd is en als er iets prijzenswaardigs is, bedenk dat” (Filippenzen 4:8). En Paulus vraagt om dankzegging bij elk verzoek (Filippenzen 4:6).

Tegen jezelf praten heeft ook zijn plaats. De psalmist doet het: “Wat bent u neerslachtig, mijn ziel, en u bent onrustig in mij? Hoop op God” (Psalm 42:5). Hij vertelt zijn ziel niet dat wat hij zegt uit zal komen. Hij vertelt haar waar ze moet kijken. Een zin op een spiegel, een foto op een bord of een lijst met dankpunten is onschadelijk als herinnering. Het verandert in bijgeloof wanneer je verwacht dat het de zaak laat gebeuren.

Hoe leren kerken christenen om hun verlangens bij God te brengen?

Geen van de hier geciteerde kerkelijke leerstellingen noemt manifesteren. Elk beschrijft het gebed dat in de plaats ervan komt, en daarover zijn ze het eens.

Katholiek

De Catechismus vraagt iedereen die ergens voor bidt om te kijken naar de God tot wie ze bidden: “Wat is het beeld van God dat ons gebed motiveert: een instrument dat gebruikt moet worden? of de Vader van onze Heer Jezus Christus?” (Catechismus 2735). Het vraagt opnieuw: “hoe zou het gebed van de kinderen van adoptie gericht kunnen zijn op de gaven in plaats van op de Gever?” (2740). En het zegt dat “elke behoefte het voorwerp van een smeekbede kan worden” (2633).

Orthodox

Een gebed dat wordt toegeschreven aan de oudsten van het Optina-klooster in Rusland, gedrukt door een orthodoxe parochie, vraagt God: “Schenk mij de genade om mij volledig over te geven aan Uw heilige wil,” en “Bestuur Gij mijn gedachten en gevoelens in alles wat ik doe en zeg.” Bij manifesteren wordt u gevraagd uw eigen gedachten te besturen zodat de wereld zal volgen. Dit gebed vraagt God om ze te besturen.

Luthers

Luther's Kleine Catechismus legt “Uw wil geschiede” als volgt uit: “De goede en genadige wil van God geschiedt inderdaad zonder ons gebed; maar wij bidden in deze bede dat het ook onder ons mag geschieden.” Over het dagelijks brood zegt het dat God het geeft “zelfs zonder ons gebed,” en dat wij bidden “dat Hij ons ertoe zou leiden het te kennen en ons dagelijks brood met dankzegging te ontvangen.”

Gereformeerd en Presbyteriaans

De Westminster Shorter Catechism legt dezelfde bede uit: “wij bidden dat God, door Zijn genade, ons in staat en bereid zou maken om Zijn wil in alle dingen te kennen, te gehoorzamen en ons eraan te onderwerpen, zoals de engelen in de hemel doen.” De definitie van gebed, hierboven geciteerd, begint met “het opdragen van onze verlangens aan God.”

Wat kan een christen doen in plaats van manifesteren?

Houd het verlangen vast. Verander waar u het naartoe brengt. Deze stappen volgen de bovenstaande Schriftteksten.

1. Benoem het aan God. Vertel Hem duidelijk en eerlijk wat u wilt, zoals Filippenzen 4:6 vraagt. Korte gebeden van één minuut om uw hoop bij God te brengen kunnen u helpen om te beginnen.
2. Voeg toe: “Uw wil geschiede.” Jezus bad het in Gethsemane. Gebeden voor Gods wil geven woorden om te vragen, te accepteren en te volgen.
3. Dank terwijl je wacht. Dank God voor wat je al hebt. Luther's Kleine Catechismus vraagt God om ons te leren ons dagelijks brood “met dankzegging” te ontvangen.
4. Doe je deel. Bereken de kosten, maak het plan, solliciteer naar de baan en zeg: “Als de Heer wil” (Jakobus 4:15).
5. Houd je gedachten bij wat waar en goed is. Filippenzen 4:8 vraagt hierom omwille van zichzelf, als de gewoonte van een geest die in Gods vrede wordt bewaard (Filippenzen 4:7). Het is geen techniek om dingen te krijgen.
6. Houd de uitkomst open. God kan het geven, iets beters geven, of je vragen om een tijdje iets anders te dragen. Leren wat de wil van God is helpt hierbij.

Drie verzen na “denk aan deze dingen,” schrijft Paulus: “Ik heb geleerd tevreden te zijn in de staat waarin ik verkeer” (Filippenzen 4:11). Hij kon vrij vragen en in vrede wachten, en dat kunnen wij ook, om de reden die Jakobus geeft: “Elke goede gave en elk volmaakt geschenk is van boven en komt neer van de Vader der lichten” (Jakobus 1:17).

Gerelateerde artikelen

• Gebeden voor Gods wil: Om deze te kennen, te aanvaarden en te volgen
• Wat is de wil van God?
• Is Tarot lezen een zonde?
• Is astrologie een zonde? Kunnen christenen in sterrenbeelden geloven?
• Is piekeren een zonde? Wat de Schrift ons vertelt
• Gebed 101: Leer hoe je moet bidden