Hoe oud was Noach toen hij stierf? 950 jaar, 350 jaar na de zondvloed

Noach stierf op 950-jarige leeftijd. Genesis sluit zijn leven af in twee verzen: “En Noach leefde na de zondvloed driehonderdvijftig jaar. En al de dagen van Noach waren negenhonderdvijftig jaar: en hij stierf” (Genesis 9:28–29). Hij was 600 jaar oud toen de zondvloed kwam, dus meer dan een derde van zijn leven vond daarna plaats.

Genesis zegt niet hoe hij zo lang leefde. Christenen verklaren de hoge leeftijden in de eerste hoofdstukken op verschillende manieren: sommigen als werkelijke jaren die na de zondvloed werden ingekort, anderen als een oude manier om de eerste voorouders te eren.

Driehonderdvijftig jaar. Noach was “zeshonderd jaar oud toen de zondvloed van water op de aarde was” (Genesis 7:6), en de aarde was iets meer dan een jaar nadat de regen begon weer droog (Genesis 7:11; 8:13–14). Genesis zegt niet of zijn 350 jaar worden geteld vanaf de dag dat de regen begon of vanaf de dag dat hij uit de ark kwam.

De Schrift vertelt weinig over die jaren. God zegende Noach en zijn zonen en zei: “Wees vruchtbaar, en vermenigvuldig u, en vervul de aarde” (Genesis 9:1). Noach “begon een landman te worden, en hij plantte een wijngaard” (Genesis 9:20); een landman is een boer. Het verhaal van de wijn en van wat zijn zoon Cham in de tent zag, is de laatste scène die Genesis over hem geeft. Daarna volgt de lijst van zijn nakomelingen, en Genesis 10 eindigt met: “door dezen zijn de volken op de aarde verdeeld na de zondvloed” (Genesis 10:32).

Heeft Noach Abraham nog gezien?

Volgens de Hebreeuwse getallen misschien; het hangt ervan af hoe oud Terach was toen zijn zoon Abram werd geboren. Als Terach 70 was (Genesis 11:26), stierf Noach toen Abram 58 was; als hij 130 was, zoals één lezing van Handelingen 7:4 vereist, werd Abram twee jaar na de dood van Noach geboren. De Griekse getallen, die een generatie toevoegen, plaatsen de geboorte van Abram meer dan zeven eeuwen na de dood van Noach, en de volledige uitwerking hoort bij de vraag over wanneer Noach leefde.

Genesis 5 loopt van Adam tot Noach in tien generaties. Voor elke man geeft het zijn leeftijd aan wanneer zijn zoon werd geboren en zijn leeftijd bij overlijden, en bijna elk vers eindigt op dezelfde manier: “en hij stierf.”

naam in	Leeftijd toen zijn zoon werd geboren	Age at Death	Genesis
Adam	130	930	5:3–5
Seth	105	912	5:6–8
Enos	90	905	5:9–11
Kenan	70	910	5:12–14
Mahalaleël	65	895	5:15–17
Jared	162	962	5:18–20
Henoch	65	365, door God opgenomen	5:21–24
Metuselach	187	969	5:25–27
Lamech	182	777	5:28–31
Noach	500, toen zijn zonen worden genoemd	950	5:32; 9:29

Noachs 950 jaar vormen de op twee na langste levensduur in de Bijbel, na de 969 jaar van Metusalach en de 962 jaar van Jared. Als we Henoch buiten beschouwing laten, worden de negen mannen gemiddeld 912 jaar oud. Alleen Henoch doorbreekt het refrein: “En Henoch wandelde met God: en hij was niet meer; want God nam hem weg” (Genesis 5:24).

Noachs vader en grootvader stierven beiden vlak voor de zondvloed. Lamech stierf vijf jaar daarvoor, en Metusalach in het jaar dat deze kwam, als de Hebreeuwse leeftijden worden opgeteld. Augustinus wist waarom dat totaal belangrijk was. In zijn kopieën, die de Griekse getallen bevatten, leek Metusalach de zondvloed te overleven: “er wordt berekend dat hij veertien jaar na de zondvloed leefde”, hoewel slechts acht mensen deze in de ark overleefden. Brentons vertaling van de Septuagint geeft hetzelfde resultaat: Metusalach is 167 bij de geboorte van Lamech, Lamech 188 bij die van Noach en Noach 600 bij de zondvloed, wat Metusalach 14 van zijn 969 jaar overlaat. Dus schreef Augustinus in De Stad van God: “Zeker is dat Metusalach de zondvloed niet heeft overleefd, maar stierf in het jaar dat deze plaatsvond, als de getallen in de Hebreeuwse manuscripten waar zijn.” De Griekse Septuagint geeft verschillende van deze vaders andere leeftijden bij de geboorte van hun zonen en geeft Lamech 753 jaar in plaats van 777, maar het geeft Noach dezelfde 950 jaar (Genesis 9:29).

De leeftijden dalen scherp in de generaties na Noach. Zijn zoon Sem leefde 600 jaar, Eber 464, Peleg 239 en Abraham 175.

naam in	Age at Death	waar
Sem	600	Genesis 11:10–11
Arpachsad	438	Genesis 11:12–13
salah	433	Genesis 11:14–15
Eber	464	Genesis 11:16–17
Peleg	239	Genesis 11:18–19
Reü	239	Genesis 11:20–21
Serug	230	Genesis 11:22–23
Nahor	148	Genesis 11:24–25
Terah	205	Genesis 11:32
Abraham	175	Genesis 25:7
Isaak	180	Genesis 35:28
Jakob	147	Genesis 47:28
Jozef	110	Genesis 50:26
Mozes	120	Deuteronomium 34:7

Genesis staat niet stil bij de verklaring van deze verandering. Zoals de oudtestamenticus John Walton het verwoordt: “de Bijbel biedt geen directe verklaringen voor waarom mensen zo lang leven.” Een vers dat vaak als reden wordt gelezen, komt vlak voor de zondvloed: “Mijn Geest zal niet voor eeuwig in de mens blijven, want hij is vlees; zijn dagen zullen honderdtwintig jaar zijn” (Genesis 6:3).

Lezers hebben die 120 jaar op twee manieren geïnterpreteerd. De Joodse historicus Josephus, schrijvend in de eerste eeuw, las ze als God die “hun leven inkortte en hun jaren niet zo talrijk maakte als ze voorheen leefden, maar slechts honderdtwintig.” De aantekeningen in de New American Bible lezen het vers op dezelfde manier: “Deze toenemende goddeloosheid leidt ertoe dat God de menselijke levensduur die aan het eerste echtpaar was opgelegd, verkort.” Augustinus dacht er anders over. Het vers, schreef hij, “moet niet worden begrepen als een voorspelling dat mensen voortaan niet langer dan 120 jaar zouden leven,” omdat “we zelfs na de zondvloed zien dat ze meer dan 500 jaar leefden.” Hij vatte de 120 jaar op als de tijd die restte tot de zondvloed. Op die manier gelezen, heeft het vers ook betrekking op hoe oud was Noach toen hij de ark bouwde.

De psalmen geven de maat van een leven zoals wij dat kennen: “De dagen van onze jaren zijn zeventig jaar, en als wij door kracht tachtig jaar zijn, is hun pracht moeite en verdriet; want het is spoedig voorbij en wij vliegen heen” (Psalm 90:10). Zeventig jaar is de standaard; tachtig jaar is de uitzondering.

Christenen die Genesis als Schriftuur aanvaarden, lezen deze getallen op verschillende manieren. Sommigen zien ze als jaren zoals de onze, geleefd door echte mensen. Anderen zien ze als een oude manier om de eerste voorouders te eren. Twee van de oudste antwoorden, een Joods en een christelijk, van Josephus en Augustinus, beschouwen de jaren als reëel.

Josephus vroeg zijn lezers om zijn verslag niet als onwaar te beschouwen omdat levens nu kort zijn: “die ouden waren geliefd bij God,” schreef hij, en “hun voedsel was toen geschikter voor de verlenging van het leven.” Hij besloot: “Maar wat deze zaken betreft, laat ieder ze bekijken zoals hij het passend vindt.” Augustinus, in het vijftiende boek van De Stad van God, kwam een theorie tegen dat de vroege “jaren” eigenlijk een tiende van de onze waren. Zulke lezers, schreef hij, “moeten geenszins worden aangehoord.” Zijn bewijs kwam van de zondvloed zelf: Genesis dateert deze op maand en dag, en een jaar met maanden en dagen erin is een jaar zoals het onze. Dus “die antediluvianen leefden meer dan 900 jaar, wat jaren waren die even lang waren als die welke Abraham daarna 175 jaar leefde.” Over de theorie van het korte jaar vroeg hij: “Wie kan zo’n dwaasheid en absurditeit verdragen?”

Answers in Genesis en het Institute for Creation Research, die de zondvloed lezen als een gebeurtenis die de hele aarde bedekte slechts enkele duizenden jaren geleden, nemen de leeftijden zoals ze geschreven staan. “De Bijbel leert heel duidelijk dat de vroege aartsvaders vaak bijna 1000 jaar oud werden,” schrijven Georgia Purdom en David Menton van Answers in Genesis. Zij zien de omslag bij de zondvloed: “De plotselinge daling in levensduur na de zondvloed suggereert dat er iets veranderde ten tijde van de zondvloed, of kort daarna, dat verantwoordelijk was voor deze achteruitgang.” Ze wijzen op het verlies van genetische variatie toen het menselijk ras terugviel tot acht personen. Brian Thomas van het Institute for Creation Research, rapporterend over werk van de plantengeneticus John Sanford, schrijft: “De levensduur in Genesis daalt volgens een welomschreven vervalcurve die onmiddellijk na de zondvloed begon.”

Reasons to Believe, die de zondvloed leest als een gebeurtenis die de regio bedekte waar mensen woonden, neemt de leeftijden ook als reëel aan. Het kijkt naar de biologie van veroudering: “God had vroege mensen kunnen ontwerpen met een verhoogde expressie van deze beschermende enzymen die hen in staat stelden honderden jaren te leven. Later had Hij deze expressie kunnen veranderen om de menselijke levensduur geleidelijk te verkorten.” Het suggereert ook een barmhartigheid in de verandering: “Door de levensduur te verkorten tot ongeveer 120 jaar, beperkte God op barmhartige wijze de mogelijkheid voor het kwaad om de samenleving te domineren.”

BioLogos, dat de bevindingen van de moderne wetenschap accepteert, leest de getallen als de manier waarop de antieke wereld over haar eerste voorouders schreef. John Walton concludeert dat “we het onwaarschijnlijk kunnen achten dat de leeftijden in de genealogieën van Genesis de werkelijke levensduur van individuen weerspiegelen,” en hij voegt eraan toe dat “als ze de hoge leeftijden niet als feitelijk claimden, maar de getallen retorisch gebruikten, dan is de betrouwbaarheid van de Bijbel niet afhankelijk van mensen die honderden jaren hebben geleefd.” De aantekeningen in de katholieke New American Bible kijken ook naar de antieke context. Ze plaatsen Genesis 5 naast Mesopotamische koningslijsten van voor en na de zondvloed, merken op dat “de bijbelse getallen veel kleiner zijn,” en suggereren dat de hoge leeftijden een “poging kunnen zijn om te laten zien dat de generaties van voor de zondvloed buitengewoon en vitaler waren dan de mensen van na de zondvloed.”

Answers in Genesis, BioLogos en de aantekeningen van de New American Bible plaatsen Genesis 5 er allemaal naast. De Sumerische Koningslijst is een oude Mesopotamische lijst van koningen en de lengte van hun regering. Een kopie op het Weld-Blundell Prisma, gegraveerd rond 1800 v.Chr., noemt acht koningen in vijf steden vóór een zondvloed, met regeringsperiodes van 18.600 tot 43.200 jaar; de eerste koning, Alulim van Eridu, regeert 28.800 jaar. Dan komt de regel “Toen overspoelde de zondvloed het land.” Daarna regeert de eerste koning van Kish 1.200 jaar, en naarmate de lijst vordert, krimpen de regeringsperiodes tot honderden jaren, en vervolgens tot tientallen.

De twee lijsten delen een vorm: een reeks buitengewone ouden, een zondvloed en kortere levens daarna. Christenen wegen die gelijkenis verschillend. Voor John Walton portretteren de hoge leeftijden in dergelijke lijsten “de oertijd als een ideale tijd,” een manier om het verre verleden te eren. Answers in Genesis voert aan dat eventuele ontlening van Genesis naar Sumer liep: “Het is waarschijnlijker dat de Sumerische Koningslijst werd samengesteld met gebruik van Genesis voor numerieke informatie.” Het verschil in schaal valt bij beide lezingen op. Methusalems 969 jaar, de langste levensduur in de Bijbel, zijn korter dan elke regeringsperiode die de lijst vóór zijn zondvloed plaatst.

Niemand in Genesis bereikt de duizend jaar: Methusalem kwam het dichtst in de buurt, en Noach kwam er vijftig tekort. Voor Adam vonden sommige oude lezers een reden in Gods woord tot hem: “want op de dag dat u daarvan eet, zult u zeker sterven” (Genesis 2:17). Het Boek der Jubileeën, een oude Joodse navertelling van Genesis, zegt dat Adam stierf op 930-jarige leeftijd omdat “hij zeventig jaar tekortkwam aan duizend jaar; want duizend jaar zijn als één dag in het getuigenis van de hemelen.” Justinus de Martelaar schreef in zijn Dialoog met Trypho: “Want zoals tegen Adam werd gezegd dat hij op de dag dat hij van de boom at zou sterven, weten we dat hij de duizend jaar niet voltooide.” Irenaeus van Lyon noteert dezelfde lezing en baseert zijn berekening op 2 Petrus 3:8: “aangezien een dag van de Heer is als duizend jaar,” overschreed Adam “de duizend jaar niet, maar stierf binnen die tijd, waarmee hij het vonnis van zijn zonde bevestigde.” Deze lezers spraken alleen over Adam. Genesis geeft geen reden waarom zijn nakomelingen, waaronder Noach, ook de duizend jaar niet haalden.

Genesis geeft geen oorzaak, alleen de afsluitende woorden “en hij stierf.” Josephus zegt dat hij zijn 350 jaar na de zondvloed leefde “en dat hij al die tijd gelukkig was.” Het Boek der Jubileeën voegt een begrafenis toe: “En Noach sliep bij zijn vaderen en werd begraven op de berg Lubar in het land Ararat.” Het geeft hem ook een grafschrift: “hij overtrof de mensenkinderen, behalve Henoch, vanwege de rechtvaardigheid waarin hij volmaakt was.” Wat er na de dood van Noach gebeurde, is een vraag op zich, behandeld in of Noach naar de hemel ging.

Het Nieuwe Testament noemt zijn leeftijd nooit. Het herinnert hem als “een prediker van de rechtvaardigheid” (2 Petrus 2:5), en plaatst hem onder de gelovigen: “Door het geloof heeft Noach, toen hij door God gewaarschuwd was voor dingen die nog niet te zien waren, uit ontzag voor God de ark gebouwd tot redding van zijn huisgezin; daardoor heeft hij de wereld veroordeeld en is hij een erfgenaam geworden van de rechtvaardigheid die door het geloof is” (Hebreeën 11:7).

• Wanneer en waar werd Noach geboren?
• Wanneer leefde Noach?
• Hoe lang was Noach op de ark?
• Wat deed Cham bij Noach?
• De lijn van Noach naar Jezus