Oranje staat niet in de Bijbel — noch de kleur, noch de vrucht

Oranje staat niet in de Bijbel — niet de kleur en niet de vrucht. Het woord bestond in het Engels pas als kleurnaam vanaf de zestiende eeuw, en de vrucht bereikte het Middellandse Zeegebied lang nadat de Schrift was geschreven.

Waarom de kleur ontbreekt

Het Engels zelf had geen woord voor oranje totdat de vrucht arriveerde om er een te leveren. Daarvoor werd het bereik beschreven als rood of geel, en het Oudengels gebruikte een samenstelling die geel-rood betekende.

Het Bijbels Hebreeuws bevindt zich in dezelfde positie en zelfs nog meer. De kleurwoordenschat is klein en de woorden neigen ernaar materialen en kleurstoffen te benoemen in plaats van punten op een spectrum: het blauw is een specifieke kleurstof, het purper een andere, het karmozijn een derde gemaakt van een insect.

Vragen wat oranje symboliseert in de Schrift is een vraag stellen in een vocabulaire dat de tekst niet heeft.

Wat er staat waar oranje zou staan

Twee dingen, en beide zijn objecten in plaats van kleuren.

Karneool. De eerste steen in de eerste rij van het borstschild van de hogepriester (Exodus 28:17) wordt in de meeste moderne vertalingen vertaald als karneool en in de Statenvertaling als sardius. Het is een roodachtig oranje steen, en hij verschijnt opnieuw in de fundamenten van de stad in Openbaring 21:20.

De stenen op dat borstschild droegen elk de naam van een stam, en de instructie daarover is het punt: telkens wanneer hij het Heilige der Heiligen binnenging, moest Aäron de namen over zijn hart dragen als een blijvende gedachtenis (Exodus 28:29). De waarde van de stenen is nooit wat ertoe doet. Wat erop geschreven stond, is dat wel.

Vuur. Waar een moderne schrijver naar oranje zou grijpen, spreekt de Schrift over vuur — de braamstruik die brandt en niet verteert, de wolkkolom bij nacht, de tongen met Pinksteren, het vuur van de louteraar uit Maleachi 3:2.

Vuur in de Schrift staat voor aanwezigheid en loutering in plaats van vernietiging, wat niet is hoe de kleur gewoonlijk wordt gebruikt in devotionele geschriften.

Het vale paard, aangezien het ter sprake komt

Eén kleurwoord in Openbaring is de moeite waard om te kennen omdat vertalingen zo sterk variëren.

Het vierde paard in Openbaring 6:8 is chloros in het Grieks — de stam van chlorofyl — wat een geelachtig groen dekt. Vertalingen geven het weer als vaal, asgrauw of bleekgroen.

Het is de kleur van iets dat is opgehouden te leven, en de ruiter heet Dood. Het woord verricht exact werk en geen enkel Nederlands equivalent drukt het precies uit.

Hoe zit het met de vrucht?

Sinaasappels staan ook niet in de Bijbel. Citrusvruchten bereikten het Middellandse Zeegebied laat vanuit het oosten; de sukadecitroen is het enige type dat bekend was in het oude Nabije Oosten, en deze wordt nergens in de Hebreeuwse Bijbel duidelijk geïdentificeerd.

De vruchten die er wel in staan zijn vijgen, druiven, olijven, granaatappels en dadels — de zeven soorten die het land beschrijven in Deuteronomium 8:8.

Veelgestelde vragen

Staat de kleur oranje in de Bijbel?

Nee. Noch het Hebreeuws, noch het Grieks heeft er een woord voor, en het Engels had er geen totdat de vrucht er in de zestiende eeuw een leverde.

Wat is het dichtstbijzijnde?

Karneool, de roodachtig oranje steen die als eerste in het borstschild van de hogepriester stond (Exodus 28:17) en een van de fundamenten van de stad in Openbaring 21:20 vormt — en vuur, waar een moderne schrijver de kleur zou gebruiken.

Staan er sinaasappels in de Bijbel?

Nee. Citrusvruchten bereikten het Middellandse Zeegebied pas laat. Deuteronomium 8:8 somt de zeven soorten op die het land beschrijven: tarwe, gerst, wijnstokken, vijgen, granaatappels, olijfolie en honing.

Welke kleur heeft het vaalgeel paard?

Het Griekse chloros staat voor een geelachtig groen — de kleur van iets dat niet meer leeft. Vertalingen geven het weer als vaal, asgrauw of bleekgroen.