Het Concilie van Trente in zijn geheel27 artikelen

Christelijke geschiedenis: Het Concilie van Trente in zijn geheel: Zitting XXIV (24)



  • De huwelijksband is eeuwigdurend en onontbindbaar, zoals ingesteld door God en bevestigd door Christus.
  • De heilige Synode heeft verschillende canons afgekondigd die het sacramentele karakter van het huwelijk bevestigen en diverse ketterijen die daarmee verband houden, veroordelen.
  • De Synode benadrukt het belang van een juiste selectie en bevordering van kerkleiders om een goed bestuur binnen de Kerk te waarborgen.
  • Provinciale en diocesane synodes moeten regelmatig worden gehouden om de zeden te reguleren en excessen binnen de kerkgemeenschap te corrigeren.
Het Concilie van Trente in zijn geheelBekijk alle 27 artikelen in deze reeks

Zitting 24: LEER OVER HET SACRAMENT VAN HET HUWELIJK

LEER & CANONES

Zijnde de achtste onder de Soevereine Paus, Pius IV, gevierd op de elfde dag van november, MDLXIII.

De eerste stamvader van het menselijk ras sprak, onder invloed van de goddelijke Geest, de huwelijksband uit als eeuwig en onverbrekelijk, toen hij zei: Dit is nu been van mijn gebeente en vlees van mijn vlees. Daarom zal een man vader en moeder verlaten en zijn vrouw aanhangen, en zij zullen tot één vlees zijn. Maar dat door deze band slechts twee verenigd en samengevoegd zijn, leerde onze Heer duidelijker toen Hij, die laatste woorden herhalend als zijnde door God uitgesproken, zei: daarom zijn zij nu niet twee, maar één vlees; en bevestigde onmiddellijk de vastheid van die band, die zo lang tevoren door Adam was verkondigd, met deze woorden: Wat God dan samengevoegd heeft, laat de mens niet scheiden. Maar de genade die die natuurlijke liefde zou kunnen vervolmaken, die onverbrekelijke vereniging zou kunnen bevestigen en de gehuwden zou kunnen heiligen, heeft Christus Zelf, de insteller en vervolmaker van de eerbiedwaardige sacramenten, voor ons verdiend door Zijn lijden; zoals de apostel Paulus aangeeft, zeggende: Mannen, hebt uw vrouwen lief, zoals ook Christus de Kerk heeft liefgehad en Zich voor haar heeft overgegeven; en voegde er kort daarna aan toe: Dit is een groot sacrament, maar ik spreek in Christus en in de Kerk.

Aangezien het huwelijk in de evangelische wet door Christus uitblinkt in genade boven de oude huwelijken; hebben onze heilige Vaders, de Concilies en de traditie van de universele Kerk met reden altijd geleerd dat het gerekend moet worden tot de sacramenten van de nieuwe wet; waartegen goddeloze mensen van deze tijd tekeergaan, die niet alleen valse opvattingen hebben over dit eerbiedwaardige sacrament, maar, naar hun gewoonte onder het voorwendsel van het Evangelie een vleselijke vrijheid introducerend, in woord en geschrift vele dingen hebben beweerd, niet zonder groot nadeel voor de gelovigen van Christus, die vreemd zijn aan het sentiment van de Katholieke Kerk en aan het gebruik dat sinds de tijden van de apostelen is goedgekeurd; de heilige en universele Synode, die de roekeloosheid van deze mensen wil tegengaan, heeft het passend geacht, opdat hun verderfelijke besmetting niet meer mensen met zich meetrekt, dat de meest opmerkelijke ketterijen en dwalingen van de bovengenoemde schismatici worden uitgeroeid door tegen de genoemde ketters en hun dwalingen de volgende anathema's uit te vaardigen.

OVER HET SACRAMENT VAN HET HUWELIJK.

CANON I.-Indien iemand zegt dat het huwelijk niet waarlijk en eigen een van de zeven sacramenten van de evangelische wet is, (een sacrament) ingesteld door Christus de Heer; maar dat het door mensen in de Kerk is uitgevonden; en dat het geen genade verleent; die zij anathema.

CANON II.-Indien iemand zegt dat het voor christenen geoorloofd is om meerdere vrouwen tegelijk te hebben, en dat dit niet door enige goddelijke wet verboden is; die zij anathema.

CANON III.-Indien iemand zegt dat alleen die graden van bloedverwantschap en aanverwantschap die in Leviticus zijn vastgelegd, het aangaan van een huwelijk kunnen verhinderen en het kunnen ontbinden wanneer het is aangegaan; en dat de Kerk in sommige van die graden geen dispensatie kan verlenen, of kan bepalen dat andere het kunnen verhinderen en ontbinden; die zij anathema.

CANON IV.-Indien iemand zegt dat de Kerk geen belemmeringen kon vaststellen die het huwelijk ontbinden; of dat zij heeft gedwaald bij het vaststellen ervan; die zij anathema.

CANON V.-Indien iemand zegt dat vanwege ketterij, of moeizame samenleving, of de opzettelijke afwezigheid van een van de partijen, de huwelijksband kan worden ontbonden; die zij anathema.

CANON VI.-Indien iemand zegt dat een huwelijk dat wel is aangegaan maar niet is voltrokken, niet wordt ontbonden door de plechtige gelofte van religie door een van de echtgenoten; hij zij anathema.

CANON VII.-Indien iemand zegt dat de Kerk heeft gedwaald door te leren, en nog steeds leert, in overeenstemming met de evangelische en apostolische leer, dat de huwelijksband niet kan worden ontbonden vanwege overspel door een van de echtgenoten; en dat beiden, of zelfs de onschuldige partij die geen aanleiding gaf tot het overspel, geen ander huwelijk kunnen aangaan tijdens het leven van de ander; en dat hij schuldig is aan overspel die, na de overspelige vrouw te hebben verstoten, een andere vrouw neemt, evenals zij die, na de overspelige man te hebben verstoten, een andere man neemt; hij zij anathema.

CANON VIII.-Indien iemand zegt dat de Kerk dwaalt door te verklaren dat er om vele redenen een scheiding kan plaatsvinden tussen man en vrouw, wat betreft bed of samenwoning, voor een bepaalde of onbepaalde tijd; hij zij anathema.

CANON IX.-Indien iemand zegt dat geestelijken in gewijde ambten, of religieuzen die plechtig kuisheid hebben beloofd, een huwelijk kunnen aangaan, en dat dit huwelijk geldig is, niettegenstaande de kerkelijke wet of gelofte; en dat het tegendeel niets anders is dan het huwelijk veroordelen; en dat allen die menen de gave van kuisheid niet te bezitten, ook al hebben zij daar een gelofte over afgelegd, een huwelijk mogen aangaan; hij zij anathema: aangezien God die gave niet weigert aan hen die er op de juiste wijze om vragen, noch toestaat dat wij boven ons vermogen worden beproefd.

CANON X.-Indien iemand zegt dat de huwelijkse staat boven de staat van maagdelijkheid of celibaat moet worden gesteld, en dat het niet beter en zaliger is om in maagdelijkheid of celibaat te blijven dan in het huwelijk verenigd te zijn; hij zij anathema.

CANON XI.-Indien iemand zegt dat het verbod op het voltrekken van huwelijken op bepaalde tijden van het jaar een tiranniek bijgeloof is, afgeleid van het bijgeloof van de heidenen; of de zegeningen en andere ceremonies veroordeelt waarvan de Kerk daarbij gebruikmaakt; hij zij anathema.

CANON XII.-Indien iemand zegt dat huwelijkszaken niet tot de kerkelijke rechters behoren; hij zij anathema.

OVER DE KERKHERVORMING

decree

Dezelfde heilige en gewijde Synode, voortgaand met het onderwerp van de Hervorming, verordent dat de volgende zaken in de huidige Zitting worden vastgesteld. Onder de verschillende hervormingen die in overweging worden genomen, benadrukt de Synode het belang van geestelijke vernieuwing en de noodzaak om de morele en leerstellige kwesties aan te pakken die binnen de Kerk zijn ontstaan. Als onderdeel van dit initiatief zal de concilie van trente zitting 25 overzicht dienen als een fundamenteel document dat de implementatie van deze essentiële veranderingen begeleidt, en ervoor zorgt dat alle genomen maatregelen in lijn zijn met het streven naar een vromere en verenigde instelling. Deze resoluties zijn gericht op het revitaliseren van het geloof en het herstellen van de integriteit van de kerkelijke orde. In deze context zal de concilie van twaalf zitting vii bevestigt opnieuw het belang van het aanpakken van kwesties die al lang omstreden zijn binnen de Kerk. Het roept op tot een alomvattend onderzoek van praktijken en doctrines om overeenstemming met de kernleringen van het christendom te waarborgen. Bovendien benadrukt de Synode de noodzaak om eenheid onder gelovigen te bevorderen om het geloof te versterken en bestaande onenigheid op te lossen. Onder de behandelde zaken benadrukt de Synode het belang van het handhaven van de integriteit van de kerkelijke leer en de sacramenten. Daarnaast bevestigt het opnieuw de noodzaak van een geschoolde geestelijkheid om de gelovigen te leiden. In overeenstemming met deze verklaringen zal de vijfde zitting van het Concilie van Trente trachten de verdeeldheid binnen de Kerk te herstellen en de eenheid onder haar leden te herstellen. Deze vergadering tracht de dringende behoeften van de Kerk aan te pakken en doctrines te verduidelijken die een bron van onenigheid zijn geweest. In het licht van deze doelstellingen zal de concilie van trente zitting zes zal zich richten op het herbevestigen van het belang van traditie en de Schrift als fundament van het geloof. Bovendien beoogt het hervormingen door te voeren die de morele integriteit onder zowel de geestelijkheid als de leken bevorderen. Daarnaast erkent de Synode het belang van transparantie en verantwoording binnen de hiërarchie van de Kerk om het vertrouwen onder de gelovigen te herstellen. Naarmate de discussies vorderen, zal de concilie van trente zitting overzicht zal een gestructureerd kader bieden dat een grondige toetsing en implementatie van deze essentiële hervormingen mogelijk maakt. Uiteindelijk beogen deze inspanningen een Kerk te cultiveren die niet alleen vasthoudt aan haar fundamentele principes, maar zich ook actief inzet voor haar gemeenschap in geloof en praktijk.

HOOFDSTUK I. De wijze van handelen bij de aanstelling van bisschoppen en kardinalen.

Indien er, wat betreft alle graden in de Kerk, voorzienende en verlichte zorg moet worden betracht, opdat er in het huis van de Heer niets wanordelijks of onbetamelijks is; dan moeten wij er des te meer naar streven dat er geen fouten worden begaan bij de verkiezing van degene die boven al die graden is gesteld. Want de staat en de orde van het gehele huishouden van de Heer zullen wankelen als wat in het lichaam vereist is, niet in het hoofd wordt gevonden. Om welke reden de heilige Synode, hoewel zij elders nuttige bepalingen heeft vastgesteld met betrekking tot degenen die bevorderd moeten worden tot kathedrale en hogere kerken, dit ambt toch van dien aard acht, dat als men het zou overwegen in verhouding tot zijn grootsheid, er nooit genoeg voorzichtigheid betracht zou lijken te zijn. Daarom verordent zij dat, zodra een kerk vacant wordt, er in het openbaar en in het privé processies en gebeden zullen worden gehouden; en dat dergelijke zaken zullen worden opgelegd door het ## HOOFDSTUK, door de hele stad en het bisdom heen; opdat zowel geestelijken als leken in staat worden gesteld om van God een goede herder te verkrijgen.

En wat betreft al degenen die op enigerlei wijze enig recht hebben vanuit de Apostolische Stoel, of die anderszins een aandeel hebben in de bevordering van degenen die over de kerken gesteld moeten worden; de heilige Synode vermaant en waarschuwt hen - zonder hierin enige verandering aan te brengen, uit overweging van de omstandigheden van de huidige tijd - dat zij bovenal in gedachten houden dat zij niets kunnen doen dat meer bijdraagt aan de glorie van God en het heil van het volk, dan ernaar te streven goede herders te bevorderen, die in staat zijn een kerk te besturen; en dat zij doodzondig handelen, door deelgenoot te worden aan de zonden van anderen, tenzij zij er zorgvuldig naar streven dat degenen worden bevorderd die zij zelf het meest waardig en nuttig achten voor de kerk, niet geleid door smeekbeden, menselijke genegenheid of het aandringen van sollicitanten, maar door wat de verdiensten van de individuen van hen vereisen; en erop toezien dat het personen zijn van wie zij weten dat zij in een wettig huwelijk zijn geboren, en die, door hun leven, leer en in alle andere kwalificaties, voldoen aan wat vereist wordt door de heilige canons en door de decreten van deze Synode van Trente.

En aangezien, vanwege de diversiteit van naties, volkeren en gebruiken, niet overal een uniform systeem kan worden gevolgd bij het ontvangen van het ernstige en bekwame getuigenis van goede en geleerde mannen over de voornoemde kwalificaties, verordent de heilige Synode dat er in een provinciale Synode, te houden door de metropoliet, voor elke plaats en provincie een juiste vorm van onderzoek, toetsing of informatie moet worden voorgeschreven, zoals die het meest nuttig en geschikt lijkt voor de genoemde plaatsen, welke vorm moet worden voorgelegd aan de goedkeuring van de allerheiligste Romeinse Paus; echter zo, dat nadat dit onderzoek of deze toetsing met betrekking tot de te bevorderen personen is voltooid, dit, na te zijn teruggebracht tot de vorm van een openbaar document, zo spoedig mogelijk moet worden toegezonden, met alle getuigschriften en met de geloofsbelijdenis afgelegd door het individu dat bevorderd moet worden, aan de allerheiligste Romeinse Paus, opdat de genoemde Soevereine Paus, met volledige kennis van de gehele zaak en van de personen, ten voordele van de kudde van de Heer, op de meest nuttige wijze in die kerken kan voorzien, indien zij door het onderzoek of de toetsing geschikt zijn bevonden.

En alle onderzoeken, inlichtingen, getuigenissen en bewijzen van welke aard dan ook, en door wie dan ook opgesteld, zelfs in het Romeinse hof, met betrekking tot de kwalificaties van de te bevorderen persoon, zullen zorgvuldig worden onderzocht door een kardinaal - die daarover verslag zal uitbrengen aan het consistorie - bijgestaan door drie andere kardinalen; en het genoemde verslag zal worden gewaarmerkt door de handtekening van de kardinaal die het verslag heeft opgesteld en van de drie andere kardinalen; en daarin zal elk van de vier kardinalen bevestigen dat hij, na nauwkeurige aandacht daaraan te hebben besteed, de te bevorderen personen heeft bevonden te zijn begiftigd met de kwalificaties die door de wet en door deze heilige Synode worden vereist, en dat hij, op gevaar van zijn eeuwig heil, hen zeker geschikt acht om over de kerken te worden gesteld: op zodanige wijze dat, nadat het verslag in één consistorie is uitgebracht, de uitspraak zal worden uitgesteld tot een ander consistorie, opdat het genoemde onderzoek in de tussentijd rijper kan worden bekeken - tenzij de allerheiligste Paus het raadzaam acht anders te handelen.

En de Synode verordent dat alle en afzonderlijke bijzonderheden die elders in dezelfde Synode zijn verordend met betrekking tot het leven, de leeftijd, de geleerdheid en de andere kwalificaties van degenen die tot bisschop worden benoemd, ook vereist zijn bij de creatie van kardinalen - zelfs als zij diakens zijn - van de heilige Roomse Kerk; die de allerheiligste Roomse Paus, voor zover dit gemakkelijk kan worden gedaan, uit alle naties van het christendom zal selecteren, naarmate hij geschikte personen vindt.

Ten slotte kan dezelfde heilige Synode, bewogen door de vele en zwaarste beproevingen van de Kerk, niet nalaten op te merken dat niets noodzakelijker is voor de Kerk van God dan dat de allerheiligste Romeinse Paus hier vooral die zorgvuldigheid toepast die hij uit hoofde van zijn ambt verschuldigd is aan de Universele Kerk - dat hij tot zich neemt, namelijk als kardinalen, alleen de meest uitgelezen personen, en dat hij boven alles goede en geschikte herders over elke kerk aanstelt; en dit des te meer, omdat onze Heer Jezus Christus van zijn handen het bloed zal eisen van die schapen van Christus die zullen omkomen door het slechte bestuur van herders die nalatig zijn en hun ambt vergeten.

HOOFDSTUK II. Een provinciale synode moet om de drie jaar worden gevierd, een diocesane synode elk jaar: wie deze moet bijeenroepen en wie daarbij aanwezig moet zijn.

Provinciale concilies, waar deze ook zijn weggelaten, zullen worden vernieuwd voor het reguleren van de zeden, het corrigeren van excessen, het beslechten van controverses en voor de andere doeleinden die door de heilige canons zijn toegestaan. Daarom zullen de metropolieten in persoon, of als zij wettig verhinderd zijn, de oudste suffragaanbisschop, niet nalaten om binnen een jaar na de beëindiging van het huidige concilie een Synode bijeen te roepen, elk in zijn eigen provincie, en daarna ten minste om de drie jaar, hetzij na het octaaf van de Verrijzenis van onze Heer Jezus Christus, hetzij op een andere meer geschikte tijd, volgens het gebruik van de provincie; op welk concilie alle bisschoppen en anderen die daar uit hoofde van recht of gewoonte aanwezig moeten zijn, absoluut verplicht zullen zijn bijeen te komen, met uitzondering van degenen die de zee zouden moeten oversteken met dreigend gevaar voor hun leven. De bisschoppen van de provincie zullen in de toekomst niet onder het voorwendsel van welke gewoonte dan ook gedwongen worden om tegen hun wil naar de metropolitane kerk te reizen. Die bisschoppen eveneens die niet onderworpen zijn aan een aartsbisschop, zullen eens en voor altijd een naburige metropoliet kiezen, bij wiens provinciale Synode zij verplicht zullen zijn aanwezig te zijn met de andere bisschoppen, en zij zullen alles wat daarin wordt verordend, in acht nemen en doen in acht nemen. In alle andere opzichten zullen hun vrijstelling en privileges volledig en ongeschonden blijven.

Diocesane Synoden zullen ook elk jaar worden gevierd; waartoe al degenen die vrijgesteld zijn, maar die anders, als die vrijstelling zou vervallen, aanwezig zouden moeten zijn, en die niet onderworpen zijn aan algemene ## HOOFDSTUKken, verplicht zullen zijn te komen; met dien verstande echter dat, vanwege parochiale of andere wereldlijke kerken, zelfs indien deze zijn geannexeerd, degenen die daarover de leiding hebben, wie zij ook mogen zijn, aanwezig moeten zijn bij de genoemde Synode. Maar als iemand, hetzij metropolieten, of bisschoppen, of de anderen hierboven genoemd, nalatig is in deze zaken, zullen zij de straffen oplopen die door de heilige canons zijn vastgesteld.

HOOFDSTUK III. Op welke wijze prelaten hun visitatie moeten uitvoeren.

Patriarchen, primaten, metropolieten en bisschoppen zullen niet nalaten hun respectieve bisdommen te bezoeken, hetzij persoonlijk, hetzij, indien zij wettig verhinderd zijn, door hun vicaris-generaal of visitator; als zij vanwege de omvang ervan niet in staat zijn om de visitatie van het geheel jaarlijks te verrichten, zullen zij ten minste het grootste deel ervan bezoeken, zodat het geheel in twee jaar tijd wordt voltooid, hetzij door henzelf, hetzij door hun visitatoren. Metropolieten zullen echter, zelfs na een volledige visitatie van hun eigen bisdom te hebben verricht, de kathedrale kerken of de bisdommen van de bisschoppen van hun provincie niet bezoeken, behalve om een reden die in de provinciale Synode is erkend en goedgekeurd.

Maar aartsdiakens, dekens en andere ondergeschikten, die tot nu toe gewoon waren om rechtmatig (de macht van) visitatie uit te oefenen in bepaalde kerken, zullen voortaan diezelfde plaatsen bezoeken, maar uitsluitend zelf, met toestemming van de bisschop en bijgestaan door een notaris. De bezoekers die door een ## KAPITTEL kunnen worden afgevaardigd, waar het ## KAPITTEL het recht van visitatie heeft, moeten eerst door de bisschop worden goedgekeurd; maar de bisschop, of, indien hij verhinderd is, zijn bezoeker, zal daardoor niet worden verhinderd om diezelfde kerken te bezoeken buiten deze afgevaardigden om; en de genoemde aartsdiakens en andere ondergeschikten zullen verplicht zijn om de bisschop binnen een maand verantwoording af te leggen van de uitgevoerde visitatie, en hem de getuigenverklaringen en de processtukken in hun volledige vorm te tonen; ongeacht enig gebruik, zelfs indien onheuglijk, en ongeacht enige vrijstellingen en privileges van welke aard dan ook.

Maar het voornaamste doel van al deze visitaties zal zijn om te leiden tot een gezonde en orthodoxe leer door ketterijen te verbannen; om goede zeden te handhaven en slechte te corrigeren; om het volk door aansporingen en vermaningen te bezielen tot religie, vreedzaamheid en onschuld; en om andere zaken vast te stellen die naar het oordeel van de visitatoren nuttig zijn voor de gelovigen, naarmate tijd, plaats en gelegenheid dit toelaten. En opdat dit alles een gemakkelijker en voorspoediger resultaat mag hebben, worden al degenen aan wie het recht van visitatie toebehoort, vermaand om alle personen met vaderlijke liefde en christelijke ijver te behandelen; en met dit doel voor ogen, tevreden met een bescheiden gevolg van dienaren en paarden, zullen zij ernaar streven de genoemde visitatie zo spoedig mogelijk te voltooien, zij het met de nodige zorgvuldigheid. En gedurende de visitatie zullen zij ervoor zorgen niemand lastig te vallen of te belasten met nutteloze uitgaven; en noch zij, noch iemand van de hunnen zal, bij wijze van bemiddelingsvergoeding voor de visitatie, of vanwege testamenten gemaakt voor vrome doeleinden - behalve datgene wat hen rechtens toekomt uit vrome legaten - of onder welke andere naam dan ook, iets ontvangen, zij het geld of een geschenk, van welke aard dan ook, of op welke manier dan ook aangeboden; elke gewoonte, zelfs als deze van onheuglijke tijden is, niettegenstaande; met uitzondering echter van voedsel, dat sober en met mate aan hen en de hunnen zal worden verstrekt, alleen gedurende de tijd die nodig is voor de visitatie, en niet langer. Het zal echter ter keuze staan van degenen die bezocht worden om, indien zij dat verkiezen, in geld te betalen volgens een vastgestelde aanslag wat zij voorheen gewend waren uit te geven, of om het voedsel zoals voorheen vermeld te verstrekken; met behoud ook van het recht op oude overeenkomsten aangegaan met kloosters, of andere vrome plaatsen, of kerken die niet parochiaal zijn, welk recht ongeschonden zal blijven. Maar op die plaatsen of provincies waar het de gewoonte is dat noch voedsel, noch geld, noch iets anders door de visitatoren wordt ontvangen, maar dat alles kosteloos wordt gedaan, zal hetzelfde daar behouden blijven.

Maar als iemand, wat God verhoede, vermoest iets meer te ontvangen dan is voorgeschreven in een van de hierboven genoemde gevallen; zal hij, naast de teruggave van het dubbele bedrag dat binnen een maand moet geschieden, ook zonder enige hoop op gratie worden onderworpen aan de andere straffen die vervat zijn in de constitutie van de algemene Concilies van Lyon, die begint met, Exigit; evenals aan de andere straffen (die zullen worden vastgesteld) in de provinciale Synode, naar het oordeel van die Synode.

Wat betreft beschermheren: zij mogen zich op geen enkele wijze bemoeien met zaken die de toediening van de sacramenten betreffen; evenmin mogen zij zich mengen in het toezicht op de kerkelijke ornamenten, of de inkomsten uit onroerend goed of gebouwen, behalve voor zover zij hiertoe bevoegd zijn door de instelling of stichting; de bisschoppen zelf moeten echter toezien op deze zaken en ervoor zorgen dat de inkomsten van die gebouwen worden besteed aan doeleinden die noodzakelijk en nuttig zijn voor de kerk, zoals hun het meest raadzaam lijkt.

HOOFDSTUK IV.

Door wie en wanneer het ambt van prediking moet worden uitgeoefend: de parochiekerk moet worden bezocht om het woord van God te horen. Niemand mag prediken tegen de wil van de bisschop in.

De heilige Synode, wensend dat het ambt van prediking, dat in het bijzonder aan bisschoppen toebehoort, zo vaak mogelijk wordt uitgeoefend voor het welzijn van de gelovigen, en de canons die elders over dit onderwerp zijn vastgesteld onder Paulus III, van gelukkige nagedachtenis, passender aanpassend aan het gebruik van de huidige tijden, verordent dat de bisschoppen zelf in persoon, ieder in zijn eigen kerk, de heilige Schrift en de goddelijke wet zullen verkondigen, of, indien zij wettig verhinderd zijn, zal dit worden gedaan door degenen die zij zullen aanstellen voor het ambt van prediking; en in de andere kerken door de pastoors, of, indien zij verhinderd zijn, door anderen die door de bisschop worden afgevaardigd, hetzij in de stad, of in enig ander deel van het bisdom waar zij dergelijke prediking opportuun achten, op kosten van degenen die verplicht zijn, of die gewoon zijn, dit te bekostigen, en dit ten minste op alle zondagen en plechtige feestdagen; maar gedurende de tijd van de vasten, van de Vasten en van de Advent van de Heer, dagelijks, of ten minste op drie dagen in de week, indien de genoemde bisschop dit nodig acht; en op andere tijden, zo vaak als zij oordelen dat het opportuun kan geschieden. En de bisschop zal het volk ijverig vermanen dat ieder verplicht is aanwezig te zijn in zijn eigen parochiekerk, waar dit gemakkelijk kan geschieden, om het woord van God te horen. Maar niemand, of hij nu seculier of regulier is, zal vermeten te prediken, zelfs niet in kerken van zijn eigen orde, tegen de wil van de bisschop in.

De genoemde bisschoppen zullen er ook voor zorgen dat, ten minste op de zondagen en andere feestdagen, de kinderen in elke parochie zorgvuldig worden onderwezen in de beginselen van het geloof en de gehoorzaamheid jegens God en hun ouders, door degenen wiens plicht dit is, en die daartoe door hun bisschoppen zullen worden gedwongen, indien nodig zelfs door kerkelijke censuren; ongeacht enige privileges en gebruiken. In andere opzichten zullen de zaken die onder de genoemde Paulus III zijn verordend betreffende het ambt van prediking, hun volle kracht behouden.

CHAPTER V.

In strafzaken tegen bisschoppen zullen de grotere zaken uitsluitend door de Soevereine Paus worden behandeld, de kleinere door de Provinciale Raad.

De ernstiger strafzaken tegen bisschoppen, zelfs van ketterij - wat God verhoede - die afzetting of ontzetting verdienen, zullen uitsluitend door de Soevereine Romeinse Paus zelf worden behandeld en beslist. Maar als de zaak van dien aard is dat zij noodzakelijkerwijs buiten het Romeinse Hof moet worden behandeld, zal zij aan niemand anders worden toevertrouwd dan aan metropolieten of bisschoppen, te kiezen door de allerheiligste Paus. En deze opdracht zal zowel speciaal zijn als ondertekend door de eigen hand van de allerheiligste Paus; noch zal hij de commissarissen ooit meer verlenen dan dit: dat zij slechts informatie inwinnen over het feit en het proces opstellen, dat zij onmiddellijk aan de Romeinse Paus zullen toezenden; waarbij de definitieve uitspraak is voorbehouden aan de genoemde allerheiligste Paus.

De andere zaken die hierover elders zijn verordend onder Julius III, van zaliger gedachtenis, evenals de constitutie gepubliceerd in een algemeen Concilie onder Innocentius III, die begint met Qualiter et quando, welke constitutie de heilige Synode in dit huidige decreet vernieuwt, zullen door allen worden nageleefd.

Maar de minder ernstige strafzaken van bisschoppen zullen uitsluitend in de provinciale Raad worden behandeld en beslist, of door personen die daartoe door de provinciale Raad zijn aangewezen.

HOOFDSTUK VI. Wanneer en hoe de bisschop kan absolveren van misdaden en dispensatie kan verlenen in gevallen van onregelmatigheid en schorsing.

Het is de bisschop toegestaan dispensatie te verlenen in alle soorten onregelmatigheden en schorsingen die voortvloeien uit een geheime misdaad - met uitzondering van die welke voortvloeien uit opzettelijke doodslag en die misdaden die reeds voor een wettig tribunaal zijn gebracht; - en (het is hun toegestaan), in hun eigen bisdom, hetzij door henzelf, hetzij door een speciaal daartoe aangewezen vicaris, kosteloos absolutie te verlenen, voor zover het het tribunaal van het geweten betreft, na het opleggen van een heilzame boete, aan alle delinquenten, wie hun onderdanen ook zijn, in alle gevallen die geheim zijn, zelfs als deze voorbehouden zijn aan de Apostolische Stoel. Hetzelfde geldt voor het misdrijf van ketterij, dat hun in de genoemde rechtbank van het geweten is toegestaan, maar alleen aan hen, en niet aan hun vicarissen.

HOOFDSTUK VII.

De kracht van de sacramenten moet, voordat ze aan het volk worden toegediend, door bisschoppen en pastoors worden uitgelegd; tijdens de viering van de mis moeten de heilige orakels worden uitgelegd.

Opdat de gelovigen met grotere eerbied en toewijding van geest tot de ontvangst van de sacramenten mogen naderen, beveelt de heilige Synode aan alle bisschoppen dat zij, niet alleen wanneer zij ze zelf aan het volk gaan toedienen, eerst op een wijze die is aangepast aan het bevattingsvermogen van de ontvangers de werkzaamheid en het gebruik van die sacramenten uitleggen, maar dat zij er ook naar streven dat dit vroom en voorzichtig door elke pastoor wordt gedaan; en dit zelfs in de volkstaal, indien nodig en indien dit gemakkelijk kan worden gedaan; en in overeenstemming met de vorm die voor elk van de sacramenten door de heilige Synode zal worden voorgeschreven in een catechismus die de bisschoppen getrouw in de volkstaal moeten laten vertalen en door alle pastoors aan het volk moeten laten uitleggen; evenals dat zij tijdens de viering van de mis, of de viering van de goddelijke ambten, op alle feestdagen of plechtigheden in de genoemde volkstaal de heilige orakels en de stelregels van het heil uitleggen; en dat zij, alle onnutte vragen terzijde latend, ernaar streven deze in de harten van allen te prenten en hen te onderrichten in de wet van de Heer.

HOOFDSTUK VIII. Aan openbare zondaars moet een openbare boetedoening worden opgelegd, tenzij de bisschop anders beslist: in kathedrale kerken moet een penitentiaris worden aangesteld.

De apostel vermaant dat degenen die in het openbaar zondigen, openlijk terechtgewezen moeten worden. Wanneer daarom iemand in het openbaar en ten aanschouwen van velen een misdaad heeft begaan, waardoor er geen twijfel over bestaat dat anderen zijn beledigd en geërgerd; moet hem in het openbaar een boete worden opgelegd die in verhouding staat tot de mate van zijn schuld; opdat hij degenen die hij door zijn voorbeeld tot slechte zeden heeft verleid, door het getuigenis van zijn verbetering weer tot een oprecht leven kan brengen. De bisschop kan echter, wanneer hij dit raadzamer acht, dit soort openbare boete omzetten in een geheime. Evenzo zal de bisschop in alle kathedrale kerken, waar dit gemakkelijk kan worden gedaan, een penitentiaris aanstellen, waaraan het eerstvolgende vacant wordende prebende wordt verbonden, welke penitentiaris een meester, of doctor, of licentiaat in de theologie, of in het canoniek recht moet zijn, en veertig jaar oud, of anders iemand die geschikter wordt bevonden gezien het karakter van de plaats; en terwijl hij biecht hoort in de kerk, zal hij ondertussen als aanwezig in het koor worden beschouwd.

HOOFDSTUK IX. Door wie seculiere kerken, die niet tot een bisdom behoren, bezocht moeten worden.

De zaken die elders door deze zelfde Raad zijn vastgesteld onder Paulus III, van gelukkige nagedachtenis, en onlangs onder onze allerheiligste heer Pius IV, met betrekking tot de zorgvuldigheid die door de Ordinarii moet worden betracht bij het bezoeken van beneficiën, zelfs indien vrijgesteld, zullen ook in acht worden genomen met betrekking tot die seculiere kerken waarvan wordt gezegd dat zij in niemands bisdom vallen; dat wil zeggen, zij zullen worden bezocht door de bisschop - als afgevaardigde van de Apostolische Stoel - wiens kathedraalkerk het dichtstbij is, indien hij daartoe in staat is; anders door degene die de prelaat van de genoemde plaats eenmaal voor altijd heeft gekozen in de provinciale Raad; ongeacht enige privileges en gebruiken, zelfs indien onheuglijk, die daartegen ingaan.

HOOFDSTUK X. Waar visitatie en correctie van zeden aan de orde zijn, is geen opschorting van decreten toegestaan.

Bisschoppen, opdat zij beter in staat zijn het volk dat zij besturen in plicht en gehoorzaamheid te houden, zullen in al die zaken die betrekking hebben op visitatie en correctie van zeden, het recht en de macht hebben, zelfs als afgevaardigden van de Apostolische Stoel, om in overeenstemming met de bepalingen van de canons die zaken te verordenen, te regelen, te corrigeren en uit te voeren die hun in hun voorzichtigheid noodzakelijk lijken voor de verbetering van hun onderdanen en voor het welzijn van hun respectieve bisdommen. Noch zal hierbij, wanneer visitatie en correctie van zeden aan de orde zijn, enige vrijstelling, of enige verhindering, of beroep, of klacht, zelfs indien ingediend bij de Apostolische Stoel, op enigerlei wijze de uitvoering van die zaken die door hen zijn bevolen, verordend of geoordeeld, hinderen of opschorten.

HOOFDSTUK XI. Eretitels of bijzondere privileges mogen op geen enkele wijze afbreuk doen aan het recht van bisschoppen.

Aangezien de privileges en vrijstellingen die onder verschillende titels aan zeer velen worden verleend, in deze dagen duidelijk verwarring stichten in de jurisdictie van bisschoppen en de vrijgestelden aanleiding geven tot een losser leven; verordent de heilige Synode dat, indien het ooit passend wordt geacht, om rechtvaardige, gewichtige en bijna dwingende redenen, dat bepaalde personen worden onderscheiden met de eretitels van Protonotarius, Acoliet, Paltsgraaf, Koninklijk Kapelaan, of andere dergelijke titels van onderscheiding, hetzij aan het Romeinse hof of elders; evenals dat anderen als Oblaten in kloosters worden toegelaten, of op een andere manier daaraan verbonden zijn, of onder de naam van dienaren van militaire ordes, kloosters, hospitalen, colleges, of onder enige andere titel; niets mag worden opgevat als zijnde door deze privileges weggenomen van de Ordinarii, om te voorkomen dat die personen aan wie die privileges reeds zijn verleend, of aan wie ze in de toekomst kunnen worden verleend, in alle opzichten volledig onderworpen zijn aan de genoemde Ordinarii, als afgevaardigden van de Apostolische Stoel, en dit wat betreft Koninklijke Kapelaans, in overeenstemming met de constitutie van Innocentius III, die begint met Cum capella: met uitzondering echter van degenen die in werkelijke dienst zijn in de voornoemde plaatsen, of in militaire ordes, en die binnen hun omheiningen en huizen verblijven en onder gehoorzaamheid aan hen leven; evenals degenen die hun professie wettig en volgens de regels van de genoemde militaire ordes hebben afgelegd, waarvan de Ordinarius moet worden gecertificeerd: niettegenstaande enige privileges, zelfs die van de orde van Sint Jan van Jeruzalem, en van andere militaire ordes. Maar wat betreft die privileges die degenen die aan het Romeinse Hof verblijven, of die in de huishouding van kardinalen zijn, krachtens de constitutie van Eugenius plegen te genieten, zullen dergelijke privileges op geen enkele wijze worden opgevat als van toepassing op degenen die kerkelijke ambten bekleden, voor zover die ambten betreft; maar zij zullen onderworpen blijven aan de jurisdictie van de Ordinarius; niettegenstaande enige verbodsbepalingen in tegendeel.

HOOFDSTUK XII.

Wat voor soort personen zij moeten zijn die bevorderd moeten worden tot de waardigheden en kanunnikaten van kathedrale kerken: en waartoe degenen die aldus bevorderd zijn, verplicht zijn.

Aangezien waardigheden, in het bijzonder in kathedrale kerken, werden ingesteld om de kerkelijke tucht te bewaren en te bevorderen, met het oogmerk dat zij die deze verkrijgen uitblinken in vroomheid, een voorbeeld zijn voor anderen en de bisschop bijstaan door hun inspanningen en diensten; is het niet meer dan rechtvaardig dat zij die tot deze waardigheden worden geroepen, in staat zijn om aan de doeleinden van hun ambt te beantwoorden. Daarom zal voortaan niemand worden bevorderd tot enige waardigheid waaraan de zielzorg is verbonden, die niet ten minste de leeftijd van vijfentwintig jaar heeft bereikt en, na enige tijd in de geestelijke stand te zijn geoefend, wordt aanbevolen door de kennis die nodig is voor de uitoefening van zijn ambt en door een integere levenswandel, in overeenstemming met de constitutie van Alexander III, afgekondigd in het Concilie van Lateranen, die begint met Cum in cunctis.

Op gelijke wijze zullen aartsdiakens, die de ogen van de bisschop worden genoemd, in alle kerken waar dit mogelijk is, meesters in de theologie zijn, of doctoren of licentiaten in het canoniek recht. Maar tot de andere waardigheden of ambten waaraan geen zielzorg is verbonden, zullen geestelijken worden bevorderd die in andere opzichten gekwalificeerd zijn en niet jonger zijn dan tweeëntwintig jaar. Degenen die worden bevorderd tot enig beneficie waaraan zielzorg is verbonden, zijn verplicht om uiterlijk twee maanden na de dag van het verkrijgen van het bezit een openbare geloofsbelijdenis af te leggen in aanwezigheid van de bisschop zelf, of, indien hij verhinderd is, voor zijn vicaris-generaal of officiaal; en zij zullen beloven en zweren dat zij in gehoorzaamheid aan de Roomse Kerk zullen volharden. Maar degenen die worden bevorderd tot kanunnikaten en waardigheden in kathedrale kerken, zijn verplicht dit niet alleen te doen voor de bisschop of zijn officiaal, maar ook in het ## KAPITTEL; anders zullen al degenen die zoals voornoemd zijn bevorderd, de vruchten niet als de hunne beschouwen; noch zal het bezit hen enig nut verschaffen. Voortaan zal niemand worden toegelaten tot een waardigheid, kanunnikaat of prebende, tenzij hij reeds is toegelaten tot de heilige wijding die die waardigheid, prebende of portie vereist, of van een zodanige leeftijd is dat hij binnen de door de wet en door deze heilige Synode voorgeschreven tijd tot die wijding kan worden toegelaten.

Wat betreft alle kathedrale kerken, zullen alle kanunnikaten en prebenden verbonden zijn aan de wijding van priester, diaken of subdiaken; en de bisschop zal, met advies van het ## KAPITTEL, aanwijzen en verdelen, zoals hij geraden acht, aan welke daarvan elk van deze respectievelijke heilige wijdingen in de toekomst verbonden zal zijn; echter op zodanige wijze dat ten minste de helft priester zal zijn, en de rest diaken of subdiaken: maar waar het prijzenswaardigere gebruik vereist dat het grootste deel, of allen, priesters zijn, zal dit in ieder geval worden behouden. Bovendien spoort de heilige Synode aan dat, in provincies waar dit gemakkelijk kan worden gedaan, alle waardigheden, en ten minste de helft van de kanunnikaten in kathedrale en voorname collegiale kerken, alleen worden verleend aan meesters, of doctoren, of zelfs aan licentiaten in de theologie of het canoniek recht. Voorts zal het uit hoofde van enig statuut of gebruik hoegenaamd niet geoorloofd zijn voor degenen die in de genoemde kathedrale of collegiale kerken enige waardigheden, kanunnikaten, prebenden of porties bezitten, om langer dan drie maanden per jaar van die kerken afwezig te zijn - met behoud echter van de constituties van die kerken die een langere diensttijd vereisen - anders zal elke overtreder voor het eerste jaar worden beroofd van de helft van de vruchten die hij zich zelfs uit hoofde van zijn prebende en residentie heeft toegeëigend.

Maar indien hij zich opnieuw schuldig maakt aan dezelfde nalatigheid, zal hij worden beroofd van alle vruchten die hij gedurende datzelfde jaar heeft verworven: en bij voortdurende weerspannigheid zal tegen hen worden opgetreden volgens de constituties van de heilige canons. Wat betreft de distributies; degenen die bij de vastgestelde uren aanwezig zijn geweest, zullen deze ontvangen; alle anderen zullen, met uitsluiting van alle samenspanning en kwijtschelding, deze verbeuren, overeenkomstig het decreet van Bonifatius VIII, dat begint met Consuetudinem, dat de heilige Synode opnieuw in gebruik neemt; ongeacht enige statuten of gebruiken hoegenaamd die hiermee in strijd zijn. En allen zullen verplicht zijn de goddelijke ambten persoonlijk te verrichten en niet door plaatsvervangers; evenals de bisschop bij te staan en te dienen wanneer hij de mis viert of andere pontificale functies verricht; en eerbiedig, duidelijk en vroom de naam van God te prijzen in hymnen en lofzangen in het koor dat voor de psalmodie is aangewezen.

Zij zullen bovendien te allen tijde een passende kleding dragen, zowel in als buiten de kerk; zij zullen zich onthouden van ongeoorloofde jacht, valkerij, dans, taveernes en kansspelen; en zij zullen uitmunten door een zodanige integriteit van zeden dat zij met recht de senaat van de Kerk kunnen worden genoemd. Wat andere zaken betreft, betreffende de geschikte wijze van het leiden van de goddelijke ambten, de juiste manier van zingen of chanteren daarin, de specifieke voorschriften voor het samenkomen in het koor en het daar verblijven, evenals zaken die nodig kunnen zijn met betrekking tot allen die in de kerk dienen, en andere dergelijke zaken; de provinciale Synode zal voor elk hoofd een vaste vorm voorschrijven, rekening houdend met het nut en de gewoonten van elke provincie. Maar in de tussentijd zal de bisschop, bijgestaan door ten minste twee kanunniken, van wie er één door de bisschop en de andere door het ## KAPITTEL zal worden gekozen, de macht hebben om hierin te voorzien zoals geraden wordt geacht.

CHAPTER XIII

Op welke wijze voorziening moet worden getroffen voor de minder bedeelde kathedrale en parochiekerken: Parochies moeten worden onderscheiden door bepaalde grenzen.

Aangezien zeer veel kathedrale kerken zo'n gering inkomen hebben en zo klein zijn dat zij geenszins overeenstemmen met de bisschoppelijke waardigheid, noch volstaan voor de behoeften van de kerken; zal de provinciale Raad, na degenen wier belangen in het geding zijn te hebben opgeroepen, onderzoeken en zorgvuldig afwegen welke kerken het raadzaam is, vanwege hun geringe omvang en hun armoede, te verenigen met andere in de buurt, of te vergroten met nieuwe inkomsten; en zal de documenten die daarover zijn opgesteld naar de Soevereine Roomse Paus sturen; die, daardoor met de zaak bekendgemaakt, naar eigen inzicht, zoals hij geraden acht, ofwel de minder bedeelde kerken zal verenigen, ofwel ze zal verbeteren door enige vergroting uit de vruchten. Maar in de tussentijd, totdat de voornoemde zaken ten uitvoer worden gelegd, kan de Soevereine Paus uit bepaalde beneficiën voorzien in de behoeften van die bisschoppen die, vanwege de armoede van hun bisdommen, behoefte hebben aan ondersteuning door bepaalde vruchten; mits die beneficiën echter geen zielzorg, waardigheden, kanunnikaten, prebenden of kloosters zijn waarin de regelmatige observantie van kracht is, of die onderworpen zijn aan algemene ## KAPITTELS of aan bepaalde visitatoren.

Ook in parochiekerken waarvan de vruchten op gelijke wijze zo gering zijn dat zij niet volstaan om in de noodzakelijke lasten te voorzien, zal de bisschop - indien hij niet in staat is in de nood te voorzien door een vereniging van beneficiën, echter niet die welke toebehoren aan regulieren - ervoor zorgen dat door de toewijzing van eerstelingen, of tienden, of door de bijdragen en collecten van de parochianen, of op een andere wijze die hem geschikter lijkt, zoveel wordt ingezameld als fatsoenlijk kan volstaan voor de behoeften van de rector en de parochie.

Maar bij welke verenigingen ook die moeten worden aangegaan, hetzij om de voornoemde redenen of om andere, zullen parochiekerken niet worden verenigd met enige kloosters, abdijen, waardigheden, of prebenden van een kathedrale of collegiale kerk, of met enige andere eenvoudige beneficiën, hospitalen of militaire orden; en de aldus verenigde kerken zullen opnieuw worden onderzocht door de Ordinarii, overeenkomstig het decreet dat reeds in deze zelfde Synode is uitgevaardigd onder Paulus III, van zaliger gedachtenis, hetgeen ook in gelijke mate in acht zal worden genomen met betrekking tot die verenigingen die vanaf die tijd tot heden zijn gemaakt; ongeacht welke bewoordingen daarin ook zijn gebruikt, die als voldoende uitgedrukt hierin zullen worden beschouwd.

Voorts zullen al die kathedrale kerken waarvan het inkomen in werkelijke jaarlijkse waarde de som van duizend dukaten niet overschrijdt, en die parochiekerken waar het de som van honderd dukaten niet overschrijdt, in de toekomst niet worden belast met enige vorm van pensioenen of reserveringen van vruchten. Ook in die steden en plaatsen waar de parochiekerken geen bepaalde grenzen hebben, noch de rectoren daarvan hun eigen volk hebben om te besturen, maar de sacramenten toedienen aan allen zonder onderscheid die erom vragen, beveelt de heilige Synode de bisschoppen dat zij, voor de grotere zekerheid van het heil van de zielen die aan hun zorg zijn toevertrouwd, het volk in vaste en eigen parochies hebben verdeeld en aan elke parochie haar eigen eeuwige en eigen pastoor zullen toewijzen die zijn eigen parochianen kent, en van wie zij alleen rechtmatig de sacramenten kunnen ontvangen; of de bisschoppen zullen zodanige andere voorzieningen treffen als gunstiger kan zijn, al naar gelang de aard van de plaats dit vereist. Zij zullen er ook voor zorgen dat hetzelfde zo spoedig mogelijk wordt gedaan in die steden en plaatsen waar geen parochiekerken zijn: ongeacht enige privileges en gebruiken, zelfs indien onheuglijk, die hiermee in strijd zijn.

HOOFDSTUK XIV.

Bij bevorderingen tot beneficiën, of bij toelating tot het bezit daarvan, zijn inhoudingen op de vruchten die niet voor vrome doeleinden worden aangewend, verboden.

In vele kerken, zowel kathedrale als collegiale en parochiale, wordt verstaan dat het de praktijk is, afgeleid hetzij van de constituties daarvan, hetzij van een slecht gebruik, dat bij enige verkiezing, presentatie, instelling, bevestiging, collatie of andere voorziening, of bij toelating tot het bezit van enige kathedrale kerk, beneficie, kanunnikaten of prebenden, of tot een aandeel in de inkomsten, of de dagelijkse distributies, bepaalde voorwaarden of inhoudingen op de vruchten, bepaalde betalingen, beloften, ongeoorloofde compensaties worden ingevoerd, evenals de winsten die in sommige kerken Turnorum lucra worden genoemd; en aangezien de heilige Synode deze praktijken verafschuwt, beveelt zij de bisschoppen dat zij niet toestaan dat iets dergelijks wordt gedaan, tenzij de opbrengsten worden aangewend voor vrome doeleinden, noch enige van die wijzen van intrede (in beneficiën) toestaan die een verdenking van simonie of van schandelijke gierigheid met zich meebrengen; en zij zullen zelf zorgvuldig kennis nemen van hun constituties of gebruiken in de bovenstaande opzichten; en, waarbij alleen die worden behouden die zij als prijzenswaardig goedkeuren, zullen zij de rest verwerpen en afschaffen als corrupt en schandalig. En zij verordent dat degenen die op enigerlei wijze handelen in strijd met de zaken die in dit huidige decreet zijn vervat, de straffen oplopen die door de heilige canons en diverse constituties van de Soevereine Pausen tegen simonisten zijn vastgesteld, die deze Synode allemaal vernieuwt; ongeacht enige statuten, constituties, gebruiken, zelfs indien onheuglijk, zelfs indien bevestigd door apostolisch gezag, die hiermee in strijd zijn; waarbij de bisschop, als afgevaardigde van de Apostolische Stoel, de macht heeft om kennis te nemen van enige surreptie, obreptie of gebrek aan intentie in dit verband.

HOOFDSTUK XV. Methode voor het verhogen van de geringe prebenden van kathedrale en voorname collegiale kerken.

In kathedralen en voorname collegiale kerken, waar de prebenden talrijk en zo klein zijn dat zij, zelfs met de dagelijkse uitkeringen, niet volstaan voor het fatsoenlijk onderhoud van de rang van de kanunniken, overeenkomstig het karakter van de plaats en de personen, zal het de bisschop geoorloofd zijn, met toestemming van het ## KAPITTEL, ofwel bepaalde eenvoudige ambten daaraan toe te voegen, echter niet die welke aan regulieren toebehoren, of, indien op deze wijze niet in een voorziening kan worden voorzien, zij mogen deze prebenden tot een kleiner aantal reduceren door er enkele op te heffen - met toestemming van de patroon, indien het patronaatsrecht aan leken toebehoort - waarvan de vruchten en opbrengsten zullen worden aangewend voor de dagelijkse uitkeringen van de overblijvende prebenden; echter zodanig dat een zodanig aantal overblijft als op passende wijze kan dienen voor de viering van de goddelijke eredienst en geschikt is voor de waardigheid van de kerk; ongeacht enige constituties en privileges van welke aard ook, of enige reservering, hetzij algemeen of bijzonder, of enige toepassing hoegenaamd, die daaraan tegengesteld zijn: noch zullen de voornoemde verenigingen of opheffingen terzijde worden geschoven of verhinderd door enige wijze van voorziening, zelfs niet uit hoofde van enige afstand, of door enige andere afwijkingen of schorsingen van welke aard ook.

HOOFDSTUK XVI. Welke plicht rust op het Kapittel tijdens de sedisvacatie.

Wanneer een zetel vacant is, zal het ## KAPITTEL, op die plaatsen waar de plicht tot het innen van de vruchten op hem rust, een of meer getrouwe en ijverige beheerders aanstellen om zorg te dragen voor de goederen en inkomsten van de kerk, waarover zij achteraf verantwoording zullen afleggen aan degene die het aangaat. Het zal ook absoluut verplicht zijn om binnen acht dagen na het overlijden van de bisschop een officiaal of vicaris aan te stellen, of degene die dat ambt bekleedt te bevestigen; die ten minste doctor of licentiaat in het canoniek recht moet zijn, of anders een zo bekwaam persoon als kan worden verkregen: indien hiertegen in strijd wordt gehandeld, zal de voornoemde aanstelling toevallen aan de metropoliet. En indien de kerk zelf de metropolitane kerk is, of vrijgesteld, en het ## KAPITTEL, zoals hierboven gezegd, nalatig is, dan zal de oudste van de suffragane bisschoppen in die metropolitane kerk, en de dichtstbijzijnde bisschop met betrekking tot die vrijgestelde kerk, de macht hebben om een bekwame beheerder en vicaris aan te stellen. En de bisschop die tot de genoemde vacante kerk wordt bevorderd, zal van de genoemde beheerder, vicaris en alle andere functionarissen en administrateurs die tijdens de vacantie van de zetel door het ## KAPITTEL of anderen in zijn plaats zijn aangesteld - ook al zouden zij tot het ## KAPITTEL zelf behoren - verantwoording eisen van die zaken die hem aangaan, van hun functies, jurisdictie, administratie of van enige andere last van hen hoegenaamd; en zal de macht hebben om degenen te straffen die zich schuldig hebben gemaakt aan enige tekortkoming in hun ambt of administratie, ook al zouden de voornoemde functionarissen, na hun rekening te hebben afgelegd, kwijting of ontslag hebben verkregen van het ## KAPITTEL of degenen die daartoe zijn afgevaardigd. Het ## KAPITTEL zal ook verplicht zijn aan de genoemde bisschop verantwoording af te leggen over alle documenten die tot de kerk behoren, indien dergelijke in het bezit daarvan zijn gekomen.

HOOFDSTUK XVII. In welk geval het geoorloofd is om meer dan één weldaad aan één individu te verlenen; en voor hem om deze te behouden.

Aangezien de kerkelijke orde wordt verstoord wanneer één geestelijke de ambten van meerdere bekleedt, hebben de heilige canons op heilige wijze bepaald dat niemand in twee kerken ingeschreven mag staan. Maar aangezien velen, door de hartstocht van goddeloze hebzucht zichzelf bedriegend, niet God, zich er niet voor schamen om door verschillende kunstgrepen te ontduiken wat zo uitstekend is verordend, en meerdere ambten tegelijkertijd te bekleden; verordent de heilige Synode, verlangend de discipline te herstellen die vereist is voor het bestuur van de kerk, bij dit huidige decreet - dat Zij beveelt in acht te worden genomen met betrekking tot alle personen hoegenaamd, onder welke titel zij ook onderscheiden zijn, zelfs al is het door de waardigheid van het Kardinaalschap - dat voortaan slechts één kerkelijk ambt aan één en dezelfde persoon zal worden verleend. Indien dat ambt inderdaad niet volstaat om een fatsoenlijk levensonderhoud te bieden aan de persoon aan wie het wordt verleend, zal het dan geoorloofd zijn hem een ander eenvoudig ambt te schenken dat volstaat; mits beide niet vereisen dat men persoonlijk resideert.

En het bovenstaande is niet alleen van toepassing op kathedrale kerken, maar ook op alle andere ambten hoegenaamd, hetzij seculier of regulier, zelfs op die welke in commendam worden gehouden, van welke titel en hoedanigheid zij ook mogen zijn. Maar zij die momenteel meerdere parochiekerken, of één kathedrale en één parochiekerk bekleden, zullen absoluut verplicht zijn - ongeacht alle dispensaties en verenigingen voor het leven hoegenaamd die daaraan tegengesteld zijn - om, met behoud van slechts één parochiekerk of de kathedrale kerk alleen, de andere parochiekerken binnen een termijn van zes maanden neer te leggen; anders zullen zowel de parochiekerken als alle ambten die zij bekleden ipso jure als nietig worden beschouwd, en als nietig vrijelijk aan andere bekwame personen worden verleend; noch zullen zij die ze voorheen bekleedden de vruchten daarvan met een gerust geweten kunnen behouden na de genoemde tijd. Maar de heilige Synode wenst dat er op een passende wijze, zoals de Soevereine Paus goeddunkt, wordt voorzien in de behoeften van degenen die aftreden.

HOOFDSTUK XVIII.

Wanneer een parochiekerk vacant wordt, moet door de bisschop een vicaris worden afgevaardigd totdat er is voorzien in een pastoor: op welke wijze en door wie degenen die voor parochiekerken worden genomineerd, moeten worden onderzocht.

Het is in de hoogste mate dienstig voor het heil van de zielen dat zij worden bestuurd door waardige en bekwame pastoors. Opdat dit met grotere zorg en effect kan worden bereikt, verordent de heilige Synode dat, wanneer er een vacature ontstaat in een parochiekerk, hetzij door overlijden, hetzij door ontslag, zelfs aan het Romeinse Hof, of op enige andere wijze hoegenaamd, ook al zou worden beweerd dat de zorg daarvoor toekomt aan de kerk (zelf), of aan de bisschop, en ook al zou deze worden bediend door een of meer priesters - en dit met uitsluiting van zelfs die kerken die patrimoniaal of receptief worden genoemd, waarin de bisschop gewoon is de zielzorg toe te wijzen aan een of meer (priesters), die allen, zoals deze Synode verordent, onderworpen moeten worden aan het onderzoek dat hier later wordt voorgeschreven - ook al is bovendien de genoemde parochiekerk gereserveerd of toegeëigend, hetzij algemeen of bijzonder, zelfs uit hoofde van een indult of privilege verleend ten gunste van kardinalen van de heilige Roomse Kerk, of van bepaalde abten, of ## KAPITTELS; het zal de plicht van de bisschop zijn om, zodra hij informatie verkrijgt over de vacature van de kerk, indien nodig een bekwame vicaris voor dezelfde aan te stellen - met een passende toewijzing, naar eigen goeddunken, van een deel van de vruchten daarvan - om de taken van de genoemde kerk te ondersteunen, totdat er is voorzien in een rector.

Bovendien zullen de bisschop en degene die het patronaatsrecht heeft, binnen tien dagen, of een andere termijn die de bisschop zal voorschrijven, in aanwezigheid van degenen die als examinatoren zullen worden afgevaardigd, bepaalde geestelijken nomineren als in staat om de genoemde kerk te besturen. Het zal niettemin ook anderen vrijstaan, die weten wie geschikt zijn voor het ambt, hun namen op te geven, opdat er achteraf een zorgvuldig onderzoek kan worden gedaan naar de leeftijd, zeden en bekwaamheid van ieder. En zelfs - indien de bisschop of de provinciale Synode, rekening houdend met het gebruik van het land, dit dienstig acht - kunnen degenen die onderzocht willen worden, worden opgeroepen door een openbare kennisgeving. Wanneer de vastgestelde tijd is verstreken, zullen al degenen wier namen zijn ingeschreven, worden onderzocht door de bisschop, of, indien hij verhinderd is, door zijn Vicaris-generaal, en door de andere examinatoren, die niet minder dan drie zullen zijn; aan wier stemmen, indien zij gelijk zouden zijn of aan verschillende individuen zouden zijn gegeven, de bisschop of zijn vicaris de zijne kan toevoegen, ten gunste van degene die zij het meest geschikt achten.

En wat de examinatoren betreft, zullen er jaarlijks ten minste zes worden voorgedragen door de bisschop of zijn vicaris in de diocesane Synode; die zodanig zullen zijn dat zij voldoen aan en worden goedgekeurd door de genoemde Synode. En bij elke vacature in een kerk zal de bisschop er drie uit dat aantal selecteren om met hem het onderzoek te verrichten; en daarna, bij een volgende vacature, zal hij uit de zes voornoemde dezelfde of drie anderen selecteren die hij verkiest. Maar de genoemde examinatoren zullen masters, of doctors, of licentiaten in de theologie, of in het canoniek recht zijn, of zodanige andere geestelijken, hetzij regulieren - zelfs van de bedelorden - of seculieren, als het meest geschikt daarvoor lijken; en zij zullen allen op de heilige Evangeliën van God zweren dat zij, elke menselijke genegenheid terzijde schuivend, getrouw hun plicht zullen vervullen. En zij zullen ervoor waken om wat dan ook te ontvangen, hetzij voor of na, vanwege dit onderzoek; anders zullen zowel de ontvangers als de gevers zich schuldig maken aan simonie, waarvan zij niet kunnen worden vrijgesproken totdat zij de ambten hebben neergelegd die zij op enigerlei wijze bezaten, zelfs vóór deze handeling; en zij zullen voor de toekomst onbekwaam worden verklaard voor enige andere. En met betrekking tot al deze zaken zullen zij verplicht zijn verantwoording af te leggen, niet alleen aan God, maar ook, indien nodig, aan de provinciale Synode, die de macht zal hebben hen streng te straffen, naar Haar goeddunken, indien wordt vastgesteld dat zij iets hebben gedaan dat in strijd is met hun plicht.

Vervolgens, nadat het onderzoek is voltooid, zal een verslag worden gemaakt van al degenen die door de genoemde examinatoren geschikt zijn bevonden qua leeftijd, zeden, kennis, voorzichtigheid en andere passende kwalificaties om de vacante kerk te besturen; en uit hen zal de bisschop degene selecteren die hij van allen het meest geschikt acht; en aan hem, en aan niemand anders, zal de kerk worden gecollationeerd door degene aan wie het collatierecht toekomt. Maar als de kerk onder kerkelijk patronaat valt, en de aanstelling daartoe aan de bisschop toebehoort, en aan niemand anders, dan zal degene die de patroon het meest waardig acht uit degenen die door de examinatoren zijn goedgekeurd, door hem aan de bisschop moeten worden gepresenteerd, opdat hij de aanstelling van hem kan ontvangen: maar wanneer de aanstelling van iemand anders dan de bisschop moet uitgaan, dan zal de bisschop alleen de meest waardige uit de waardigen selecteren, en hem zal de patroon presenteren aan degene aan wie de aanstelling toebehoort.

Maar als het onder lekenpatronaat valt, moet het individu dat door de patroon wordt gepresenteerd, zoals hierboven door de daartoe afgevaardigden worden onderzocht, en niet worden toegelaten, tenzij hij geschikt wordt bevonden. En in alle bovengenoemde gevallen zal de kerk aan niemand anders dan aan een van degenen die zoals voornoemd zijn onderzocht en door de examinatoren zijn goedgekeurd, volgens de hierboven voorgeschreven regel, worden toevertrouwd, noch zal enige devolutie of beroep, zelfs ingesteld voor de Apostolische Stoel, of de legaten, vice-legaten of nuntii van die stoel, of voor enige bisschoppen, of metropolieten, primaten of patriarchen, verhinderen of opschorten dat het verslag van de voornoemde examinatoren ten uitvoer wordt gelegd: voor het overige zal de vicaris die de bisschop naar eigen goeddunken reeds tijdelijk voor de vacante kerk heeft afgevaardigd, of die hij daarna nog zou kunnen afvaardigen, niet worden verwijderd uit de zorg en het beheer van de genoemde kerk, totdat erin is voorzien, hetzij door de aanstelling van de vicaris zelf, hetzij van een andere persoon, die zoals hierboven is goedgekeurd en gekozen: en alle voorzieningen en aanstellingen die anders dan volgens de bovengenoemde vorm zijn gedaan, zullen als surreptitieus worden beschouwd: ongeacht enige vrijstellingen, indulten, privileges, preventies, toe-eigeningen, nieuwe voorzieningen, indulten verleend aan enige universiteit van welke aard dan ook, zelfs voor een bepaald bedrag, en enige andere belemmeringen van welke aard dan ook, in strijd met dit decreet.

Indien de genoemde parochiekerken echter zo'n gering inkomen zouden bezitten dat het de moeite van al dit onderzoek niet toelaat; of als niemand dit onderzoek wil ondergaan; of als er door openlijke facties of meningsverschillen, die op sommige plaatsen worden aangetroffen, gemakkelijk ernstigere ruzies en tumulten kunnen ontstaan; kan de Ordinarius, deze formaliteit weglatend, zijn toevlucht nemen tot een privaat onderzoek, indien hij in zijn geweten, met het advies van de afgevaardigde (examinatoren), dit oordeelt als zijnde opportuun; met inachtneming echter van de andere zaken zoals hierboven voorgeschreven. Het zal ook wettig zijn voor de provinciale Synode, indien zij oordeelt dat er bijzonderheden zijn die moeten worden toegevoegd aan, of geschrapt uit, de bovenstaande voorschriften betreffende de vorm van onderzoek, om dienovereenkomstig te voorzien.

HOOFDSTUK XIX. Mandaten ‘de providendo’, expectatieven en andere zaken van gelijke aard worden afgeschaft.

De heilige Synode verordent dat mandaten voor voorwaardelijke bevorderingen, en die gunsten die verwachtingsvol worden genoemd, niet langer aan wie dan ook mogen worden verleend, zelfs niet aan colleges, universiteiten, senaten of aan welke individuen dan ook, zelfs niet onder de naam van een indult, of tot een bepaald bedrag, of onder enige andere schijnbare titel; evenmin zal het voor iemand wettig zijn om gebruik te maken van dergelijke gunsten die voorheen zijn verleend. Zo zullen ook geen mentale voorbehouden, noch enige andere gunsten hoegenaamd met betrekking tot toekomstige vacatures in ambten, noch indulten die van toepassing zijn op kerken die aan anderen toebehoren, of op kloosters, aan wie dan ook worden verleend, zelfs niet aan kardinalen van de heilige Roomse Kerk; en de reeds verleende gunsten zullen als ingetrokken worden beschouwd.

HOOFDSTUK XX. De wijze van het voeren van rechtszaken die toebehoren aan de kerkelijke rechtbank wordt voorgeschreven.

Alle zaken die op enigerlei wijze behoren tot de kerkelijke rechtbank, ook al hebben ze betrekking op ambten, zullen in eerste aanleg uitsluitend voor de Ordinarii van de plaatsen worden behandeld; en zullen uiterlijk binnen twee jaar na het tijdstip waarop het proces is aangespannen, volledig worden beëindigd: anders zal het na het verstrijken van die periode voor de partijen, of voor een van hen, vrijstaan om hun toevlucht te nemen tot hogere, maar overigens bevoegde rechters, die de zaak zullen oppakken zoals die er dan voorstaat, en ervoor zullen zorgen dat deze met alle mogelijke spoed wordt beëindigd; noch zullen de zaken vóór die periode aan anderen (dan de Ordinarii) worden toevertrouwd, noch daarvandaan worden overgedragen; noch zullen enige beroepen die door die partijen zijn ingesteld, door enige hogere rechters worden ontvangen; noch zal enige commissie of verbod door hen worden uitgevaardigd, behalve bij een definitief vonnis, of een vonnis dat de kracht daarvan heeft, en waarvan het onrecht niet kan worden hersteld door een beroep tegen dat definitieve vonnis. Van het bovenstaande zijn uitgezonderd die zaken die, overeenkomstig de bepalingen van de canons, voor de Apostolische Stoel moeten worden berecht, of die de Soevereine Romeinse Paus, om een dringende en redelijke reden, geschikt acht om aan te wijzen, of om voor zijn eigen gehoor op te roepen, door een speciaal rescript onder de handtekening van zijn Heiligheid, ondertekend met zijn eigen hand.

Bovendien zullen huwelijks- en strafzaken niet worden overgelaten aan het oordeel van decanen, aartsdiakens en andere ondergeschikten, zelfs niet tijdens hun visitatie, maar zullen ze uitsluitend worden voorbehouden aan het onderzoek en de jurisdictie van de bisschop; ook al zou er op dit moment een rechtszaak aanhangig zijn, in welk stadium van de procedure deze zich ook bevindt, tussen een bisschop en de decaan of aartsdiaken, met betrekking tot de kennisneming van dit soort zaken: en indien, in een dergelijke huwelijkszaak, een van de partijen zijn eigendom in aanwezigheid van de bisschop werkelijk bewijst, zal hij niet gedwongen worden om buiten de provincie te pleiten, noch in de tweede of derde fase van de rechtszaak, tenzij de andere partij voorziet in zijn onderhoud en ook de kosten van de rechtszaak draagt.

Ook legaten, zelfs degenen de latere, nuntii, kerkelijke bestuurders of anderen, zullen niet alleen niet vermoeden, uit hoofde van welke bevoegdheden dan ook, de bisschoppen te hinderen in de voornoemde zaken, of hen op enigerlei wijze hun jurisdictie te ontnemen of te verstoren, maar zij zullen zelfs niet optreden tegen geestelijken of andere kerkelijke personen, totdat de bisschop eerst is benaderd en zich nalatig heeft getoond; anders zullen hun procedures en verordeningen van geen kracht zijn en zullen zij gehouden zijn de partijen voldoening te schenken voor de schade die zij hebben geleden.

Bovendien, mocht een individu in die gevallen waarin de wet dit toestaat in beroep gaan, of een klacht indienen met betrekking tot enig onrecht, of zijn toevlucht nemen, zoals voorheen vermeld, tot een rechter, vanwege het verstrijken van twee jaar, dan zal hij verplicht zijn om op eigen kosten alle processtukken die voor de bisschop hebben plaatsgevonden over te dragen aan de rechter in beroep, nadat hij echter vooraf kennisgeving daarvan heeft gegeven aan de genoemde bisschop; zodat, als het hem passend lijkt om enige informatie over de rechtszaak te verstrekken, hij de rechter in beroep daarvan op de hoogte kan stellen. Maar als de verweerder verschijnt, dan zal hij ook verplicht zijn om zijn deel van de kosten voor het overdragen van die stukken te dragen, op voorwaarde dat hij daarvan gebruik wil maken; tenzij het de gewoonte van de plaats is om anders te handelen, namelijk dat de volledige kosten door de appellant moeten worden gedragen.

Bovendien zal de notaris verplicht zijn om de appellant, tegen betaling van het passende tarief, zo spoedig mogelijk en uiterlijk binnen een maand een kopie van de processtukken te verstrekken. En mocht die notaris zich schuldig maken aan enige fraude door het verstrekken van een dergelijke kopie te vertragen, dan zal hij worden geschorst in de uitoefening van zijn ambt, naar goeddunken van de Ordinarius, en worden veroordeeld tot het betalen van de dubbele proceskosten, die zullen worden verdeeld tussen de appellant en de armen van de plaats. Maar als de rechter zelf ook op de hoogte is van, en medeplichtig is aan, deze vertraging, of als hij op enige andere wijze obstakels opwerpt tegen het overhandigen van de volledige processtukken aan de appellant binnen de genoemde termijn, zal hij onderworpen zijn aan dezelfde straf van het betalen van de dubbele kosten, zoals hierboven; niettegenstaande, met betrekking tot alle voornoemde zaken, enige privileges, indulten, verbonden, die alleen de auteurs daarvan binden, en enige andere gebruiken van welke aard dan ook die daarmee in strijd zijn.

HOOFDSTUK XXI. Er wordt verklaard dat door bepaalde woorden die voorheen werden gebruikt, de gebruikelijke wijze van zakendoen in Algemene Concilies niet is veranderd.

De heilige Synode - wensend dat er in de toekomst geen aanleiding tot twijfel ontstaat uit de decreten die zij heeft gepubliceerd - verklaart, ter toelichting van de woorden in een decreet gepubliceerd in de eerste Zitting onder onze allerheiligste heer, Pius IV, te weten: “die, op voorstel van de legaten en voorzitters, aan de genoemde heilige Synode geschikt en passend zullen lijken voor het lenigen van de rampen van deze tijden, het beëindigen van de controverses over religie, het beteugelen van bedrieglijke tongen, het corrigeren van de misbruiken van verdorven zeden en het bewerkstelligen van een ware en christelijke vrede voor de kerk”, dat het niet Haar bedoeling was dat door de voorgaande woorden de gebruikelijke wijze van het behandelen van zaken in algemene Concilies op enigerlei wijze zou worden veranderd; of dat er iets nieuws, naast datgene wat voorheen door de heilige canons of door de vorm van algemene Concilies is vastgesteld, aan iemand zou worden toegevoegd of ontnomen.

AANKONDIGING VAN DE VOLGENDE ZITTING

Bovendien verordent en besluit dezelfde heilige en gewijde Synode dat de eerstvolgende Zitting zal worden gehouden op de donderdag na de Ontvangenis van de Heilige Maagd Maria, wat de negende dag van december aanstaande zal zijn, met de bevoegdheid om die termijn ook in te korten. In welke Zitting zal worden behandeld het zesde ## HOOFDSTUK dat nu tot dan is uitgesteld, en de resterende ## HOOFDSTUKken over Hervorming die reeds zijn uiteengezet, en andere zaken die daarmee verband houden. En als het raadzaam lijkt, en de tijd het toelaat, kunnen bepaalde dogma's ook worden behandeld, zoals ze op hun juiste tijd in de congregaties zullen worden voorgesteld.

De voor de zitting vastgestelde termijn werd ingekort.

—

Meer uit deze reeksHet Concilie van Trente in zijn geheelBekijk alle 27 artikelen



Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...