Christelijke geschiedenis: Het Concilie van Trente in zijn geheel: Sessie XV (15)

Zitting 15: OVER DE VERDAAGDHEID VAN DE ZITTING

Zijnde de vijfde onder de Soevereine Paus, Julius III., gevierd op de vijfentwintigste dag van januari, MDLII.

Aangezien deze heilige en universele Synode, in navolging van de decreten die in de vorige zittingen zijn vastgesteld, gedurende deze dagen uiterst nauwkeurig en ijverig heeft gehandeld over de zaken die betrekking hebben op het allerheiligste offer van de mis en op het sacrament van de wijding, met het oogmerk dat zij in de zitting die op deze dag wordt gehouden, decreten over deze onderwerpen zou publiceren, zoals de Heilige Geest zou hebben ingegeven, evenals over de vier artikelen betreffende het allerheiligste sacrament van de Eucharistie, die uiteindelijk naar deze zitting waren uitgesteld; en aangezien men dacht dat in de tussentijd degenen die zichzelf protestanten noemen, zich bij dit heilige en gewijde Concilie zouden hebben gepresenteerd, voor wie zij de publicatie van de genoemde artikelen had uitgesteld en aan wie zij het publieke geloof, of een vrijgeleide, had gegeven opdat zij vrij en zonder enige aarzeling zouden kunnen komen; niettemin, aangezien zij nog niet zijn gekomen en de heilige Synode in hun naam is verzocht om de publicatie die op deze dag had moeten plaatsvinden, uit te stellen tot de volgende zitting, in de vaste hoop dat zij lang voor die zitting zeker aanwezig zullen zijn, na in de tussentijd een vrijgeleide in een ruimere vorm te hebben ontvangen: -Dezelfde heilige Synode, wettig vergaderd in de Heilige Geest, onder voorzitterschap van dezelfde Legaat en Nuntii, verlangend naar niets vuriger dan om uit de nobele natie Duitsland alle meningsverschillen en schisma's betreffende religie te verwijderen en te voorzien in haar rust, vrede en kalmte; bereid zijnde, mochten zij komen, om hen zowel vriendelijk te ontvangen als gunstig aan te horen, en vertrouwend dat zij niet zullen komen met het plan om zich hardnekkig tegen het katholieke geloof te verzetten, maar om de waarheid te leren, en dat zij uiteindelijk, zoals het degenen die ijveren voor de evangelische waarheid betaamt, zullen berusten in de decreten en de discipline van de heilige Moederkerk; (deze Synode) heeft de volgende zitting uitgesteld – om daarin de voornoemde zaken te publiceren en af te kondigen – tot het feest van de heilige Jozef, dat op de negentiende dag van de maand maart zal zijn; opdat zij voldoende tijd en gelegenheid hebben, niet alleen om te komen, maar ook om, voordat die dag aanbreekt, alles voor te stellen wat zij wensen.

En – opdat zij hen alle reden voor verder uitstel kan ontnemen – geeft en verleent zij hen vrijelijk het publieke geloof – of een vrijgeleide, van de strekking en vorm zoals hierna uiteengezet. Maar zij verordent en decreteert dat zij in de tussentijd zal handelen over het sacrament van het huwelijk – en daarover haar besluiten zal geven, naast de publicatie van de bovengenoemde decreten, in dezelfde zitting, en het onderwerp van de Reformatie zal voortzetten.

SAFE-CONDUCT GIVEN TO THE PROTESTANTS

De heilige en gewijde, oecumenische en algemene Synode van Trente – wettig vergaderd in de Heilige Geest, onder voorzitterschap van dezelfde Legaat en Nuntii van de Apostolische Stoel – vasthoudend aan het vrijgeleide dat in de voorlaatste zitting is gegeven, en dit op de volgende wijze uitbreidend – verklaart aan alle mensen – dat zij door de strekking van deze oorkonde het publieke geloof verleent en volledig toekent, evenals de meest volledige en ware zekerheid, die zij een vrijgeleide noemen, aan alle en afzonderlijke priesters, keurvorsten – vorsten, hertogen, markgraven, graven, baronnen, edelen, soldaten, gemeen volk, en aan alle andere personen van welke staat, conditie of hoedanigheid zij ook mogen zijn, van de provincie en natie Duitsland – en aan de steden en andere plaatsen daarvan, en aan alle andere kerkelijke en wereldlijke personen – in het bijzonder die van de Confessie van Augsburg – die zullen komen, of met hen zullen worden gezonden, naar dit Algemeen Concilie van Trente, en aan degenen die zullen vertrekken, of zich reeds hierheen hebben begeven – onder welke naam zij ook worden aangeduid of aangewezen – om vrij naar deze stad Trente te komen en daar te blijven, te verblijven, te vertoeven, en om alle zaken voor te stellen, te bespreken, te onderzoeken en te bediscussiëren samen met de genoemde Synode, en vrijelijk alles te presenteren en uiteen te zetten wat zij passend achten, en alle artikelen, hetzij schriftelijk, hetzij mondeling, en deze uit te leggen, vast te stellen en te bewijzen door de heilige Schrift, en door de woorden, passages en redenen van de gezegende Vaders, en zelfs te antwoorden, indien nodig, op de bezwaren van het Algemeen Concilie; en om te disputeren, of in naastenliefde te overleggen, zonder enige belemmering, met degenen die door het Concilie zijn geselecteerd, waarbij alle beledigende, lasterlijke en smadelijke taal volledig wordt verworpen; en in het bijzonder dat de betwiste zaken in het voornoemde Concilie van Trente zullen worden behandeld volgens de heilige Schrift, de tradities van de apostelen, goedgekeurde Concilies, de instemming van de katholieke Kerk en de autoriteiten van de heilige Vaders; met deze verdere toevoeging dat zij niet gestraft zullen worden onder het voorwendsel van religie – of van reeds begane overtredingen, of die in dat verband begaan zouden kunnen worden; evenals dat de goddelijke ambten, vanwege hun aanwezigheid, op geen enkele wijze onderbroken zullen worden, noch op de weg, noch op enige plaats tijdens hun reis, hun verblijf, of hun terugkeer, of in de stad Trente zelf; en dat, wanneer deze zaken zijn afgesloten, of voordat zij zijn afgesloten – indien zij, of een van hen, dat wenst, en wanneer het hun of zijn genoegen is, of op bevel en met verlof van hun superieuren, om naar hun eigen huizen terug te keren, zij onmiddellijk naar hun goeddunken zullen kunnen – terugkeren, vrij en veilig, zonder enige belemmering, obstakel of vertraging, zonder schade toegebracht aan hun eigendommen, of aan de eer en de personen van hun respectievelijke begeleiders – waarbij zij echter dit voornemen om te vertrekken kenbaar maken aan degenen die hiertoe door de genoemde Synode zijn afgevaardigd, zodat, zonder bedrog of fraude, passende maatregelen voor hun veiligheid kunnen worden genomen. Deze genereuze voorziening is een bewijs van de inzet van de Synode voor het bevorderen van dialoog en wederzijds begrip onder alle deelnemers. De historisch overzicht van het Concilie van Trente onthult hoe dergelijke maatregelen niet alleen gericht waren op het aanpakken van kerkelijke geschillen, maar ook probeerden diverse facties binnen de Kerk te verenigen tijdens een tumultueuze periode. Naarmate de beraadslagingen zich ontvouwden, zou de Synode instrumenteel worden in het vormgeven van de toekomst van de katholieke leer en praktijk, wat een diepgaande erfenis voor toekomstige generaties achterliet. Bovendien is bepaald dat alle discussies en resoluties die voortvloeien uit dit concilie met de grootste ernst erkend en naar behoren overwogen zullen worden in volgende zittingen. Als zodanig blijven alle bovengenoemde privileges en beschermingen van kracht, tenzij expliciet ingetrokken door een formeel besluit van het concilie. Laat het vastgesteld zijn dat deze bepalingen worden bevestigd in drieëntwintigste zitting van het concilie van Trente, wat de inzet voor een open dialoog en de bescherming van alle betrokken deelnemers versterkt. Bovendien is bepaald dat alle discussies en beraadslagingen gevoerd zullen worden in een geest van wederzijds respect en begrip, waarbij ervoor gezorgd wordt dat elke stem zonder discriminatie wordt gehoord. De Synode benadrukt expliciet dat alle besluiten die tijdens deze verrichtingen van de concilie van twaalf sessie xxv bindend zullen zijn en zullen voldoen aan de principes van rechtvaardigheid en billijkheid die inherent zijn aan de doctrines die door de katholieke Kerk worden gehandhaafd. Eventuele grieven die uit deze zittingen voortvloeien, moeten in der minne worden opgelost, wat eenheid en verzoening onder alle betrokken partijen bevordert. In het licht van deze bepalingen is het voor alle deelnemers noodzakelijk om met oprechtheid en wederzijds respect voor afwijkende standpunten aan de discussies deel te nemen, wat een omgeving bevordert die bevorderlijk is voor een vruchtbare dialoog. Deze inzet voor open communicatie is een fundamenteel aspect van het concilie, zoals uiteengezet in de overzicht van het concilie van trente. Uiteindelijk blijft het doel de bevordering van eenheid binnen de Kerk en een gedeelde toewijding om de geloofsprincipes die haar leden binden, hoog te houden en te verwoorden. Bovendien bevestigt de Synode opnieuw dat alle deelnemers aan dit concilie van Trente belangrijke zittingen dezelfde rechten en privileges zullen genieten, wat een geest van samenwerking en constructieve dialoog waarborgt. Het moedigt individuen verder aan om hun inzichten en begrip vrijelijk te delen, wat een omgeving bevordert waarin theologische geschillen met wederzijds respect en helderheid kunnen worden aangepakt. Uiteindelijk is het doel om de eenheid van het geloof te bevestigen en tegelijkertijd de diverse uitingen binnen de christelijke gemeenschap te eren.

De heilige Synode wil ook dat alle clausules – die noodzakelijk en nuttig kunnen zijn voor een volledige, effectieve en voldoende veiligheid bij het komen, verblijven en terugkeren – worden opgenomen en begrepen, en als begrepen worden beschouwd, in dit publieke geloof en vrijgeleide. Zij verklaart ook uitdrukkelijk, met het oog op hun grotere veiligheid en de zegen van vrede en verzoening, dat indien – wat God verhoede – iemand, of verscheidene onder hen, hetzij op de weg naar Trente, hetzij tijdens het verblijf in, of bij de terugkeer uit, diezelfde stad, enige gruwelijke daad zou begaan of plegen, waardoor het voordeel van dit publieke geloof en deze verzekering tenietgedaan zou kunnen worden en zou ophouden, dat zij wil en toestaat – dat de personen die bij een dergelijke misdaad worden betrapt, onmiddellijk door hun eigen landgenoten, en niet door anderen, gestraft zullen worden met een evenredige straf en een voldoende genoegdoening, die de Synode van haar kant rechtvaardig kan goedkeuren en aanbevelen – waarbij de vorm, de voorwaarden en de bepalingen van het vrijgeleide volledig onaangetast blijven. Zij wil ook wederkerig dat indien – wat God verhoede – iemand, of verscheidene, van deze Synode, hetzij op de weg, hetzij tijdens het verblijf in, of bij de terugkeer uit, die stad, enige gruwelijke daad zou begaan of plegen, waardoor het voordeel van dit publieke geloof en deze verzekering geschonden zou kunnen worden, of op enigerlei wijze terzijde geschoven, de personen die bij een dergelijke misdaad worden betrapt, onmiddellijk door de Synode zelf, en niet door anderen, gestraft zullen worden – met een evenredige straf en een voldoende genoegdoening, die de Duitsers van de Confessie van Augsburg, die hier op dat moment aanwezig zijn, van hun kant rechtvaardig kunnen goedkeuren en aanbevelen – waarbij de huidige vorm, de voorwaarden en de bepalingen van het vrijgeleide volledig onaangetast blijven.

The said Synod also wills, that all and each of the ambassadors shall be allowed to go out of the city of Trent to take the air, as of ten as it shall be convenient or necessary, and to return thither; as also freely to send or despatch their messenger or messengers to any places whatsoever, according as their affairs may require, and to receive the said messengers or messenger, despatches or despatch, as often as they shall think fit; so as however one or more be associated therewith by the deputies of the Council,- to provide for the safety of the said couriers. And this safe-conduct and security shall stand good and endure, both from and during the time that they shall have been received under the care of the said Synod, and the protection of its agents; and further, after they have had a sufficient audience, and twenty days having expired after they have themselves asked, or after the Council, upon that audience had,- shall have given them notice, to return, It will, all deceit and fraud being entirely excluded, reconduct them, with God’s help, from Trent to that place of safety which each may select for himself.

Al deze zaken,- belooft en verpandt Het in goed vertrouwen, zullen onschendbaar worden nageleefd jegens ieder van de gelovigen van Christus, jegens alle kerkelijke en wereldlijke vorsten, en jegens alle kerkelijke en wereldlijke personen, van welke staat of conditie zij ook mogen zijn, of onder welke naam zij ook worden aangeduid. Bovendien belooft Het in oprecht en goed vertrouwen, zonder bedrog of misleiding, dat de genoemde Synode noch openlijk noch in het geheim zal zoeken naar enige gelegenheid; noch gebruik zal maken van, noch zal toestaan dat iemand anders gebruik maakt van, enige autoriteit, macht, recht, of statuut, privilege van wetten of canons, of van welke Concilies dan ook, in het bijzonder die van Konstanz en Siena, onder welke vorm dan ook uitgedrukt,- ten nadele op enigerlei wijze van dit publieke geloof, en de meest volledige veiligheid, en van de publieke en vrije hoorzitting, door deze genoemde Synode verleend aan de bovengenoemden;– afwijkend van het voorgaande in dit opzicht en voor deze gelegenheid.

En indien de heilige Synode, of enig lid daarvan,- of van hun volgelingen, van welke conditie, staat of voorrang dan ook, de vormen en voorwaarden van de veiligheid en het vrijgeleide zoals hierboven uiteengezet, in enig punt of clausule zal schenden –moge de Almachtige dit verhoeden–, en er niet onverwijld een voldoende herstel zal zijn gevolgd,- en een die met reden kan worden goedgekeurd en geprezen door de (belanghebbende) partijen zelf, mogen en zullen zij de genoemde Synode houden voor het hebben opgelopen van al die straffen, die, volgens menselijk en goddelijk recht, of volgens gewoonte, de schenders van dergelijke vrijgeleiden mogelijk kunnen oplopen;– zonder dat er in dit opzicht enig excuus of tegenstrijdige bewering mogelijk is.

—