Waarom noemde Adam de vrouw Eva? De naam betekent leven, en hij gaf deze na de zondeval

Adam en EvaBekijk alle 36 artikelen in deze reeks

Adam noemde zijn vrouw Eva “omdat zij de moeder van alle levenden was” (Genesis 3:20). Tot dan toe werd zij Vrouw genoemd. Chavvah, haar Hebreeuwse naam, betekent leven. Hij gaf haar die naam na de zondeval, vlak na Gods doodvonnis en vóór de dierenhuiden en het vertrek uit Eden.

Denk aan de volgorde. De laatste woorden die God tot Adam heeft gesproken zijn “want stof bent u en tot stof zult u terugkeren” (Genesis 3:19). Het allereerste wat Adam daarna zegt, is de naam van zijn vrouw, en die naam is Leven: “En Adam noemde de naam van zijn vrouw Eva; omdat zij de moeder van alle levenden was.” Het is de enige plaats in de Bijbel waar de reden voor haar naam wordt gegeven. Genesis vertelt ons niet waarom hij dat moment koos, en christenen hebben daar op meer dan één manier antwoord op gegeven. Wat de reden ook is, het staat er: een man die net heeft gehoord dat hij zal sterven, wendt zich tot zijn vrouw en noemt haar leven.

Eva betekent “leven.” Het Brown-Driver-Briggs Hebreeuws lexicon geeft Chavvah die betekenis, met Genesis 3:20 als bewijs, en Strong’s concordantie vertaalt het als “levensgever.” De reden die het vers geeft, “moeder van alle levenden,” gebruikt het Hebreeuwse woord chai, “levend,” dus de naam en de uitleg klinken hetzelfde. Hetzelfde lexicon vermeldt een oudere veronderstelling dat de naam verwant was aan een woord voor slang, maar neemt die niet over.

De oudste vertalingen behielden de betekenis. De Griekse Septuagint kopieert de Hebreeuwse klank in Genesis 3:20 niet; het vertaalt deze. In Brentons Engelse versie van de Septuagint noemt Adam zijn vrouw “Leven, omdat zij de moeder van alle levenden was,” en een voetnoot geeft het Griekse woord, Zoe. In het volgende hoofdstuk, wanneer zij kinderen krijgt, kopieert het Grieks de klank in plaats daarvan: Eua. De Latijnse Vulgaat heeft Heva. In het Arabisch is zij Hawwa, en de New Arabic Version van de Bijbel geeft dezelfde reden, dat zij de moeder van alle levenden is. Nederlandse en Italiaanse Bijbels noemen haar Eva.

Matthew Henry merkte op dat de naam Adam “rode aarde betekent,” en plaatste de eerste twee namen naast elkaar: “Adam draagt de naam van het stervende lichaam, Eva die van de levende ziel.” Stof en leven, in één huwelijk.

De Koran vertelt het verhaal van de tuin, maar noemt haar nooit bij naam. God zegt: “O Adam, woon, jij en je vrouw, in het Paradijs” (2:35, en opnieuw 7:19, in de Saheeh International vertaling). Moslims kennen haar uit de traditie buiten de Koran als Hawwa. Zoals Dr. Muhammad Abu Laylah van de Al-Azhar Universiteit het verwoordt: “Hawwa (Eva) wordt niet bij naam genoemd in de Koran”; “zij wordt genoemd in de Soenna.”

Toen God de vrouw naar de man bracht, sprak Adam de eerste woorden die we van hem hebben: “Dit is nu eindelijk been van mijn beenderen en vlees van mijn vlees: zij zal Vrouw genoemd worden, omdat zij uit de man genomen is” (Genesis 2:23). Het Engels behoudt een woordspeling uit het Hebreeuws, waar man ish is en vrouw ishshah. De Latijnse Vulgaat behield dit ook, met virago van vir, man.

Maimonides, de middeleeuwse Joodse filosoof, hoorde in het gedeelde woord een teken dat zij één waren: “zij wordt ishshah (vrouw) genoemd, omdat zij uit ish (man) genomen is.” Henry hoorde een verandering tussen de twee namen, van bruid naar moeder: “Hij had haar voorheen Ishah genoemd—vrouw, als echtgenote; hier noemt hij haar Evah—leven, als moeder.”

Adam gaf haar beide keren een naam; Genesis 2:23 en 3:20 vermelden beiden dat hij spreekt. God gaf hen samen één naam op de dag dat Hij hen schiep: “Man en vrouw schiep Hij hen; en Hij zegende hen en noemde hun naam Adam, op de dag dat zij geschapen werden” (Genesis 5:2). Waarom die ene naam hen beiden omvat, wordt verteld in wat de naam Adam in het Hebreeuws betekent.

Eva gaf op haar beurt haar zoon Seth een naam (Genesis 4:25). U kunt haar kinderen volgen in De stamboom van Adam en Eva.

Nadat God het vonnis had uitgesproken over de slang, de vrouw en de man, en voordat zij de tuin verlieten. Genesis vertelt het in deze volgorde:

Passage	Wat gebeurt er	Hoe zij genoemd wordt
Genesis 2:19–20	Adam noemt de dieren; er wordt geen helper voor hem gevonden	Nog niet gemaakt
Genesis 2:22–23	God maakt de vrouw en brengt haar naar Adam	Vrouw
Genesis 3:6	Zij eet van de vrucht en geeft deze aan haar man	De vrouw
Genesis 3:14–19	Gods vonnis over de slang, de vrouw en de man	De vrouw
Genesis 3:20	Adam geeft haar een naam	Eva
Genesis 3:21–24	God kleedt hen in dierenvellen en stuurt hen weg uit Eden	Zijn vrouw
Genesis 4:1	Kaïn wordt geboren	Eva, zijn vrouw

De naam komt dus na de zondeval en vóór de verdrijving. Zij zijn nog in de tuin, terwijl het woord “stof” zojuist over hen is uitgesproken, wanneer zij Eva wordt. Wat er met hen gebeurde zodra zij buiten waren, wordt verteld in Het leven van Adam en Eva na Eden.

Johannes Calvijn merkte op dat het vers ook gelezen kan worden als “Adam had genoemd,” wat de naamgeving eerder zou plaatsen, waarbij Mozes het in een andere volgorde vertelt. Hij woog die lezing af en legde vervolgens het vers uit op de plek waar het staat, na het vonnis.

Genesis geeft de reden voor de naam, maar niet voor het tijdstip. Matthew Henry en Johannes Calvijn, beiden protestantse commentatoren, koppelen het tijdstip aan wat God zojuist had gezegd, hoewel Calvijn twijfelde of Adam blijk gaf van oprecht geloof.

Een naam gegeven in hoop

God had zojuist tegen de slang gezegd: “Ik zal vijandschap zetten tussen u en de vrouw, en tussen uw zaad en haar zaad; dat zal u de kop vermorzelen” (3:15). Een oude lezing hoort Adam antwoorden op die belofte. Een man onder doodvonnis noemde zijn vrouw naar het leven. Henry schreef: “Als Adam het uit zichzelf deed, was het een blijk van zijn geloof in het woord van God.” Het was, voegde hij eraan toe, “niet gedaan, zoals sommigen hebben vermoed, uit minachting of uitdaging van de vloek, maar veeleer in een nederig vertrouwen op en afhankelijkheid van de zegen.”

Calvijn was voorzichtiger. Hij wist dat “er mensen zijn die denken dat Adam, bezield door de hoop op een gelukkiger toestand, omdat God had beloofd dat de kop van de slang door het zaad van de vrouw vermorzeld zou worden, haar een naam gaf die leven impliceert.” Maar hij vreesde “dat dit vermoeden zwak zou zijn,” en vroeg zich af of Mozes er niet eerder op uit was “om Adam te beschuldigen van onbezonnenheid, die zelf ondergedompeld in de dood, toch aan zijn vrouw zo’n trotse naam gaf.” Waar hij uiteindelijk op uitkwam is milder: “zodra hij aan de huidige dood was ontsnapt, aangemoedigd door een mate van troost, vierde hij in de naam die hij zijn vrouw gaf, dat goddelijke weldoen dat hij, tegen alle verwachting in, had ontvangen.” Geloof of eenvoudige opluchting, Adam was verteld dat hij zou sterven, en hij leefde nog steeds, en dat zei hij in haar naam.

Er is een tweede argument, over wat naamgeving überhaupt betekende, wanneer het ook gebeurde. Beide kanten argumenteren voornamelijk vanuit de eerste naamgeving in Genesis 2, “zij zal vrouw genoemd worden,” en trekken dit door naar de naam Eva.

Een teken van zijn gezag

Sommige commentatoren zien in de naamgeving de autoriteit van de echtgenoot, dezelfde autoriteit die Adam gebruikte over de dieren, waarvan Genesis zegt: “al wat Adam noemde elk levend wezen, dat was de naam daarvan” (2:19). Henry hield dit vast naast de lezing van het geloof: “Adam, als verder teken van heerschappij, noemde de vrouw, en noemde haar Eva, dat is, leven.” De naam komt vier verzen nadat God tegen de vrouw zei: “uw begeerte zal naar uw man zijn, en hij zal over u heersen” (3:16). Thomas R. Schreiner maakte hetzelfde punt over Genesis 2 in een lezing aan het Moore Theological College, zoals Martin Shields het rapporteert: het benoemen van de dieren en de vrouw toont de “positie van autoriteit van de man over de dieren en de vrouw.”

Een naam die haar erkent

Shields, schrijvend over Genesis 2 voor Christians for Biblical Equality, antwoordt dat naamgeving in de Bijbel “geen heerschappij is, maar karakterherkenning.” Zijn duidelijkste voorbeeld is Hagar, een dienstmaagd, die de Heer een naam geeft: “zij noemde de naam van de HEERE Die tot haar sprak: Gij zijt de God Die naar mij omziet” (Genesis 16:13). Als naamgeving altijd autoriteit betekende, zo redeneert hij, zou Hagar autoriteit over God claimen. Hij wijst er ook op dat wanneer Paulus vanuit Genesis over mannen en vrouwen redeneert, hij “nooit vermeldt dat Adam Eva een naam gaf.” Paulus’ redenen in 1 Timotheüs zijn de volgorde van de schepping en de misleiding: “Want Adam werd eerst gevormd, daarna Eva. En Adam werd niet misleid, maar de vrouw werd misleid en is in overtreding gekomen” (1 Timotheüs 2:13–14).

De twee lezingen kunnen naast elkaar bestaan. Henry hield geloof en autoriteit tegelijk vast, en volgens de lezing van Shields zegt de naam nog steeds wat zij is, de moeder van alle levenden. Wat Adam ook bedoelde, God behield de naam. De volgende keer dat Genesis haar noemt, is het uitgekomen: “Adam bekende Eva, zijn vrouw; en zij werd zwanger en baarde Kaïn” (4:1).

---

• Hoe vaak wordt Eva in de Bijbel genoemd?
• Wat waren de eerste woorden van Eva tegen Adam?
• Hadden Adam en Eva een achternaam?
• Wat was de verboden vrucht?
• Wat droegen Adam en Eva?
• Waren Adam en Eva echte mensen?

Meer uit deze reeksAdam en EvaBekijk alle 36 artikelen