Wat betekent WWJD? Wat zou Jezus doen, en waar is het begonnen



  • WWJD staat voor “What would Jesus do?” (Wat zou Jezus doen?), een vraag die christenen stellen zodat ze handelen zoals Jezus in hun plaats zou doen.
  • De vraag komt uit de roman van Charles Sheldon In His Steps, die hij voorlas aan zijn gemeente in Topeka en die voor het eerst als feuilleton werd gedrukt in 1896.
  • In de roman vraagt een predikant zijn kerk om een jaar lang de belofte te doen niets te doen zonder eerst te vragen: “Wat zou Jezus doen?”
  • De WWJD-armbandjes werden voor het eerst gemaakt in 1989 voor een kerkelijke jeugdgroep in Holland, Michigan, en er werden er miljoenen van verkocht in de jaren negentig.
  • De exacte woorden staan niet in de Bijbel, maar de oproep om Jezus' voorbeeld te volgen wel, zoals in 1 Petrus 2:21 en 1 Johannes 2:6.
  • Jezus is eerst onze Redder en dan ons voorbeeld, en we kunnen hem alleen volgen door zijn genade.
  • De zekerste manier om te weten wat Jezus zou doen, is door te weten wat hij deed, door de Evangeliën te lezen.

WWJD staat voor “What would Jesus do?” (Wat zou Jezus doen?). Christenen stellen deze vraag vóór een keuze, om te handelen zoals Jezus in hun plaats zou doen. De vraag komt uit de roman van Charles Sheldon In His Steps, die voor het eerst als feuilleton werd gedrukt in 1896, en de WWJD-armbandjes begonnen bij een kerkelijke jeugdgroep in Holland, Michigan, in 1989.

De letters zijn Engels, dus in het Spaans is de vraag Wat zou Jezus doen? en in het Italiaans Wat zou Jezus doen?

Sheldon ontleende zijn titel aan één vers: “Want hiertoe bent u geroepen, omdat ook Christus voor ons geleden heeft en ons een voorbeeld heeft nagelaten, opdat u Zijn voetstappen zou navolgen” (1 Petrus 2:21). Petrus schreef aan christenen die onrechtvaardig werden behandeld, en hij liet hun zien hoe Jezus daarmee omging: “die, toen Hij uitgescholden werd, niet terugschold, toen Hij leed, niet dreigde.” Drie verzen later zegt hij waarom dat voorbeeld meer is dan een goed patroon: “Die Zelf onze zonden in Zijn lichaam gedragen heeft op het hout” (1 Petrus 2:23–24). Wij volgen de voetstappen van Degene die ze eerst voor ons heeft gezet.

Waar komt “Wat zou Jezus doen?” vandaan?

Het kwam van een predikant in Kansas. Charles Monroe Sheldon (1857–1946) was de predikant van de Central Congregational Church in Topeka. Om jongeren naar zijn zondagavonddiensten te trekken, schreef hij verhalen die hij in delen voorlas, waarbij elke zondagavond eindigde op een dramatisch moment zodat mensen de volgende week terug zouden komen. Eén verhaal in het bijzonder greep zijn gemeente aan, het verhaal waarin Sheldon vroeg: “Wat zou Jezus doen?”

Een religieus tijdschrift in Chicago drukte het in 1896 in wekelijkse afleveringen, en het verscheen als boek, In His Steps, in 1897. Volgens Britannica was het zestig jaar lang “het bestverkochte boek in de Verenigde Staten na de Bijbel”. Sheldon werd geïnspireerd door de Social Gospel-beweging, die streefde naar “de verbetering van de geïndustrialiseerde samenleving door toepassing van de bijbelse principes van naastenliefde en rechtvaardigheid”, en zijn boek draagt die zorg uit: banen, huurkazernes, drank en de armen.

Wat is het verhaal van In His Steps?

Het begint op een vrijdagochtend, waarbij dominee Henry Maxwell in het comfortabele stadje Raymond een preek schrijft over 1 Petrus 2:21. Een sjofele vreemdeling klopt aan zijn deur en vraagt om hulp bij het vinden van werk, en Maxwell stuurt hem weg. Die zondag loopt dezelfde man na de preek door het gangpad van de First Church en spreekt. Hij heeft drie dagen door de stad gezworven op zoek naar werk, zegt hij, en zijn vrouw stierf vier maanden geleden in een huurkazerne in New York. “Wat bedoelen jullie christenen met het volgen van de voetstappen van Jezus?” vraagt hij. “Maar wat zou Jezus doen? Is dat wat jullie bedoelen met het volgen van Zijn voetstappen?” Daarna zakt hij in elkaar.

Maxwell neemt hem mee naar zijn eigen huis, en een week later, voordat zijn kleine dochter kan arriveren, sterft de man daar. Zijn laatste woorden zijn: “U bent goed voor mij geweest. Op de een of andere manier voelt het alsof dit is wat Jezus zou doen.”

De volgende zondag vraagt Maxwell zijn gemeenteleden om vrijwilligers die de belofte willen doen “om een heel jaar lang niets te doen zonder eerst de vraag te stellen: ‘Wat zou Jezus doen?’” en vervolgens “Jezus zo precies mogelijk te volgen als ze weten hoe, wat het resultaat ook mag zijn.” De rest van de roman volgt hen: een krantenredacteur, een zangeres, een spoorwegman, een erfgename, die elk ontdekken wat de belofte kost.

Sheldon probeerde het zelf. In 1900, zo vermeldt de Kansas Historical Society, liet de Topeka Daily Capital hem de krant een week lang runnen “zoals Jezus zou doen,” en de oplage steeg van 15.000 dagelijkse exemplaren naar meer dan 350.000.

Hoe zijn de WWJD-armbandjes begonnen?

Bijna een eeuw later bestudeerde een jeugdgroep van een gereformeerde kerk in Holland, Michigan, In His Steps en zochten naar een manier om de vraag te onthouden. Ze vroegen Lesco, een bedrijf voor promotieartikelen in Lansing, om de initialen op stoffen armbandjes te zetten. Baptist Press meldde in 1997 dat de armbandjes “die voor het eerst in 1989 werden geproduceerd, aansloegen” en dat Lesco zei er tegen die oktober negen miljoen te hebben verkocht, waarvan vier miljoen in dat jaar alleen al. Al snel was W.W.J.D. te vinden op mokken, T-shirts, sleutelhangers en bumperstickers.

Christenen waren er destijds al over verdeeld. Een jeugdwerker uit Oklahoma vertelde aan Baptist Press: “Ik denk dat het meer mode is dan een waar getuigenis,” terwijl anderen zeiden dat de bandjes tieners een reden gaven om over hun geloof te praten. Sommige jongeren veranderden de letters. Een serveerster vertelde een jeugdspecialist dat ze voor haar stonden voor “Walk With Jesus Daily” (Dagelijks met Jezus wandelen), en de tieners van een jeugdwerker uit Oklahoma City herschreven ze als “Why Would Jesus Die?” (Waarom zou Jezus sterven?), wat zij een betere manier vonden om te getuigen. Een andere jeugdwerker verwoordde het simpel: “Het idee is om het armbandje te dragen om ons eraan te herinneren: ‘ga heen en doe evenzo.’”

Staat “Wat zou Jezus doen?” in de Bijbel?

De exacte woorden staan er niet, maar de oproep erachter is overal in het Nieuwe Testament te vinden. “Wie zegt dat hij in Hem blijft, moet zelf ook zo wandelen als Hij gewandeld heeft” (1 Johannes 2:6). Nadat Jezus de voeten van zijn discipelen had gewassen, zei Hij tegen hen: “Want Ik heb u een voorbeeld gegeven, opdat ook gij zoudt doen zoals Ik u gedaan heb” (Johannes 13:15); er is meer over die avond te vinden in waarom Jezus de voeten van zijn discipelen waste. Paulus schreef: “Wees mijn navolgers, zoals ook ik Christus navolg” (1 Korintiërs 11:1), en “Laat die gezindheid in u zijn die ook in Christus Jezus was” (Filippenzen 2:5). Jezus zelf verwoordde het nog het duidelijkst van allemaal: “Als iemand achter Mij aan wil komen, moet hij zichzelf verloochenen, zijn kruis opnemen en Mij volgen” (Mattheüs 16:24).

Stelden christenen deze vraag al vóór Sheldon?

Al vele eeuwen. Het bekendste boek hierover is De navolging van Christus, geschreven in het Latijn aan het begin van de vijftiende eeuw en zeer waarschijnlijk door Thomas à Kempis, die zeventig jaar in een klooster in het bisdom Utrecht doorbracht. Het opent met de woorden van Jezus: “Wie Mij volgt, zal in de duisternis niet wandelen,” en gaat verder: “Dit zijn de woorden van Christus; en zij leren ons hoezeer wij Zijn leven en karakter moeten navolgen.” De inleiding van een Engelse editie zegt dat, afgezien van de Bijbel, “geen enkel christelijk geschrift zo’n brede verspreiding of zo’n aanhoudende populariteit heeft gekend.”

Sheldons Henry Maxwell staat in dezelfde traditie. Zelfs zijn preek, voordat de vreemdeling deze onderbreekt, spreekt over Jezus’ offer en zijn voorbeeld in samenhang, en eindigt met “de noodzaak om Jezus te volgen in Zijn offer en voorbeeld.”

Wat zijn de grenzen van de vraag “Wat zou Jezus doen?”

Een beperking is dat er dingen zijn die Jezus deed die niemand anders kan doen. Hij “droeg onze zonden in zijn eigen lichaam aan het hout” (1 Petrus 2:24). Hij is ons voorbeeld omdat Hij eerst onze Redder is, en een geloof dat alleen het voorbeeld behoudt, heeft zijn hart verloren. Sommige tieners herschreven de letters als “Why Would Jesus Die?”, en dat zegt het beter.

Een ander punt is dat de vraag gemakkelijk te beantwoorden is met onze eigen wensen. Iemand kan vragen “Wat zou Jezus doen?” en precies datgene terug horen wat hij al wilde. Het enige middel is om te weten wat Jezus werkelijk deed en zei, wat betekent dat we de Evangeliën moeten lezen en ons door hen moeten laten corrigeren. En we kunnen Hem niet uit eigen kracht volgen. “Zonder Mij kunt u niets doen,” zei Hij (Johannes 15:5), en Paulus kon alleen maar zeggen: “Ik leef, maar niet meer ik, maar Christus leeft in mij” (Galaten 2:20).

Hoe kunnen we deze vraag vandaag de dag goed stellen?

Begin bij wat Hij deed. Hij waste voeten. Hij stopte voor de blinde bedelaar langs de weg (Marcus 10:46–52) en de vrouw die Hem in de menigte aanraakte (Marcus 5:25–34). Hij vertelde het verhaal van een Samaritaan die langs de weg stopte om een gewonde vreemdeling te helpen, en vroeg vervolgens wie van de drie voorbijgangers “zijn naaste was die onder de rovers gevallen was.” Toen de wetgeleerde antwoordde: “Degene die hem barmhartigheid bewezen heeft,” zei Jezus: “Ga heen en doe u evenzo” (Lukas 10:36–37). De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan is misschien wel het beste antwoord op “Wat zou Jezus doen?” dat Hij ooit heeft gegeven.

Hij vertelde ons ook waar we Hem kunnen vinden: “Voor zover u dit voor een van deze geringste van Mijn broeders gedaan hebt, hebt u dat voor Mij gedaan” (Mattheüs 25:40). Sheldons vreemdeling zag het terwijl hij stervende in Maxwells huis lag: vriendelijkheid voor één vermoeide man was wat Jezus zou doen. Volgens Jezus’ eigen woorden was het ook vriendelijkheid voor Jezus. Er is meer over dat vers te vinden in wie de “geringsten van dezen” zijn.

De armbandjesgekte is voorbij. De vraag blijft, en dat geldt ook voor Degene die ons vroeg om met Hem mee te wandelen: “Een nieuw gebod geef Ik u, dat u elkaar liefhebt; zoals Ik u liefgehad heb, dat u ook elkaar liefhebt” (Johannes 13:34).





Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...